Từ hình ảnh của một người các đối tượng có thể lợi dụng công nghệ này để tự động phân tích như: Khuôn mặt; vị trí địa lý mà người trong ảnh hay đến; sản phẩm, dịch vụ thường sử dụng; thói quen sinh hoạt… Từ đó, tái tạo khuôn mặt và giọng nói chỉ với hình ảnh và âm thanh lấy từ mạng xã hội; từ đây tạo ra một “bản sao” bằng AI và nó y như thật.

Với khả năng tạo lập hình ảnh, nội dung và chuyển động của cả nhân vật lẫn bối cảnh, đặc biệt là khả năng tự động tạo hiệu ứng âm thanh và lồng tiếng theo yêu cầu khiến nhiều người xem khó phân biệt đó là sản phẩm của AI hay là cảnh quay thực tế. Chính vì vậy, nhiều đối tượng đã sử dụng công nghệ này nhằm mục đích lừa đảo.

Chiêu trò quen thuộc của những kẻ lừa đảo với thủ đoạn sử dụng công nghệ AI là sau khi tạo ra “bản sao”, bọn chúng sẽ cho người giả danh người thân, cơ quan chức năng (công an, tòa án, viện kiểm sát, thuế, bệnh viện…) để gọi video yêu cầu làm theo yêu cầu hoặc giả vờ hoảng loạn, cầu cứu khẩn cấp để đánh vào tâm lý lo lắng của nạn nhân; khi nạn nhân đã chuyển tiền thì kẻ lừa đảo lập tức “biến mất”.

Bên cạnh đó, các đối tượng còn sử dụng công cụ này để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác như: Ghép ảnh khuôn mặt để phát tán thông tin sai lệch nhằm mục đích bôi nhọ danh dự, nhân phẩm hoặc cưỡng đoạt tài sản; tạo ra các video về các mảnh đời bất hạnh để kêu gọi quyên góp,... nhằm đánh vào lòng trắc ẩn, thương người, để lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Vì vậy, người dùng mạng xã hội phải hết sức thận trọng khi tiếp cận các nguồn thông tin chưa được kiểm chứng. Nâng cao cảnh giác trước những cuộc gọi video với nội dung về tình huống bất ngờ; thận trọng kiểm tra, kiểm chứng, xác định độ chính xác của thông tin; tuyệt đối không nghe, không thực hiện theo hướng dẫn, không chuyển tiền theo yêu cầu, không truy cập vào các đường dẫn (link) không rõ nguồn gốc được gửi kèm trong tin nhắn, email… Hạn chế đăng tải nội dung liên quan đến thông tin cá nhân lên các nền tảng mạng xã hội công khai… Thận trọng khi tiếp xúc với những lời kêu gọi đóng góp giúp đỡ các hoàn cảnh khó khăn, hiểm nghèo thông qua các video, hình ảnh về những mảnh đời bất hạnh. Nâng cao cảnh giác, kiểm tra thông tin kỹ lưỡng và lựa chọn ưu tiên đóng góp cho các quỹ từ thiện, tổ chức xã hội có uy tín, được cơ quan có thẩm quyền cấp phép và hoạt động minh bạch để tránh bị các đối tượng xấu, tội phạm lừa đảo.

Trong trường hợp phát hiện bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản hoặc nghi ngờ bị lừa đảo bằng thủ đoạn trên, cần nhanh chóng báo ngay với cơ quan Công an gần nhất để được hỗ trợ, giải quyết kịp thời./.

Nguyễn Bích Nhiên