Theo quy định tại Điều 99 Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 thì Dữ liệu điện tử là ký hiệu, chữ viết, chữ số, hình ảnh, âm thanh hoặc dạng tương tự được tạo ra, lưu trữ, truyền đi hoặc nhận được bởi phương tiện điện tử. Dữ liệu điện tử được thu thập từ phương tiện điện tử, mạng máy tính, mạng viễn thông, trên đường truyền và các nguồn điện tử khác. Như vậy, dữ liệu điện tử được thừa nhận là một loại nguồn chứng cứ. Cụ thể, dữ liệu điện tử có thể được sử dụng để chứng minh một sự việc, hành vi nào đó. Chẳng hạn, một tin nhắn trên Zalo, email chứa nội dung thỏa thuận, hay video ghi lại hành vi vi phạm đều có thể trở thành chứng cứ trước tòa án. Tuy nhiên, để được công nhận, các chứng cứ này phải được thu thập một cách hợp pháp, đảm bảo tính toàn vẹn và không bị chỉnh sửa.

Ảnh minh họa (nguồn Internet)

Một ví dụ điển hình về việc sử dụng chứng cứ điện tử trong thực tế là xử phạt nguội vi phạm giao thông. Khi một người điều khiển phương tiện vi phạm các quy định như vượt đèn đỏ, đi sai làn đường, các camera giao thông sẽ ghi lại hình ảnh, video làm bằng chứng. Những hình ảnh, video này chính là dữ liệu điện tử được sử dụng làm chứng cứ để cơ quan công an lập biên bản và gửi thông báo phạt nguội đến chủ phương tiện.

Việc hiểu đúng về dữ liệu điện tử không chỉ giúp chúng ta bảo vệ bản thân khi xảy ra tranh chấp, mà còn nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật trên không gian mạng. Đơn cử, Luật An ninh mạng năm 2018 nghiêm cấm các hành vi đăng tải thông tin sai sự thật, xúc phạm danh dự, vu khống người khác. Khi một bài đăng, bình luận có nội dung vi phạm bị phát hiện, chúng sẽ trở thành chứng cứ điện tử để cơ quan chức năng xử lý theo quy định của pháp luật.

Vì vậy, hãy cẩn trọng với mọi thông tin mình tạo ra và chia sẻ trên không gian mạng. Hãy lưu giữ những dữ liệu quan trọng để bảo vệ mình và đồng thời, tuân thủ pháp luật để góp phần xây dựng một môi trường mạng an toàn, văn minh./.

                                                                                          
Nguyễn Văn Hóa