Thời gian gần đây, các đối tượng xấu đã lợi dụng AI để tạo ra hình ảnh, video, giọng nói giả mạo (deepfake) nhằm thực hiện hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, bôi nhọ danh dự cá nhân, phát tán thông tin sai sự thật hoặc phục vụ các hoạt động vi phạm pháp luật khác. Nhiều trường hợp người dân bị các đối tượng giả danh người thân, cán bộ cơ quan nhà nước gọi điện, nhắn tin yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân, gây thiệt hại lớn về kinh tế và ảnh hưởng đến tình hình an ninh, trật tự.
Ảnh minh họa
Bên cạnh đó, việc phụ thuộc quá mức vào AI trong học tập, nghiên cứu và công việc có thể làm giảm khả năng tư duy độc lập, sáng tạo và kỹ năng giải quyết vấn đề của con người. Một số cá nhân sử dụng AI để sao chép, đạo văn, tạo ra nội dung giả mạo hoặc phát tán thông tin chưa được kiểm chứng, góp phần làm gia tăng tình trạng tin giả, gây nhiễu loạn thông tin trên không gian mạng.
Đối với lực lượng Công an, AI là công cụ hỗ trợ hiệu quả trong công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự, đấu tranh phòng, chống tội phạm và cải cách hành chính. Tuy nhiên, các loại tội phạm công nghệ cao cũng đang tận dụng AI để che giấu hành vi phạm tội, tạo lập tài khoản giả, phát tán mã độc, tổ chức lừa đảo trực tuyến với thủ đoạn ngày càng tinh vi, gây khó khăn cho công tác phát hiện, điều tra và xử lý.
Để phòng ngừa những tác động tiêu cực từ việc lạm dụng AI, mỗi người dân cần nâng cao nhận thức, kỹ năng số và tinh thần cảnh giác khi tiếp nhận thông tin trên mạng; kiểm chứng nguồn tin trước khi chia sẻ; không cung cấp thông tin cá nhân, tài khoản ngân hàng, mã OTP cho người lạ; đồng thời sử dụng AI đúng mục đích, tuân thủ các quy định của pháp luật và chuẩn mực đạo đức xã hội.
Sự phát triển của AI là xu thế tất yếu trong thời đại chuyển đổi số. Tuy nhiên, công nghệ chỉ thực sự mang lại giá trị tích cực khi được sử dụng một cách có trách nhiệm, minh bạch và đúng pháp luật. Mỗi tổ chức, cá nhân cần chung tay xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh, góp phần phát huy tối đa lợi ích của AI, đồng thời ngăn chặn hiệu quả những nguy cơ phát sinh từ việc lạm dụng công nghệ này./.
Nguyễn Ngọc