Thực tế cho thấy, trong thời gian qua, lực lượng chức năng trên cả nước đã ghi nhận nhiều trường hợp học sinh trở thành nạn nhân của các chiêu trò lừa đảo trực tuyến. Không ít gia đình đã bị chiếm đoạt từ vài triệu đến hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng do con em vô tình cung cấp thông tin cá nhân, mã xác thực OTP hoặc thực hiện các giao dịch theo hướng dẫn của đối tượng lừa đảo. Thủ đoạn mà tội phạm mạng sử dụng ngày càng tinh vi và liên tục thay đổi. Chúng thường giả mạo người nổi tiếng, các YouTuber, TikToker có sức ảnh hưởng để thông báo trúng thưởng, nhận quà miễn phí hoặc tặng vật phẩm trong game. Một số đối tượng tạo lập các trang web, fanpage giả mạo nhằm dụ dỗ học sinh tham gia các chương trình đổi thưởng, làm nhiệm vụ nhận hoa hồng hoặc đầu tư trực tuyến với cam kết lợi nhuận cao. Nhiều em vì thiếu hiểu biết đã làm theo hướng dẫn và trở thành nạn nhân.

         
Bên cạnh đó, các đối tượng còn lợi dụng sức hút của trò chơi điện tử để quảng cáo các phần mềm hack game, nhận vật phẩm miễn phí hoặc bán tài khoản giá rẻ. Khi học sinh truy cập các đường link lạ, thiết bị có thể bị cài mã độc, dẫn đến mất tài khoản mạng xã hội, tài khoản ngân hàng hoặc bị đánh cắp dữ liệu cá nhân. Đáng lo ngại hơn, với sự phát triển của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), các đối tượng xấu có thể tạo ra hình ảnh, video hoặc giọng nói giả mạo người thân, giáo viên hoặc cơ quan chức năng nhằm đánh lừa học sinh và phụ huynh. Nhiều trường hợp học sinh nhận được cuộc gọi hoặc tin nhắn giả danh người quen để yêu cầu chuyển tiền, cung cấp thông tin cá nhân hoặc thực hiện các thao tác trên điện thoại.

         
Trước thực trạng trên, vai trò của gia đình có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Cha mẹ cần thường xuyên quan tâm, theo dõi hoạt động trực tuyến của con em mình; hướng dẫn trẻ nhận biết các dấu hiệu lừa đảo; tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng cho bất kỳ ai. Đồng thời, cần giáo dục trẻ kỹ năng sử dụng Internet an toàn, văn minh và có trách nhiệm. Mỗi phụ huynh cần dành thời gian trò chuyện với con về những nguy cơ tiềm ẩn trên không gian mạng; kiểm soát hợp lý thời gian sử dụng thiết bị điện tử; cài đặt các phần mềm bảo vệ trẻ em và khuyến khích con thông báo ngay khi phát hiện các nội dung bất thường. Đối với học sinh, cần nâng cao ý thức tự bảo vệ mình khi tham gia môi trường mạng. Các em tuyệt đối không truy cập các đường link không rõ nguồn gốc; không chia sẻ thông tin cá nhân, hình ảnh giấy tờ tùy thân hoặc tài khoản ngân hàng lên mạng xã hội; không tin vào những lời mời gọi kiếm tiền nhanh, trúng thưởng hoặc nhận quà miễn phí. Khi gặp những thông tin đáng ngờ, các em cần báo ngay cho cha mẹ, thầy cô giáo hoặc cơ quan chức năng để được hỗ trợ kịp thời.

         
Để phòng tránh bị lừa đảo qua mạng, mỗi gia đình, nhà trường và toàn xã hội cần chung tay trang bị cho trẻ em những kiến thức, kỹ năng cần thiết để tự bảo vệ mình. Cảnh giác trước các thủ đoạn lừa đảo qua mạng chính là cách bảo vệ bản thân, gia đình và góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh cho thế hệ trẻ./.

Hoàng Phú