Các đối tượng thường tạo lập website, ứng dụng đầu tư giả mạo hoặc sử dụng mạng xã hội để tiếp cận nạn nhân. Chúng khoe những hình ảnh về cuộc sống giàu sang, các giao dịch thành công và những khoản lợi nhuận khổng lồ nhằm tạo niềm tin. Ban đầu, người tham gia có thể được nhận một khoản tiền nhỏ để tạo cảm giác an toàn. Sau đó, các đối tượng liên tục dụ dỗ nạp thêm tiền để nâng cấp tài khoản hoặc tham gia các gói đầu tư cao cấp hơn.
Khi số tiền đầu tư đã đủ lớn, hệ thống bất ngờ khóa tài khoản, ngừng hoạt động hoặc yêu cầu đóng thêm các khoản phí vô lý. Đến khi không thể liên lạc với người quản lý, nạn nhân mới nhận ra mình đã rơi vào bẫy lừa đảo.
Đáng chú ý, hiện nay nhiều đường dây lừa đảo còn sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), Deepfake, giả mạo hình ảnh, giọng nói và danh tính của người nổi tiếng hoặc chuyên gia tài chính nhằm tăng độ tin cậy cho các dự án đầu tư "ma".
Quy định pháp luật hiện hành
Theo Luật An ninh mạng 2025 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2026) quy định các hành vi sử dụng không gian mạng để lừa đảo, chiếm đoạt tài sản; phát tán thông tin giả mạo; sử dụng công nghệ nhằm xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân đều thuộc diện phải ngăn chặn và xử lý nghiêm. Các nền tảng số có trách nhiệm xác thực thông tin người dùng, phối hợp cung cấp thông tin phục vụ điều tra và gỡ bỏ nội dung vi phạm theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
Bên cạnh đó, Luật Dữ liệu năm 2024 và các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân cũng đặt ra yêu cầu nghiêm ngặt đối với việc thu thập, sử dụng thông tin cá nhân. Hành vi lợi dụng dữ liệu cá nhân để thực hiện lừa đảo trên không gian mạng sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật.
Trách nhiệm hình sự đối với hành vi lừa đảo đầu tư
Đối với các đối tượng tổ chức sàn đầu tư giả, huy động vốn trái phép hoặc sử dụng mạng máy tính để chiếm đoạt tài sản, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm có thể bị xử lý theo Điều 174 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) về tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Điều 290 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) về tội Sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản; mức hình phạt có thể lên đến 20 năm tù hoặc tù chung thân theo quy định của pháp luật.
Khuyến cáo đối với người dân
Để không trở thành nạn nhân của các dự án đầu tư lừa đảo, người dân cần: Không tin vào các lời hứa hẹn lợi nhuận cao bất thường; không đầu tư theo tâm lý đám đông; kiểm tra tính pháp lý của tổ chức trước khi chuyển tiền; không cung cấp thông tin tài khoản ngân hàng, mã OTP cho người khác; thận trọng với các video, hình ảnh, giọng nói có dấu hiệu giả mạo bằng AI; kịp thời trình báo cơ quan Công an khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo.
Không có con đường làm giàu nào dễ dàng và không có khoản đầu tư nào chỉ sinh lời mà không có rủi ro. Trong kỷ nguyên số, sự tỉnh táo, hiểu biết pháp luật và cảnh giác trước các thủ đoạn trên không gian mạng chính là "tấm khiên" bảo vệ tài sản hiệu quả nhất./.
Nguyễn Văn Khải