Thực tế cho thấy một số trang, tài khoản mạng xã hội thường xuyên đăng tải các nội dung mang tính phiến diện, không kiểm chứng hoặc sử dụng thủ pháp cắt xén thông tin, trích dẫn thiếu bối cảnh để dẫn dắt dư luận theo hướng tiêu cực. Nhiều bài viết lợi dụng các vụ việc phức tạp, các vấn đề kinh tế, xã hội hoặc các sự kiện được dư luận quan tâm để suy diễn, quy chụp, kích động tâm lý bất mãn, chia rẽ khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Ảnh minh họa
Một số vụ việc điển hình cho thấy tác hại của thông tin sai sự thật trên không gian mạng:
Thứ nhất, trong các đợt thiên tai, bão lũ, nhiều tài khoản mạng xã hội đã đăng tải thông tin sai lệch về số người thương vong, tình hình cứu hộ, cắt ghép hình ảnh, tạo thông tin không đúng sự thật, gây hoang mang dư luận. Cơ quan chức năng nhiều lần phải bác bỏ các thông tin này và khuyến cáo người dân.
Thứ hai, nhiều vụ việc liên quan đến các dự án luật, chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính hoặc các chính sách mới đã xuất hiện nhiều bài viết suy diễn, cắt xén nội dung, đưa thông tin không đầy đủ nhằm kích động tâm lý lo lắng, tạo dư luận trái chiều trước khi cơ quan có thẩm quyền công bố thông tin chính thức.
Thứ ba, trên không gian mạng thường xuất hiện các tài khoản lợi dụng những vụ án, vụ việc đang được điều tra để suy diễn, quy kết trách nhiệm hoặc đưa ra các "kết luận" không có căn cứ, gây ảnh hưởng đến hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Những vụ việc trên cho thấy thông tin sai lệch không chỉ gây nhiễu loạn môi trường thông tin mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh, trật tự, đời sống xã hội và quyền tiếp cận thông tin chính xác của người dân.
Các đối tượng phát tán thông tin sai lệch thường sử dụng nhiều phương thức như: Đưa tin một chiều, cố tình bỏ qua các thông tin chính thức, cắt ghép hình ảnh, video, chỉnh sửa phát ngôn để tạo nhận thức sai lệch. Sử dụng tiêu đề giật gân nhằm thu hút lượt xem, lượt chia sẻ. Lồng ghép một phần sự thật với nhiều nội dung suy diễn để tăng tính thuyết phục. Tận dụng tâm lý tò mò, bức xúc hoặc các vấn đề nhạy cảm để kích động tranh luận, gây chia rẽ. Mục tiêu của những hoạt động này có thể là thu hút tương tác, trục lợi, hoặc tác động tiêu cực đến nhận thức của một bộ phận người sử dụng mạng xã hội.
Mỗi công dân cần trở thành người sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm bằng cách: Chỉ tiếp nhận thông tin từ các cơ quan báo chí chính thống và các nguồn thông tin được kiểm chứng. Kiểm tra nhiều nguồn trước khi tin hoặc chia sẻ. Không bình luận, chia sẻ hoặc tiếp tay lan truyền các thông tin chưa được xác minh. Khi phát hiện nội dung có dấu hiệu sai sự thật, xuyên tạc hoặc vi phạm pháp luật, có thể báo cáo với nền tảng mạng xã hội hoặc phản ánh đến cơ quan chức năng theo quy định. Chủ động chia sẻ các thông tin chính thống, khách quan để góp phần định hướng dư luận đúng đắn.
Đấu tranh với thông tin sai sự thật không đồng nghĩa với việc công kích, xúc phạm hoặc kích động đối đầu trên mạng xã hội. Cách phản bác hiệu quả nhất là sử dụng thông tin chính xác, lập luận có căn cứ, dẫn nguồn từ các cơ quan có thẩm quyền và giữ thái độ văn minh, tôn trọng pháp luật. Mỗi lượt chia sẻ thông tin chính xác là góp phần lan tỏa sự thật. Mỗi hành động kiểm chứng trước khi chia sẻ là góp phần xây dựng môi trường mạng lành mạnh, an toàn và có trách nhiệm.
Để không trở thành nạn nhân hoặc vô tình tiếp tay cho các đối tượng phát tán thông tin sai lệch, mỗi người dân cần thực hiện tốt các biện pháp sau: Chỉ tiếp cận thông tin từ các cơ quan báo chí chính thống và cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Kiểm chứng thông tin từ nhiều nguồn trước khi bình luận hoặc chia sẻ. Không phát tán các bài viết, hình ảnh, video chưa được xác minh. Chủ động báo cáo các tài khoản, bài viết có dấu hiệu vi phạm cho nền tảng mạng xã hội hoặc cơ quan chức năng. Tuyên truyền, vận động người thân, bạn bè sử dụng mạng xã hội văn minh, đúng pháp luật. Bảo vệ an ninh mạng không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng Công an mà còn là trách nhiệm của mỗi cơ quan, tổ chức và từng công dân. Mỗi lượt chia sẻ thông tin chính xác, mỗi hành động kiểm chứng trước khi nhấn nút "chia sẻ" đều góp phần xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh, bảo vệ lợi ích quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước./.
Một số vụ việc điển hình cho thấy tác hại của thông tin sai sự thật trên không gian mạng:
Thứ nhất, trong các đợt thiên tai, bão lũ, nhiều tài khoản mạng xã hội đã đăng tải thông tin sai lệch về số người thương vong, tình hình cứu hộ, cắt ghép hình ảnh, tạo thông tin không đúng sự thật, gây hoang mang dư luận. Cơ quan chức năng nhiều lần phải bác bỏ các thông tin này và khuyến cáo người dân.
Thứ hai, nhiều vụ việc liên quan đến các dự án luật, chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính hoặc các chính sách mới đã xuất hiện nhiều bài viết suy diễn, cắt xén nội dung, đưa thông tin không đầy đủ nhằm kích động tâm lý lo lắng, tạo dư luận trái chiều trước khi cơ quan có thẩm quyền công bố thông tin chính thức.
Thứ ba, trên không gian mạng thường xuất hiện các tài khoản lợi dụng những vụ án, vụ việc đang được điều tra để suy diễn, quy kết trách nhiệm hoặc đưa ra các "kết luận" không có căn cứ, gây ảnh hưởng đến hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.
Những vụ việc trên cho thấy thông tin sai lệch không chỉ gây nhiễu loạn môi trường thông tin mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh, trật tự, đời sống xã hội và quyền tiếp cận thông tin chính xác của người dân.
Các đối tượng phát tán thông tin sai lệch thường sử dụng nhiều phương thức như: Đưa tin một chiều, cố tình bỏ qua các thông tin chính thức, cắt ghép hình ảnh, video, chỉnh sửa phát ngôn để tạo nhận thức sai lệch. Sử dụng tiêu đề giật gân nhằm thu hút lượt xem, lượt chia sẻ. Lồng ghép một phần sự thật với nhiều nội dung suy diễn để tăng tính thuyết phục. Tận dụng tâm lý tò mò, bức xúc hoặc các vấn đề nhạy cảm để kích động tranh luận, gây chia rẽ. Mục tiêu của những hoạt động này có thể là thu hút tương tác, trục lợi, hoặc tác động tiêu cực đến nhận thức của một bộ phận người sử dụng mạng xã hội.
Mỗi công dân cần trở thành người sử dụng mạng xã hội có trách nhiệm bằng cách: Chỉ tiếp nhận thông tin từ các cơ quan báo chí chính thống và các nguồn thông tin được kiểm chứng. Kiểm tra nhiều nguồn trước khi tin hoặc chia sẻ. Không bình luận, chia sẻ hoặc tiếp tay lan truyền các thông tin chưa được xác minh. Khi phát hiện nội dung có dấu hiệu sai sự thật, xuyên tạc hoặc vi phạm pháp luật, có thể báo cáo với nền tảng mạng xã hội hoặc phản ánh đến cơ quan chức năng theo quy định. Chủ động chia sẻ các thông tin chính thống, khách quan để góp phần định hướng dư luận đúng đắn.
Đấu tranh với thông tin sai sự thật không đồng nghĩa với việc công kích, xúc phạm hoặc kích động đối đầu trên mạng xã hội. Cách phản bác hiệu quả nhất là sử dụng thông tin chính xác, lập luận có căn cứ, dẫn nguồn từ các cơ quan có thẩm quyền và giữ thái độ văn minh, tôn trọng pháp luật. Mỗi lượt chia sẻ thông tin chính xác là góp phần lan tỏa sự thật. Mỗi hành động kiểm chứng trước khi chia sẻ là góp phần xây dựng môi trường mạng lành mạnh, an toàn và có trách nhiệm.
Để không trở thành nạn nhân hoặc vô tình tiếp tay cho các đối tượng phát tán thông tin sai lệch, mỗi người dân cần thực hiện tốt các biện pháp sau: Chỉ tiếp cận thông tin từ các cơ quan báo chí chính thống và cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Kiểm chứng thông tin từ nhiều nguồn trước khi bình luận hoặc chia sẻ. Không phát tán các bài viết, hình ảnh, video chưa được xác minh. Chủ động báo cáo các tài khoản, bài viết có dấu hiệu vi phạm cho nền tảng mạng xã hội hoặc cơ quan chức năng. Tuyên truyền, vận động người thân, bạn bè sử dụng mạng xã hội văn minh, đúng pháp luật. Bảo vệ an ninh mạng không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng Công an mà còn là trách nhiệm của mỗi cơ quan, tổ chức và từng công dân. Mỗi lượt chia sẻ thông tin chính xác, mỗi hành động kiểm chứng trước khi nhấn nút "chia sẻ" đều góp phần xây dựng không gian mạng an toàn, lành mạnh, bảo vệ lợi ích quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân đối với các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước./.
Ngọc Hân