Kinh doanh trên môi trường số: “Chủ động tuân thủ, phòng ngừa rủi ro”
Cập nhật ngày: 14-09-2026
 
Thương mại điện tử, mạng xã hội và livestream đang mở ra không gian kinh doanh thuận tiện, nhanh chóng cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh. Tuy nhiên, đi cùng với cơ hội phát triển là những rủi ro pháp lý ngày càng hiện hữu. Kinh doanh trên môi trường số không đồng nghĩa với “ngoài vùng pháp luật”; mọi hàng hóa, giao dịch và doanh thu đều phải được thực hiện minh bạch, đúng quy định pháp luật.
 
Chỉ với một chiếc điện thoại, người bán có thể quảng bá sản phẩm, tiếp cận khách hàng, chốt đơn và thanh toán trong thời gian rất ngắn. Chính sự thuận tiện này cũng có thể bị lợi dụng để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật như kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, quảng cáo sai sự thật, gian lận trong giao dịch, trốn thuế…
Từ đầu năm 2026 đến tháng 7/2026, Công an tỉnh đã phát hiện, xử lý 18 vụ việc vi phạm trong hoạt động thương mại điện tử; trong đó khởi tố 02 vụ sản xuất, buôn bán hàng giả, xử phạt vi phạm hành chính 16 vụ, tổng số tiền hơn 295 triệu đồng. Qua đó cho thấy, bên cạnh việc tận dụng những tiện ích của môi trường số để phát triển kinh doanh, việc chủ động tuân thủ pháp luật cần được doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh đặt lên hàng đầu.
Từ thực tế trên, kinh doanh trên môi trường số không chỉ là câu chuyện “bán được bao nhiêu hàng”, mà còn là “bán như thế nào cho đúng pháp luật”. Do đó, ngay từ khi bắt đầu hoạt động, người kinh doanh cần chủ động kiểm tra nguồn gốc hàng hóa; minh bạch thông tin sản phẩm; quản lý doanh thu, hóa đơn, chứng từ; thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế; bảo vệ dữ liệu khách hàng và thường xuyên cập nhật các quy định pháp luật có liên quan.
Không chỉ người bán, người tiêu dùng cũng giữ vai trò quan trọng trong việc xây dựng môi trường kinh doanh trực tuyến an toàn, lành mạnh. Khi mua hàng trên mạng, cần lựa chọn người bán có thông tin rõ ràng, thận trọng với hàng hóa có giá bất thường, kiểm tra nguồn gốc, chất lượng sản phẩm; đồng thời kịp thời phản ánh đến cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu vi phạm.
Để chủ động phòng ngừa, hạn chế thấp nhất những rủi ro có thể phát sinh, doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh cần đặc biệt lưu ý một số vấn đề sau:
Một là, hàng hóa phải rõ nguồn gốc, bảo đảm chất lượng. Trước khi đưa sản phẩm lên mạng, cần kiểm tra kỹ nguồn hàng, hóa đơn, chứng từ; không vì lợi nhuận mà kinh doanh hàng giả, hàng nhập lậu, hàng kém chất lượng hoặc hàng hóa không rõ nguồn gốc.
Những vấn đề doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh
doanh
cần lưu ý khi kinh doanh trên môi trường số

 
Hai là, thông tin quảng cáo phải trung thực. Livestream, đăng bài, sử dụng hình ảnh người nổi tiếng hay người có ảnh hưởng để giới thiệu sản phẩm không làm thay đổi trách nhiệm pháp lý của người kinh doanh. Vì vậy, không quảng cáo sai công dụng, chất lượng, xuất xứ, giá bán hoặc cung cấp thông tin gây nhầm lẫn cho khách hàng.
Ba là, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về thuế, hóa đơn, chứng từ. Doanh thu từ bán hàng trên mạng xã hội, website, sàn thương mại điện tử vẫn phải được quản lý, kê khai và thực hiện nghĩa vụ thuế theo quy định. Tuyệt đối không che giấu doanh thu, sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp hoặc tìm cách né tránh nghĩa vụ thuế.
Bốn là, kinh doanh đúng điều kiện đối với ngành nghề có điều kiện. Việc bán hàng trực tuyến không thay thế các yêu cầu về giấy phép, điều kiện an toàn thực phẩm, chất lượng sản phẩm, môi trường và các điều kiện chuyên ngành khác.
Năm là, tăng cường bảo vệ dữ liệu và tài khoản kinh doanh. Thông tin khách hàng, tài khoản bán hàng, tài khoản ngân hàng và dữ liệu giao dịch cần được quản lý chặt chẽ; hạn chế chia sẻ thông tin truy cập, mã xác thực và dữ liệu khách hàng cho người không có trách nhiệm.
Từ những yêu cầu trên có thể thấy, tuân thủ pháp luật cần được xác định là một phần không thể tách rời trong hoạt động kinh doanh trên môi trường số. Việc chủ động kiểm tra nguồn gốc hàng hóa, minh bạch thông tin sản phẩm, quản lý doanh thu, hóa đơn, chứng từ, thực hiện nghĩa vụ thuế và bảo vệ dữ liệu khách hàng không chỉ giúp hạn chế vi phạm mà còn góp phần xây dựng uy tín, thương hiệu và niềm tin của người tiêu dùng.
Kinh doanh trên môi trường số có thể nhanh hơn, thuận tiện hơn, nhưng không thể đứng ngoài pháp luật. Tuân thủ pháp luật không phải là rào cản kinh doanh, mà chính là “lá chắn” bảo vệ uy tín, tài sản và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp, hộ kinh doanh.
Với tinh thần đồng hành cùng kinh tế tư nhân, Công an tỉnh Cà Mau khuyến cáo doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh trên môi trường số chủ động nhận diện nguy cơ, nâng cao ý thức tự tuân thủ, phòng ngừa vi phạm từ sớm, từ xa; đồng thời phối hợp, cung cấp thông tin cho cơ quan chức năng khi phát hiện hoạt động có dấu hiệu vi phạm pháp luật./.

Quốc Huy