Ảnh minh hoạ

Thời gian qua, hoạt động cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ phức tạp, có thể tác động đến an ninh, trật tự và đời sống của người dân. Lợi dụng nhu cầu vay vốn nhanh, các đối tượng thường tìm kiếm, tiếp cận người có nhu cầu vay tiền thông qua mạng xã hội, tờ rơi hoặc nhiều hình thức quảng cáo khác với những lời mời chào hấp dẫn như “thủ tục đơn giản”, “không cần thế chấp”, “giải ngân nhanh”.

Sau khi tiếp cận, người vay có thể phải chịu mức lãi suất rất cao, kèm theo nhiều khoản phí và điều kiện bất lợi. Khi không còn khả năng thanh toán đúng hạn, một số đối tượng có thể sử dụng các phương thức đòi nợ trái pháp luật như đe dọa, gây sức ép, xúc phạm danh dự, nhân phẩm hoặc quấy rối người vay và người thân.

Theo quy định của Bộ luật Dân sự, lãi suất vay do các bên thỏa thuận nhưng về nguyên tắc không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác. Đối với hành vi cho vay với mức lãi suất gấp 05 lần trở lên mức lãi suất cao nhất theo quy định của Bộ luật Dân sự và thu lợi bất chính từ 30 triệu đồng trở lên, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội “Cho vay lãi nặng trong giao dịch dân sự” theo Điều 201 Bộ luật Hình sự.

Khi có nhu cầu vay tiền, người dân nên ưu tiên lựa chọn ngân hàng, tổ chức tín dụng và các tổ chức được phép hoạt động hợp pháp; tìm hiểu đầy đủ về lãi suất, phương thức tính lãi, thời hạn trả nợ, các khoản phí và nghĩa vụ liên quan trước khi ký kết hợp đồng.

Không nên vì nhu cầu tài chính cấp bách mà tìm đến những cá nhân, tổ chức không rõ nguồn gốc hoặc các ứng dụng cho vay chưa được kiểm chứng. Đặc biệt, cần cảnh giác với những lời quảng cáo về khoản vay “dễ dàng”, “không cần chứng minh”, “giải ngân trong vài phút” nhưng không công khai rõ ràng về chủ thể cho vay, lãi suất và các điều kiện giao dịch.

Bên cạnh đó, người dân cần thận trọng khi cung cấp thông tin cá nhân, hình ảnh giấy tờ tùy thân, thông tin tài khoản ngân hàng và mã OTP cho người khác. Không ký giấy vay tiền, giấy nhận nợ hoặc các giấy tờ giao dịch có nội dung không rõ ràng, còn để trống hoặc chưa được đọc, hiểu đầy đủ.

Trường hợp phát hiện dấu hiệu cho vay lãi nặng, hoạt động “tín dụng đen” hoặc bị đe dọa, cưỡng ép, xúc phạm, quấy rối để đòi nợ, người dân cần bình tĩnh, không tự ý xóa hoặc thay đổi các thông tin liên quan. Cần lưu giữ hợp đồng, giấy vay tiền, tin nhắn, số điện thoại, tài khoản mạng xã hội, thông tin tài khoản nhận tiền, chứng từ giao dịch và các tài liệu khác có liên quan để cung cấp cho cơ quan chức năng.

Khi có dấu hiệu vi phạm, người dân cần kịp thời trình báo cơ quan Công an để được tiếp nhận, hướng dẫn và xử lý theo quy định.

Không để nhu cầu vay vốn trước mắt trở thành gánh nặng lâu dài. Tìm hiểu kỹ, lựa chọn đúng nguồn vay và chủ động bảo vệ thông tin cá nhân là những bước quan trọng giúp người dân phòng ngừa “tín dụng đen”, hạn chế nguy cơ phát sinh tranh chấp, bị đe dọa hoặc trở thành nạn nhân của tội phạm cho vay lãi nặng.

Hoàng Thuận