Ảnh minh họa
1. Lực lượng Công an là lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng đóng vai trò nòng cốt, chủ công trong công tác bảo vệ trẻ em và nhóm dễ tổn thương trên không gian mạng:
Tham mưu xây dựng hoàn thiện chính sách, pháp luật: Nghiên cứu, đề xuất ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược và chương trình hành động quốc gia (tiêu biểu như Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026 – 2030”).
Triển khai các biện pháp phòng ngừa:
- Phòng ngừa xã hội: Tuyên truyền, phổ biến kiến thức, kỹ năng an toàn trực tuyến đến các điểm trường; phối hợp với các cơ quan, tổ chức các chiến dịch và cuộc thi an ninh mạng cho học sinh.
- Phòng ngừa nghiệp vụ: Quản lý chặt chẽ hoạt động viễn thông, Internet; chủ động phát hiện, chặn các hội nhóm có dấu hiệu xâm hại trẻ em; bắt buộc xác thực tài khoản người dùng theo quy định pháp luật.
- Quản lý nhà nước về dịch vụ và thông tin mạng: Kiểm tra, giám sát các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng; bắt buộc xác thực tài khoản; yêu cầu gỡ bỏ thông tin độc hại; tạo điều kiện phát triển các công nghệ hỗ trợ phụ huynh quản lý con em.
- Đấu tranh, xử lý vi phạm: Tiếp nhận tin báo, điều tra, xác minh và xử lý nghiêm các hành vi xâm hại trẻ em, mua bán dữ liệu cá nhân của trẻ em; kịp thời bóc gỡ, vô hiệu hóa thông tin vi phạm.
2. Doanh nghiệp viễn thông, Internet và các nền tảng số trong và ngoài nước phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng:
Xác thực tài khoản: Yêu cầu cha, mẹ hoặc người giám hộ đăng ký tài khoản cho trẻ em nhằm hạn chế tài khoản giả mạo.
Kiểm soát và gỡ bỏ nội dung: Chủ động kiểm duyệt, ngăn chặn và gỡ bỏ kịp thời các thông tin gây nguy hại hoặc xâm phạm quyền trẻ em; ứng dụng công nghệ kỹ thuật để lọc nội dung xấu độc.
Hợp tác với cơ quan chức năng: Cung cấp thông tin người dùng cho lực lượng an ninh mạng phục vụ điều tra, xử lý hành vi vi phạm hoặc ứng cứu các tình huống khẩn cấp (đe dọa tính mạng, sức khỏe của trẻ).
Bảo vệ dữ liệu cá nhân của trẻ em:
- Thu thập ý kiến đồng ý: Phải có sự đồng ý của cha/mẹ/người giám hộ khi xử lý dữ liệu của trẻ; nếu trẻ từ đủ 07 tuổi trở lên phải có thêm sự đồng ý của chính trẻ.
- Bảo mật và lưu trữ: Áp dụng các biện pháp kỹ thuật bảo vệ dữ liệu, lưu trữ dữ liệu tại Việt Nam theo quy định; lập tức ngừng xử lý dữ liệu khi người đại diện rút lại sự đồng ý hoặc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
- Thông báo sự cố: Thông báo cho cơ quan chuyên trách trong vòng 72 giờ khi phát hiện vi phạm dữ liệu có nguy cơ xâm phạm tính mạng, sức khỏe, tài sản của chủ thể dữ liệu; kịp thời thông báo cho người dùng khi xảy ra lộ, mất dữ liệu tài chính, ngân hàng hoặc sinh trắc học.
3. Trách nhiệm của Gia đình (Cha, mẹ và người giám hộ…)
Gia đình được xác định là "lá chắn" bảo vệ đầu tiên và gần gũi nhất đối với trẻ em:
Giám sát việc sử dụng mạng: Trực tiếp đứng tên đăng ký tài khoản dịch vụ mạng cho con; thường xuyên theo dõi, hướng dẫn nội dung trẻ tiếp cận, đăng tải và chia sẻ.
Đại diện quyền lợi cho trẻ: Đại diện cho trẻ em/người dễ tổn thương thực hiện các quyền của chủ thể dữ liệu; yêu cầu doanh nghiệp và cơ quan chức năng áp dụng biện pháp bảo vệ khi phát hiện quyền lợi của trẻ bị xâm phạm.
Giáo dục kỹ năng số: Chủ động trang bị cho con các kiến thức, kỹ năng tự bảo vệ bản thân trên môi trường số; ứng dụng các công nghệ, phần mềm quản lý hoạt động an toàn cho trẻ.
4. Mỗi cá nhân khi hoạt động trên môi trường mạng cần nâng cao tinh thần thượng tôn pháp luật và chung tay với cộng đồng:
Chấp hành quy định: Tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật về an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Phối hợp với cơ quan chức năng: Thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền; hỗ trợ, tạo điều kiện cho lực lượng chức năng làm nhiệm vụ bảo vệ trẻ em.
Chủ động tố giác: Kịp thời cung cấp thông tin, tố giác các hành vi xâm hại trẻ em, vi phạm dữ liệu cá nhân hoặc các nội dung độc hại đến cơ quan Công an và lực lượng chuyên trách.
Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là bảo vệ tương lai của đất nước. Hãy cùng nhau xây dựng một môi trường mạng an toàn, lành mạnh và văn minh!
Tham mưu xây dựng hoàn thiện chính sách, pháp luật: Nghiên cứu, đề xuất ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, chiến lược và chương trình hành động quốc gia (tiêu biểu như Chương trình “Bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng giai đoạn 2026 – 2030”).
Triển khai các biện pháp phòng ngừa:
- Phòng ngừa xã hội: Tuyên truyền, phổ biến kiến thức, kỹ năng an toàn trực tuyến đến các điểm trường; phối hợp với các cơ quan, tổ chức các chiến dịch và cuộc thi an ninh mạng cho học sinh.
- Phòng ngừa nghiệp vụ: Quản lý chặt chẽ hoạt động viễn thông, Internet; chủ động phát hiện, chặn các hội nhóm có dấu hiệu xâm hại trẻ em; bắt buộc xác thực tài khoản người dùng theo quy định pháp luật.
- Quản lý nhà nước về dịch vụ và thông tin mạng: Kiểm tra, giám sát các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ mạng; bắt buộc xác thực tài khoản; yêu cầu gỡ bỏ thông tin độc hại; tạo điều kiện phát triển các công nghệ hỗ trợ phụ huynh quản lý con em.
- Đấu tranh, xử lý vi phạm: Tiếp nhận tin báo, điều tra, xác minh và xử lý nghiêm các hành vi xâm hại trẻ em, mua bán dữ liệu cá nhân của trẻ em; kịp thời bóc gỡ, vô hiệu hóa thông tin vi phạm.
2. Doanh nghiệp viễn thông, Internet và các nền tảng số trong và ngoài nước phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng:
Xác thực tài khoản: Yêu cầu cha, mẹ hoặc người giám hộ đăng ký tài khoản cho trẻ em nhằm hạn chế tài khoản giả mạo.
Kiểm soát và gỡ bỏ nội dung: Chủ động kiểm duyệt, ngăn chặn và gỡ bỏ kịp thời các thông tin gây nguy hại hoặc xâm phạm quyền trẻ em; ứng dụng công nghệ kỹ thuật để lọc nội dung xấu độc.
Hợp tác với cơ quan chức năng: Cung cấp thông tin người dùng cho lực lượng an ninh mạng phục vụ điều tra, xử lý hành vi vi phạm hoặc ứng cứu các tình huống khẩn cấp (đe dọa tính mạng, sức khỏe của trẻ).
Bảo vệ dữ liệu cá nhân của trẻ em:
- Thu thập ý kiến đồng ý: Phải có sự đồng ý của cha/mẹ/người giám hộ khi xử lý dữ liệu của trẻ; nếu trẻ từ đủ 07 tuổi trở lên phải có thêm sự đồng ý của chính trẻ.
- Bảo mật và lưu trữ: Áp dụng các biện pháp kỹ thuật bảo vệ dữ liệu, lưu trữ dữ liệu tại Việt Nam theo quy định; lập tức ngừng xử lý dữ liệu khi người đại diện rút lại sự đồng ý hoặc theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.
- Thông báo sự cố: Thông báo cho cơ quan chuyên trách trong vòng 72 giờ khi phát hiện vi phạm dữ liệu có nguy cơ xâm phạm tính mạng, sức khỏe, tài sản của chủ thể dữ liệu; kịp thời thông báo cho người dùng khi xảy ra lộ, mất dữ liệu tài chính, ngân hàng hoặc sinh trắc học.
3. Trách nhiệm của Gia đình (Cha, mẹ và người giám hộ…)
Gia đình được xác định là "lá chắn" bảo vệ đầu tiên và gần gũi nhất đối với trẻ em:
Giám sát việc sử dụng mạng: Trực tiếp đứng tên đăng ký tài khoản dịch vụ mạng cho con; thường xuyên theo dõi, hướng dẫn nội dung trẻ tiếp cận, đăng tải và chia sẻ.
Đại diện quyền lợi cho trẻ: Đại diện cho trẻ em/người dễ tổn thương thực hiện các quyền của chủ thể dữ liệu; yêu cầu doanh nghiệp và cơ quan chức năng áp dụng biện pháp bảo vệ khi phát hiện quyền lợi của trẻ bị xâm phạm.
Giáo dục kỹ năng số: Chủ động trang bị cho con các kiến thức, kỹ năng tự bảo vệ bản thân trên môi trường số; ứng dụng các công nghệ, phần mềm quản lý hoạt động an toàn cho trẻ.
4. Mỗi cá nhân khi hoạt động trên môi trường mạng cần nâng cao tinh thần thượng tôn pháp luật và chung tay với cộng đồng:
Chấp hành quy định: Tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật về an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Phối hợp với cơ quan chức năng: Thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền; hỗ trợ, tạo điều kiện cho lực lượng chức năng làm nhiệm vụ bảo vệ trẻ em.
Chủ động tố giác: Kịp thời cung cấp thông tin, tố giác các hành vi xâm hại trẻ em, vi phạm dữ liệu cá nhân hoặc các nội dung độc hại đến cơ quan Công an và lực lượng chuyên trách.
Bảo vệ trẻ em trên không gian mạng là bảo vệ tương lai của đất nước. Hãy cùng nhau xây dựng một môi trường mạng an toàn, lành mạnh và văn minh!
Huỳnh Lam