Bảo vệ thế hệ trẻ trước nội dung độc hại trên không gian mạng
Cập nhật ngày: 8-10-2026
Sự phát triển của Internet và mạng xã hội mang lại nhiều cơ hội học tập, giải trí và kết nối, nhưng cũng kéo theo nguy cơ trẻ em, thanh thiếu niên tiếp cận các nội dung độc hại, phản cảm và thông tin xấu trên không gian mạng. Chủ động nhận diện, phòng tránh những nội dung này cần có sự phối hợp từ gia đình, nhà trường và chính mỗi người sử dụng Internet.
Lối nói, viết biến tướng, lệch chuẩn trên mạng xã hội đang ảnh hưởng
tiêu cực đến sự trong sáng của tiếng Việt và nhận thức của thế hệ trẻ (nguồn Internet)
Theo UNICEF, kết quả khảo sát cho thấy 89% trẻ em từ 12 đến 17 tuổi tại Việt Nam sử dụng Internet; trong đó, tỷ lệ này ở nhóm 12-13 tuổi là 82% và nhóm 14-15 tuổi là 93%. Phần lớn trẻ em sử dụng Internet thường xuyên, trong đó 89% cho biết truy cập Internet hằng ngày.
Internet tạo điều kiện để trẻ em tiếp cận tri thức, học tập và giao tiếp, song cũng đặt ra những nguy cơ về bắt nạt trên mạng, quấy rối, tiếp cận nội dung không phù hợp và những rủi ro khác. UNICEF cũng cảnh báo môi trường số ngày càng trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của trẻ em, đòi hỏi các em phải được trang bị kỹ năng để sử dụng Internet an toàn.
Trong thực tế, các nội dung phản cảm, đồi trụy, bạo lực hoặc lệch chuẩn có thể được phát tán dưới nhiều hình thức trên mạng xã hội. Một số tài khoản lợi dụng hình thức livestream, các video ngắn hoặc nội dung gây tò mò để thu hút lượt xem, tương tác và dẫn người dùng đến những trang, nhóm kín hoặc đường link không rõ nguồn gốc.
Đáng chú ý, việc tò mò truy cập những nội dung này có thể kéo theo nguy cơ tiếp cận các đường link lạ, bị dẫn dụ tham gia các nhóm kín, cung cấp thông tin cá nhân hoặc thực hiện những giao dịch không an toàn. Người dùng, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên, có thể trở thành mục tiêu của các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài khoản hoặc xâm phạm quyền riêng tư.
.jpg)
Sự quan tâm, đồng hành và quản lý chặt chẽ từ gia đình là “lá chắn”giúp thanh thiếu niên
không bị lôi kéo bởi các sản phẩm văn hoá độc hại (nguồn Internet)
Bên cạnh nội dung độc hại về văn hóa, không gian mạng còn có thể bị lợi dụng để phát tán thông tin sai lệch, xuyên tạc, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của cá nhân hoặc gây ảnh hưởng đến an ninh, trật tự. Chỉ thị số 46-CT/TW ngày 27/7/2010 của Ban Bí thư đã xác định việc chống sự xâm nhập của các sản phẩm văn hóa độc hại gây hủy hoại đạo đức xã hội là một nhiệm vụ cần được quan tâm.
Pháp luật hiện hành cũng có các quy định xử lý hành vi vi phạm trên môi trường mạng. Nghị định số 174/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin; trong đó quy định các hành vi vi phạm, mức xử phạt và biện pháp khắc phục hậu quả tương ứng.
Để hạn chế nguy cơ bị tác động bởi nội dung xấu, độc trên mạng, mỗi người cần chủ động lựa chọn thông tin, không truy cập, lưu trữ, đăng tải hoặc chia sẻ những nội dung vi phạm pháp luật, phản cảm, đồi trụy hoặc chưa được kiểm chứng. Khi nhận được các đường link lạ, đặc biệt là những liên kết được gửi kèm nội dung khiêu dâm, gây tò mò hoặc hứa hẹn lợi ích bất thường, cần thận trọng và không tùy tiện truy cập.
Khi phát hiện tài khoản, nhóm hoặc trang mạng có dấu hiệu phát tán nội dung vi phạm pháp luật, người dân có thể ghi nhận thông tin và thông báo cho cơ quan Công an hoặc cơ quan chức năng để được tiếp nhận, xử lý theo quy định.
Đối với gia đình, phụ huynh cần quan tâm đến thời gian sử dụng Internet, các ứng dụng và nội dung mà con em tiếp cận; đồng thời hướng dẫn trẻ nhận diện thông tin không phù hợp, bảo vệ thông tin cá nhân và xử lý khi gặp nội dung hoặc hành vi đáng ngờ trên mạng. Nhà trường cần tăng cường trang bị kỹ năng số, kỹ năng nhận diện thông tin xấu, độc và kỹ năng tự bảo vệ cho học sinh.
Xây dựng môi trường mạng an toàn cho thế hệ trẻ không chỉ là trách nhiệm của các nền tảng hay cơ quan chức năng mà cần sự đồng hành của gia đình, nhà trường và cộng đồng. Mỗi người sử dụng Internet có ý thức, biết chọn lọc và kiểm chứng thông tin sẽ góp phần hạn chế sự lan truyền của nội dung độc hại, xây dựng không gian mạng an toàn, văn minh và lành mạnh./.
Vân Anh
Các tin khác