Kịch bản phổ biến nhất hiện nay là các đối tượng tự xưng là cán bộ cơ quan bảo hiểm, nhân viên nhà trường hoặc cán bộ cơ quan nhà nước gọi điện trực tiếp cho phụ huynh. Với giọng điệu nghiêm trọng, nhóm này thông báo thẻ BHYT của học sinh đang "bị lỗi", "chưa đồng bộ dữ liệu hệ thống", "chưa được tích hợp vào các ứng dụng định danh" hoặc "sắp hết hạn".
Để giải quyết, các đối tượng yêu cầu phụ huynh phối hợp cập nhật, tích hợp thông tin BHYT trên ứng dụng VNeID hoặc VssID. Sau khi tạo được niềm tin, chúng sẽ dẫn dắt nạn nhân kết bạn qua mạng xã hội (phổ biến là Zalo), thực hiện cuộc gọi video để trực tiếp "hướng dẫn thao tác trên điện thoại".
Đáng chú ý, để tăng mức độ tin cậy và hoàn thành việc chiếm đoạt, các đối tượng sẽ gửi các đường link lạ, mã QR hoặc yêu cầu phụ huynh cài đặt các ứng dụng không rõ nguồn gốc (nằm ngoài các kho ứng dụng chính thống như App Store hay CH Play) dưới danh nghĩa "xác thực thông tin" hoặc "nộp phí xử lý hồ sơ". Ngay sau khi phụ huynh click vào link hoặc cài đặt ứng dụng theo hướng dẫn, thiết bị di động sẽ lập tức bị nhiễm phần mềm độc hại. Từ đó, kẻ gian dễ dàng chiếm quyền kiểm soát hoàn toàn điện thoại, âm thầm đánh cắp thông tin cá nhân, tài khoản mạng xã hội, thông tin ngân hàng và mã OTP. Thủ đoạn này dẫn đến hậu quả trực tiếp là tài khoản ngân hàng của nạn nhân bị kích hoạt chuyển tiền sang các tài khoản của đối tượng kiểm soát. Do dòng tiền được tẩu tán nhanh chóng, việc thu hồi tài sản sau khi giao dịch hoàn tất là vô cùng khó khăn.
Trước tình hình trên, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân, đặc biệt là các bậc phụ huynh, cần nằm lòng quy tắc “4 KHÔNG - 1 CHỦ ĐỘNG” để bảo vệ bản thân và gia đình:
Không vội tin: Không tin vào các lời đe dọa, thông báo gấp gáp từ số điện thoại lạ tự xưng là cơ quan chức năng.
Không cung cấp: Tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, số tài khoản ngân hàng hay mã số OTP cho bất kỳ ai qua điện thoại.
Không truy cập, cài đặt: Không nhấn vào các đường link lạ, không quét mã QR không rõ nguồn gốc và không cài đặt ứng dụng lạ.
Không chuyển tiền: Không thực hiện bất kỳ giao dịch tài chính nào theo hướng dẫn của người lạ qua điện thoại.
Để giải quyết, các đối tượng yêu cầu phụ huynh phối hợp cập nhật, tích hợp thông tin BHYT trên ứng dụng VNeID hoặc VssID. Sau khi tạo được niềm tin, chúng sẽ dẫn dắt nạn nhân kết bạn qua mạng xã hội (phổ biến là Zalo), thực hiện cuộc gọi video để trực tiếp "hướng dẫn thao tác trên điện thoại".
Đáng chú ý, để tăng mức độ tin cậy và hoàn thành việc chiếm đoạt, các đối tượng sẽ gửi các đường link lạ, mã QR hoặc yêu cầu phụ huynh cài đặt các ứng dụng không rõ nguồn gốc (nằm ngoài các kho ứng dụng chính thống như App Store hay CH Play) dưới danh nghĩa "xác thực thông tin" hoặc "nộp phí xử lý hồ sơ". Ngay sau khi phụ huynh click vào link hoặc cài đặt ứng dụng theo hướng dẫn, thiết bị di động sẽ lập tức bị nhiễm phần mềm độc hại. Từ đó, kẻ gian dễ dàng chiếm quyền kiểm soát hoàn toàn điện thoại, âm thầm đánh cắp thông tin cá nhân, tài khoản mạng xã hội, thông tin ngân hàng và mã OTP. Thủ đoạn này dẫn đến hậu quả trực tiếp là tài khoản ngân hàng của nạn nhân bị kích hoạt chuyển tiền sang các tài khoản của đối tượng kiểm soát. Do dòng tiền được tẩu tán nhanh chóng, việc thu hồi tài sản sau khi giao dịch hoàn tất là vô cùng khó khăn.
Trước tình hình trên, cơ quan chức năng khuyến cáo người dân, đặc biệt là các bậc phụ huynh, cần nằm lòng quy tắc “4 KHÔNG - 1 CHỦ ĐỘNG” để bảo vệ bản thân và gia đình:
Không vội tin: Không tin vào các lời đe dọa, thông báo gấp gáp từ số điện thoại lạ tự xưng là cơ quan chức năng.
Không cung cấp: Tuyệt đối không cung cấp thông tin cá nhân, số tài khoản ngân hàng hay mã số OTP cho bất kỳ ai qua điện thoại.
Không truy cập, cài đặt: Không nhấn vào các đường link lạ, không quét mã QR không rõ nguồn gốc và không cài đặt ứng dụng lạ.
Không chuyển tiền: Không thực hiện bất kỳ giao dịch tài chính nào theo hướng dẫn của người lạ qua điện thoại.
Ảnh minh hoạ
Chủ động xác minh: Khi nhận các cuộc gọi liên quan đến hồ sơ học sinh, BHYT hay các khoản thu, cần giữ bình tĩnh và liên hệ trực tiếp với giáo viên chủ nhiệm, nhà trường hoặc cơ quan Bảo hiểm xã hội qua các đường dây nóng chính thức để đối chiếu.
Trong trường hợp không may đã cung cấp thông tin hoặc thực hiện chuyển tiền theo yêu cầu của đối tượng, phụ huynh cần lập tức liên hệ với ngân hàng chủ quản để yêu cầu khóa tài khoản khẩn cấp nhằm ngăn chặn giao dịch. Đồng thời, người dân cần lưu giữ toàn bộ chứng cứ liên quan bao gồm: số điện thoại gọi đến, nội dung tin nhắn, đường link, mã QR, thông tin tài khoản nhận tiền và sao kê giao dịch để cung cấp đầy đủ cho cơ quan Công an nơi gần nhất khi thực hiện trình báo./.
Trong trường hợp không may đã cung cấp thông tin hoặc thực hiện chuyển tiền theo yêu cầu của đối tượng, phụ huynh cần lập tức liên hệ với ngân hàng chủ quản để yêu cầu khóa tài khoản khẩn cấp nhằm ngăn chặn giao dịch. Đồng thời, người dân cần lưu giữ toàn bộ chứng cứ liên quan bao gồm: số điện thoại gọi đến, nội dung tin nhắn, đường link, mã QR, thông tin tài khoản nhận tiền và sao kê giao dịch để cung cấp đầy đủ cho cơ quan Công an nơi gần nhất khi thực hiện trình báo./.
Phan Văn Giang