Một trong những nguy cơ phổ biến là các đối tượng xấu sử dụng ứng dụng giả mạo, đường link lừa đảo hoặc trang web không an toàn để thu thập mật khẩu, mã xác thực và thông tin cá nhân. Việc cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc còn có thể khiến điện thoại nhiễm mã độc, làm lộ dữ liệu hoặc tạo điều kiện cho đối tượng xấu truy cập trái phép vào thiết bị.

Bên cạnh đó, khi mật khẩu bị lộ, người dùng có thể mất quyền kiểm soát email, mạng xã hội, tài khoản lưu trữ đám mây và những dịch vụ liên quan. Dữ liệu cũng có nguy cơ bị mất khi điện thoại thất lạc, hư hỏng hoặc khôi phục cài đặt gốc mà chưa sao lưu. Việc cấp quyền truy cập không cần thiết cho ứng dụng vào danh bạ, hình ảnh, vị trí, micro, camera hoặc chia sẻ nhầm tệp, đường dẫn lưu trữ cũng có thể dẫn đến rò rỉ thông tin cá nhân.

Ảnh minh họa

Người dùng cần cảnh giác khi điện thoại xuất hiện ứng dụng lạ, có thông báo đăng nhập từ thiết bị không nhận biết, tài khoản tự gửi tin nhắn, phát sinh yêu cầu đổi mật khẩu không do mình thực hiện hoặc dữ liệu bị thay đổi, biến mất bất thường. Những dấu hiệu này chưa đủ để khẳng định thiết bị đã bị tấn công, nhưng cần được kiểm tra kịp thời để hạn chế rủi ro.

Để phòng ngừa nguy cơ mất dữ liệu, người dân cần hình thành thói quen sử dụng điện thoại an toàn. Trước hết, hãy sao lưu dữ liệu quan trọng định kỳ vào dịch vụ đáng tin cậy hoặc thiết bị lưu trữ riêng; đồng thời kiểm tra khả năng khôi phục dữ liệu và bảo vệ tài khoản sao lưu bằng mật khẩu mạnh.

Chỉ cài đặt ứng dụng từ các cửa hàng chính thức, kiểm tra nhà phát triển và cân nhắc kỹ những quyền truy cập mà ứng dụng yêu cầu. Không nhấn vào đường link lạ trong tin nhắn thông báo trúng thưởng, nhận quà, xác minh tài khoản, cập nhật thông tin hoặc yêu cầu cài đặt ứng dụng khẩn cấp khi chưa kiểm chứng nguồn gửi.

Người dùng nên đặt mật khẩu mạnh, không sử dụng chung mật khẩu cho nhiều tài khoản và bật xác thực đa yếu tố khi có thể. Tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã xác thực cho người khác. Đồng thời, cần thường xuyên cập nhật hệ điều hành, ứng dụng từ nguồn chính thức; rà soát, thu hồi những quyền truy cập không cần thiết; sử dụng mã khóa màn hình, tính năng bảo vệ hoặc khóa thiết bị từ xa và thận trọng khi kết nối Wi-Fi công cộng không đáng tin cậy.

Ảnh minh họa

Khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn, người dùng cần bình tĩnh, sử dụng một thiết bị đáng tin cậy để đổi mật khẩu các tài khoản quan trọng, ưu tiên email chính và tài khoản dùng để khôi phục những dịch vụ khác. Đồng thời, đăng xuất các phiên đăng nhập không nhận biết, kiểm tra thông tin khôi phục tài khoản, bật xác thực đa yếu tố và thu hồi quyền truy cập của các ứng dụng đáng ngờ.

Trường hợp có nguy cơ lộ thông tin ngân hàng, ví điện tử hoặc dữ liệu tài chính, cần nhanh chóng liên hệ đơn vị cung cấp dịch vụ để được hỗ trợ bảo vệ, khóa tài khoản khi cần thiết. Người dùng cũng nên lưu giữ tin nhắn, đường link, thông báo và các bằng chứng liên quan; trình báo cơ quan Công an gần nhất nếu phát hiện dấu hiệu lừa đảo, chiếm đoạt tài sản hoặc hành vi vi phạm pháp luật. Không nên vội xóa dữ liệu hay khôi phục cài đặt gốc khi chưa đánh giá nguy cơ và khả năng sao lưu.

Điện thoại thông minh mang lại nhiều tiện ích nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ nếu người dùng chủ quan trong bảo vệ thông tin. Mỗi cá nhân cần nâng cao ý thức bảo vệ quyền riêng tư, chủ động phòng ngừa và xử lý kịp thời các nguy cơ trên không gian mạng.

Hãy nhớ: Không nhấn vào đường link lạ; không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc; không chia sẻ mã xác thực; luôn sao lưu dữ liệu quan trọng. Bảo vệ dữ liệu trên điện thoại thông minh chính là bảo vệ quyền riêng tư, tài sản và sự an toàn của bản thân trên không gian mạng./.

Châu Văn Niệm