Cảnh giác thủ đoạn lừa đảo giả danh cán bộ hướng dẫn cập nhật CCCD, VNeID để chiếm đoạt tài sản .CÔNG AN BẠC LIÊU

Thủ đoạn của các đối tượng được dàn dựng theo nhiều bước, đánh vào tâm lý lo lắng và sự thiếu thông tin của người dân về các thủ tục hành chính liên quan đến dữ liệu dân cư, CCCD và định danh điện tử. Ban đầu, đối tượng gọi điện thoại, tự xưng là cán bộ Công an phụ trách quản lý hành chính về trật tự xã hội, Cảnh sát khu vực hoặc cán bộ phụ trách lĩnh vực hành chính công của UBND xã, phường. Chúng thông báo thông tin CCCD, tài khoản VNeID hoặc dữ liệu hộ khẩu điện tử của người dân đang bị sai lệch dữ liệu, chưa chuẩn hóa trên hệ thống quốc gia hoặc chưa đầy đủ thông tin, yêu cầu phải cập nhật trong thời gian ngắn. Tiếp theo, các đối tượng tiếp tục đưa ra những lời hối thúc, đe dọa như nếu không hoàn thành việc cập nhật trong ngày, người dân có thể bị khóa mã định danh, khóa tài khoản dịch vụ công hoặc bị xử phạt hành chính. Khi nạn nhân tỏ ra lo lắng, lúng túng, các đối tượng lợi dụng tâm lý người dân thiếu kiến thức hay không thành thạo sử dụng VNeID, dịch vụ công để đưa ra phương án hỗ trợ thực hiện thủ tục trực tuyến và đề nghị kết bạn qua Zalo hoặc Telegram để hướng dẫn cập nhật nhanh chóng. Đây là bước quan trọng nhằm tạo lòng tin, khiến người dân mất cảnh giác và tự nguyện thực hiện những yêu cầu do đối tượng đưa ra.
Sau khi thiết lập liên lạc, các đối tượng gửi đường link lạ, yêu cầu người dân tải và cài đặt ứng dụng được quảng cáo là ứng dụng cập nhật VNeID hoặc dịch vụ công trực tuyến. Một số trường hợp có thể sử dụng tệp cài đặt định dạng APK giả mạo, đặc biệt nhắm đến người sử dụng điện thoại Android. Tiếp đó, chúng hướng dẫn nạn nhân cấp các quyền truy cập trên điện thoại, trong đó có quyền Trợ năng (Accessibility), với lý do cần thiết để hoàn tất thủ tục xác thực thông tin. Thực chất, việc cấp những quyền không cần thiết cho ứng dụng không rõ nguồn gốc có thể tạo điều kiện để phần mềm độc hại theo dõi thao tác, đọc thông báo, thu thập dữ liệu hoặc hỗ trợ đối tượng kiểm soát thiết bị từ xa, tùy thuộc vào loại mã độc và quyền truy cập được cấp. Khi đã thu thập được thông tin cần thiết, các đối tượng tìm cách tiếp cận tài khoản ngân hàng, đánh cắp mã xác thực dùng một lần (OTP), thông tin đăng nhập hoặc lợi dụng phiên giao dịch trên thiết bị để thực hiện các giao dịch trái phép. Hậu quả là nạn nhân có thể bị chiếm đoạt tiền trong tài khoản ngân hàng, mất quyền kiểm soát tài khoản trực tuyến, đồng thời đối mặt nguy cơ thông tin cá nhân bị sử dụng vào những hành vi vi phạm pháp luật khác. Đáng lưu ý, các đối tượng thường sử dụng lời nói khẩn cấp, liên tục thúc giục và yêu cầu nạn nhân thao tác nhanh để không có thời gian suy nghĩ, kiểm chứng thông tin.
Trước thủ đoạn trên, cơ quan Công an khuyến cáo người dân cần lưu ý một số nội dung sau:
Thứ nhất, không tin tưởng tuyệt đối vào các cuộc gọi tự xưng là cán bộ yêu cầu thực hiện cập nhập dữ liệu CCCD, VNeID hoặc dữ liệu dân cư. Khi nhận được yêu cầu bất thường, cần xác thực thông tin trước khi thực hiện các bước tiếp theo.
Thứ hai, tuyệt đối không truy cập đường link lạ, không tải và cài đặt ứng dụng từ nguồn không chính thức theo hướng dẫn của người lạ. Không cấp quyền Trợ năng, quyền đọc tin nhắn, thông báo hoặc quyền điều khiển thiết bị cho ứng dụng không rõ nguồn gốc.
Thứ ba, không cung cấp mật khẩu ngân hàng, mã OTP, mã PIN, thông tin thẻ hoặc dữ liệu đăng nhập cho bất kỳ ai qua điện thoại, mạng xã hội hay đường link không đáng tin cậy. Không làm theo yêu cầu chia sẻ màn hình, cài đặt phần mềm điều khiển từ xa hoặc thực hiện chuyển tiền để xác minh tài khoản.
Người dân cần chia sẻ thông tin cảnh báo này với đồng nghiệp, người thân, nhất là những người ít có điều kiện tiếp cận thông tin về an toàn trên không gian mạng để đảm bảo an toàn thông tin, tài sản của bản thân và cộng đồng./.