Nhận diện rõ tính chất phức tạp, Công an tỉnh Cà Mau đã kiên quyết triển khai đồng bộ các giải pháp, từ phòng ngừa, tuyên truyền cho đến kiểm soát tàu cá, xử lý nghiêm vi phạm với mục tiêu “xóa trắng” tình trạng tàu cá vi phạm IUU, củng cố niềm tin của Nhân dân và góp phần giữ vững chủ quyền vùng biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Tình hình tàu cá, thuyền viên và thực trạng vi phạm
Theo thống kê đến đầu tháng 12/2025, 100% tàu cá Cà Mau đã được định danh và lắp đặt hệ thống giám sát hành trình (VMS). Tuy nhiên, tình trạng né tránh kiểm soát, vô hiệu hóa hoặc cắt thiết bị VMS vẫn tiềm ẩn. Cà Mau đã ghi nhận 04 tàu với 20 thuyền viên bị nước ngoài bắt giữ do khai thác trái phép.
Thượng tá Nguyễn Thanh Lạc, Trưởng phòng An ninh kinh tế Công an tỉnh nhấn mạnh: “Qua theo dõi, có thể đánh giá các đối tượng tổ chức khai thác IUU ngày càng tinh vi, có sự móc nối ngoài tỉnh, thậm chí xuyên biên giới. Vì vậy, việc nắm chắc địa bàn, quản lý tàu cá và thuyền viên phải được triển khai từ cơ sở. Công an tỉnh xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, lâu dài và kiên quyết không để hình thành đường dây, ổ nhóm vi phạm.”
Đẩy mạnh tuyên truyền - giải pháp phòng ngừa từ gốc
Công an xã Sông Đốc phát tờ rơi tuyên truyền quy định pháp luật đến ngư dân trên địa bàn
Nhận thức rõ vai trò đặc biệt quan trọng của công tác tuyên truyền trong phòng ngừa và kéo giảm tình trạng tàu cá vi phạm IUU, Công an tỉnh Cà Mau đã chủ động phối hợp các sở, ban, ngành triển khai nhiều hình thức tuyên truyền sâu rộng đến từng ngư dân, từng chủ phương tiện. Năm 2025, lực lượng Công an tổ chức hàng chục buổi tuyên truyền trực tiếp tại các xã ven biển như Khánh Hội, Sông Đốc, Nguyễn Việt Khái…; phát hàng nghìn tờ rơi, lồng ghép nội dung pháp luật trong các buổi tiếp dân, tổ chức hội nghị đối thoại để phổ biến quy định pháp luật và cảnh báo rõ ràng rủi ro khi tàu cá xâm phạm vùng biển nước ngoài. Đặc biệt, mô hình phiên tòa giả định tại bến cá Sông Đốc đã thu hút đông đảo ngư dân theo dõi, giúp bà con nhận thức cụ thể và trực quan hơn về hậu quả pháp lý khi vi phạm
Cùng với đó, Công an xã, phường có biển chủ động phối hợp Bộ Tư lệnh Vùng Cảnh sát biển và chính quyền địa phương đẩy mạnh tuyên truyền Luật Thủy sản 2017, Luật Cảnh sát biển Việt Nam - đây là những “lá chắn pháp lý” quan trọng bảo vệ quyền lợi của tàu cá và ngư dân. Khi nắm rõ quy định về bảo vệ nguồn lợi thủy sản, quy hoạch khai thác, cũng như hiểu rõ chức năng, quyền hạn của lực lượng Cảnh sát biển, ngư dân càng yên tâm vươn khơi, bởi luôn có lực lượng chức năng đồng hành, hỗ trợ trên suốt tuyến biển Tây Nam. Chính sự hiểu biết này trở thành nền tảng để người dân chủ động phối hợp với cơ quan chức năng, góp phần để mỗi ngư dân trở thành một “cột mốc sống” khẳng định chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Công an tỉnh Cà Mau tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật trong lĩnh vực khai thác thủy sản cho người dân
Nội dung tuyên truyền được truyền tải rõ ràng, gần gũi, tập trung vào các quy định pháp luật trong khai thác thủy sản; phương thức, thủ đoạn các loại tội phạm lợi dụng sơ hở trong quản lý xuất nhập cảnh, đánh bắt thủy sản để xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội. Qua đó, ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân trên địa bàn tuyến biển ngày càng được nâng lên, góp phần quan trọng vào công tác đấu tranh, ngăn chặn và tiến tới xóa bỏ tình trạng khai thác IUU.
Chia sẻ sau buổi tuyên truyền, ông Nguyễn Hữu Tân, chủ phương tiện ở xã Sông Đốc, cho biết: “Trước đây, một số bà con còn chủ quan, chưa quan tâm đúng mức đến nhật ký khai thác hay việc báo cáo khi ra - vào cảng. Giờ thì nhận thức đã khác. Chúng tôi ghi chép đầy đủ, trung thực hành trình đánh bắt, vì đây là điều kiện bắt buộc nếu muốn sản phẩm thủy sản được xuất khẩu sang các thị trường lớn.”
Nắm chắc địa bàn - quản lý chặt đối tượng, tàu cá
Xác định quản lý địa bàn là “gốc rễ” của mọi giải pháp phòng, chống khai thác IUU, Cà Mau đã triển khai một cách quyết liệt, đồng bộ các chỉ đạo trọng điểm của Chính phủ. Thực hiện Công điện 198/CĐ-TTg và Quyết định 2310/QĐ-TTg về Tháng cao điểm chống khai thác IUU, Chủ tịch UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch hành động trên quy mô toàn tỉnh, huy động cả hệ thống chính trị cùng vào cuộc. Tinh thần chỉ đạo xuyên suốt là ngăn chặn cho được, giảm thiểu đến mức thấp nhất và tiến tới loại bỏ hoàn toàn các hành vi khai thác IUU, đặc biệt là tình trạng tàu cá xâm phạm vùng biển nước ngoài - nguyên nhân then chốt khiến EC duy trì “thẻ vàng” đối với thủy sản Việt Nam. Đây không chỉ là nhiệm vụ phát triển kinh tế biển bền vững, mà còn gắn chặt với bảo vệ an ninh quốc gia, uy tín quốc tế và tương lai sinh kế của hàng chục nghìn ngư dân Cà Mau.
Cán bộ, chiến sĩ Công an tỉnh thu thập thông tin tàu cá gắn với công tác tuyên truyền
lưu động quy định pháp luật về biển và đại dương
Triển khai chỉ đạo này, Công an tỉnh Cà Mau, đặc biệt là Công an các xã, phường có biển đã trở thành lực lượng “tuyến đầu” trong quản lý tàu cá và thuyền viên. Từ việc rà soát 100% tàu cá trên địa bàn, cập nhật biến động nhân sự, đến tổ chức ký cam kết không vi phạm IUU với từng chủ tàu, mọi công đoạn đều được thực hiện nghiêm túc, công khai, minh bạch. Nhiều trường hợp tàu có dấu hiệu tắt thiết bị giám sát hành trình, đi lệch tuyến, hoặc chuẩn bị xuất bến không báo cáo đều được phát hiện, xác minh kịp thời. Song song đó, lực lượng Công an cơ sở còn lập danh sách các đối tượng nghi vấn có dấu hiệu móc nối, tổ chức đưa tàu cá ra nước ngoài để chủ động ngăn chặn từ sớm, từ xa.
Tại xã Sông Đốc, Công an xã duy trì chế độ trực chiến 24/24 giờ. Trung tá Châu Quốc Khải, Phó Trưởng Công an xã Sông Đốc, chia sẻ: “Chúng tôi rà soát từng phương tiện, cập nhật biến động chủ tàu, người làm thuê, nhất là các đối tượng có dấu hiệu môi giới hoặc tổ chức đưa tàu sang vùng biển nước ngoài. Tàu nào chuẩn bị xuất bến đều được kiểm tra, đối chiếu hồ sơ, đồng thời tuyên truyền, nhắc nhở chủ tàu và thuyền viên chấp hành nghiêm quy định IUU. Khi có tin báo hoặc tố giác về tàu mất tín hiệu VMS, thay đổi hành trình bất thường hay phát hiện dấu hiệu tổ chức đưa người vượt biển, chúng tôi lập tức tiếp nhận, xác minh và kích hoạt cơ chế phối hợp với Biên phòng, Kiểm ngư, Cảnh sát biển để xử lý kịp thời.”
Không chỉ siết chặt từ địa bàn cơ sở, trong năm, Công an tỉnh Cà Mau còn mở rộng phối hợp với Công an các tỉnh, thành phố có biển để xác minh 35 tàu cá có dấu hiệu vi phạm vùng biển nước ngoài; làm rõ thông tin liên quan 128 ngư dân bị nước ngoài bắt giữ. Đồng thời, lực lượng phối hợp Công an tỉnh Sóc Trăng (trước sáp nhập) xác minh 17 đối tượng trong chuyên án tổ chức môi giới đưa tàu và ngư dân ra nước ngoài khai thác trái phép, góp phần bóc gỡ những mắt xích quan trọng trong đường dây IUU xuyên tỉnh, xuyên biên giới.
Những hoạt động này không chỉ siết chặt công tác quản lý nhà nước về tàu cá, mà còn hình thành “lá chắn an ninh” vững chắc từ đất liền đến khơi xa, từng bước nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân, góp phần hướng tới mục tiêu không để tàu cá Cà Mau vi phạm IUU trong thời gian tới.
Công tác định danh tàu cá – nền tảng chuyển đổi số cho quản lý hiện đại
Thực hiện chủ trương đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý nghề cá, Giám đốc Công an tỉnh Cà Mau đã chỉ đạo Phòng Cảnh sát quản lý hành chính phối hợp các đơn vị liên quan tiến hành rà soát, đối chiếu và làm sạch dữ liệu đối với toàn bộ hơn 5.100 tàu cá trên địa bàn. Kết quả, 100% tàu cá đã được định danh, gắn mã số quản lý thống nhất và đồng bộ hóa thông tin - tạo bước đột phá quan trọng trong chuyển đổi số lĩnh vực quản lý tàu cá.
Việc định danh tàu cá không chỉ giúp xác định rõ ràng chủ tàu, thuyền viên và quá trình hoạt động của phương tiện, mà còn hỗ trợ lực lượng chức năng kiểm tra, truy xuất nguồn gốc thủy sản tại các cảng cá nhanh chóng và chính xác hơn. Đây cũng là giải pháp mạnh để ngăn chặn tình trạng tàu “hai tên”, tráo đổi thiết bị VMS, hoán đổi chủ sở hữu hoặc xuất bến trái phép nhằm né tránh kiểm soát. Nhờ hệ thống dữ liệu được chuẩn hóa và kết nối liên thông, công tác giám sát tàu cá trở nên minh bạch - chính xác - kịp thời, tạo tiền đề quan trọng để Cà Mau xây dựng phương thức quản lý nghề cá hiện đại, góp phần hạn chế vi phạm IUU từ gốc.
Tuần tra, tiếp nhận tin báo và xử lý nghiêm vi phạm
Song song với các biện pháp phòng ngừa từ sớm, từ xa, Công an tỉnh Cà Mau luôn coi công tác tuần tra, kiểm soát và xử lý vi phạm là “mũi nhọn” để răn đe, ngăn chặn tình trạng khai thác IUU. Lực lượng Công an chủ động phối hợp Bộ đội Biên phòng, Kiểm ngư, Cảnh sát biển và các cơ quan chức năng, liên tục trao đổi thông tin, nắm tình hình ngư trường, kịp thời phát hiện những tàu cá có dấu hiệu vi phạm. Hoạt động tuần tra được duy trì liên tục, đặc biệt tại các khu vực giáp ranh, nơi nguy cơ tàu cá xâm phạm vùng biển nước ngoài thường xuyên xảy ra.
Lực lượng Công an cùng Biên phòng tỉnh tăng cường tuần tra, kiểm soát vùng biển; xử lý nghiêm tàu
cá vượt ranh giới, mất kết nối VMS hoặc gian lận thiết bị
Từ thực tiễn đấu tranh, nhiều vụ việc đã được Công an tỉnh phát hiện, điều tra và xử lý nghiêm minh. Điển hình là vụ án “Tổ chức, môi giới cho người khác xuất cảnh trái phép” xảy ra ngày 3/3/2025 tại thị trấn Sông Đốc (nay là xã Sông Đốc), liên quan hai tàu cá CM-91056-TS và CM-92601-TS. Ngày 6/4/2025, lực lượng thực thi pháp luật biển Malaysia (MMEA) Bang Sabah đã bắt giữ 12 ngư dân trên hai tàu này vì khai thác trái phép trong vùng biển Malaysia. Sau khi nhận thông báo từ Đại sứ quán Việt Nam tại Malaysia, Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh đã nhanh chóng vào cuộc, xác định dấu hiệu phạm tội và khởi tố vụ án vào ngày 27/8/2025.
Quá trình điều tra cho thấy Đinh Công Lý, chủ hai tàu cá, đã móc nối và tổ chức cho Tô Hiền Đệ và Nguyễn Chí Linh điều khiển tàu sang khai thác trái phép tại vùng biển nước ngoài. Cả ba bị can bị truy tố theo Điều 348 Bộ luật Hình sự. Ngày 12/11/2025, Tòa án tỉnh Cà Mau đã đưa vụ án ra xét xử lưu động, tuyên phạt Đinh Công Lý 08 năm tù, Tô Hiền Đệ và Nguyễn Chí Linh mỗi người 05 năm tù, tổng cộng 21 năm tù giam. Đây là bản án nghiêm khắc, thể hiện quyết tâm của lực lượng chức năng trong đấu tranh với các đường dây tổ chức khai thác IUU xuyên biên giới.
Các bị cáo Đinh Công Lý, Tô Hiền Đệ và Nguyễn Chí Linh tại phiên tòa xét xử lưu động ngày 12/11/2025
Không chỉ xử lý các vụ án nghiêm trọng, năm 2025 Công an tỉnh còn phát hiện và xử lý 09 vụ án và 12 bị can liên quan IUU; tham mưu UBND tỉnh xử phạt hành chính hơn 2 tỷ đồng đối với các chủ tàu vi phạm; tiếp nhận và giải quyết 07 tin báo tố giác tội phạm liên quan hành vi tổ chức đưa tàu ra nước ngoài khai thác trái phép. Mỗi vụ án được làm rõ không chỉ góp phần giữ nghiêm kỷ cương pháp luật, mà còn tạo sức răn đe mạnh mẽ trong cộng đồng ngư dân.
Đánh giá về công tác đấu tranh, Thượng tá Trần Công Sử, Trưởng phòng An ninh điều tra, Công an tỉnh, nhấn mạnh: “Qua từng vụ án, chúng tôi đều rút ra bài học sâu sắc: nếu không kiểm soát chặt ngay từ cơ sở, để tàu cá xuất bến trái phép thì sau này công tác điều tra sẽ vô cùng khó khăn. Vì vậy, điều tra phải luôn gắn chặt với phòng ngừa. Mọi hành vi manh nha tổ chức đưa tàu cá sang vùng biển nước ngoài đều được xử lý kiên quyết, theo đúng tinh thần “không có vùng cấm”.
Những kết quả trên cho thấy sự quyết liệt, đồng bộ và hiệu quả của lực lượng Công an tỉnh trong cuộc chiến chống khai thác IUU - một nhiệm vụ vừa mang tính pháp lý, vừa mang ý nghĩa bảo vệ chủ quyền biển đảo của Tổ quốc.
Hướng tới mục tiêu “xóa trắng” IUU - giữ biển, giữ đảo, giữ uy tín quốc gia
Dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Bộ Công an và Tỉnh ủy, UBND tỉnh, lực lượng Công an tỉnh Cà Mau đang triển khai đồng bộ các giải pháp, từng bước thu hẹp và tiến tới xóa bỏ hoàn toàn tình trạng tàu cá vi phạm vùng biển nước ngoài. Quyết tâm ấy thể hiện từ mỗi cuộc tuần tra trên biển, từng đợt rà soát tàu cá ở địa phương, đến từng hồ sơ xử lý nghiêm các đối tượng tổ chức cho ngư dân xuất cảnh trái phép.
Với sự vào cuộc quyết liệt, khoa học và đầy trách nhiệm, Công an tỉnh Cà Mau đang góp phần xây dựng môi trường khai thác thủy sản an toàn, bền vững, bảo vệ sinh kế ngư dân và củng cố niềm tin của cộng đồng quốc tế đối với nỗ lực chống khai thác IUU của Việt Nam. Đó cũng là lời cam kết mạnh mẽ: Cà Mau quyết tâm giữ vững ngư trường, giữ gìn biển đảo và gìn giữ uy tín quốc gia trên trường quốc tế./.
Hữu Đệ