Hệ thống năng lượng (ảnh minh họa)

Trước yêu cầu cấp thiết phải bảo đảm an ninh năng lượng, nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng và hướng tới phát triển bền vững, ngày 19/3/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 09/CT-TTg về tăng cường thực hiện tiết kiệm năng lượng, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và phát triển phương tiện giao thông điện. Chỉ thị đề ra các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp cụ thể đối với từng bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp và toàn xã hội.

Theo đó, đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu giảm mức tiêu hao năng lượng tính trên đơn vị GDP từ 1–1,5% mỗi năm; đạt tỷ lệ tiết kiệm điện tối thiểu 3%/năm đối với các cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm; giảm tổn thất điện năng trong truyền tải và phân phối xuống còn 5,8%; 100% cơ sở sử dụng năng lượng trọng điểm thực hiện kiểm toán năng lượng định kỳ. Đặc biệt, mục tiêu đặt ra là tối thiểu 50% phương tiện giao thông công cộng tại các đô thị chuyển sang sử dụng điện.

Để thực hiện các mục tiêu trên, Chỉ thị xác định nhiều nhóm giải pháp trọng tâm. Trong đó, chú trọng lồng ghép nội dung tiết kiệm năng lượng vào chiến lược, quy hoạch phát triển; đẩy mạnh đổi mới công nghệ, sử dụng thiết bị hiệu suất cao, ứng dụng công nghệ số trong quản lý năng lượng; tăng cường thu hồi, tái sử dụng năng lượng, nhất là trong các ngành công nghiệp tiêu thụ năng lượng lớn như thép, xi măng, hóa chất.

Song song đó, việc thúc đẩy phát triển phương tiện giao thông điện và sử dụng nhiên liệu xanh cũng được đẩy mạnh thông qua xây dựng hạ tầng trạm sạc, cơ chế khuyến khích sản xuất, sử dụng xe điện; từng bước chuyển đổi phương tiện công cộng, phương tiện công vụ sang sử dụng điện; mở rộng sử dụng xăng sinh học (E10), góp phần giảm tiêu thụ nhiên liệu hóa thạch.

Về cung ứng năng lượng, Chính phủ yêu cầu bảo đảm đáp ứng tối thiểu 70% nhu cầu xăng dầu trong nước; phát triển hạ tầng nhập khẩu khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) theo mô hình trung tâm; khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà, kết hợp hệ thống lưu trữ năng lượng nhằm tối ưu hóa vận hành hệ thống điện.

Thời gian tới, các cơ quan chức năng sẽ tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc sử dụng năng lượng tại các cơ quan, đơn vị, cơ sở sản xuất, kinh doanh; giám sát việc thực hiện quy định về sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả; đồng thời kiểm tra việc tuân thủ các tiêu chuẩn về hiệu suất năng lượng đối với phương tiện, thiết bị và vật liệu xây dựng.

Việc đẩy mạnh tiết kiệm năng lượng và chuyển dịch sang các nguồn năng lượng sạch, bền vững không chỉ góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia mà còn là giải pháp quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội theo hướng xanh, bền vững trong giai đoạn mới./.

Hùng Tiến