An ninh - trật tự
Sử dụng AI trong công việc: Phát huy tiện ích, bảo đảm an toàn thông tin
Cập nhật ngày: 23-10-2026
Một câu lệnh có thể tiết kiệm hàng giờ làm việc, nhưng chỉ một lần tải nhầm tài liệu cũng đủ khiến dữ liệu cơ quan vượt khỏi tầm kiểm soát.
Hãy tưởng tượng một cán bộ cần rút gọn báo cáo dài để chuẩn bị cho cuộc họp gấp. Thay vì tự tổng hợp, người này tải toàn bộ văn bản lên một công cụ AI miễn phí và yêu cầu: “Hãy tóm tắt những vấn đề quan trọng nhất”. Chỉ trong vài giây, một bản tóm tắt mạch lạc xuất hiện. Công việc thoạt nhìn đã được giải quyết nhanh chóng, nhưng ẩn sau đó là một rủi ro lớn: tài liệu vừa tải lên chứa thông tin nhân sự, số điện thoại, kết quả xác minh và những nội dung thuộc phạm vi mật của cơ quan.
Vấn đề lúc này không đơn thuần là bản tóm tắt có chính xác hay không, mà còn là những câu hỏi cốt lõi: Dữ liệu vừa được gửi đi đâu? Được lưu trữ trong bao lâu? Có bị sử dụng cho mục đích khác không? Ai có quyền truy cập và liệu người dùng có thực sự xóa được dữ liệu đó vĩnh viễn?
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những cơ hội mới để nâng cao năng suất lao động, từ soạn thảo, tóm tắt tài liệu, dịch thuật, xây dựng đề cương, phân tích dữ liệu đến tạo hình ảnh và đề xuất phương án xử lý công việc. Tuy nhiên, sự tiện lợi này đòi hỏi ý thức trách nhiệm và kỷ luật nghiêm ngặt trong bảo đảm an toàn thông tin.
Vấn đề lúc này không đơn thuần là bản tóm tắt có chính xác hay không, mà còn là những câu hỏi cốt lõi: Dữ liệu vừa được gửi đi đâu? Được lưu trữ trong bao lâu? Có bị sử dụng cho mục đích khác không? Ai có quyền truy cập và liệu người dùng có thực sự xóa được dữ liệu đó vĩnh viễn?
Trí tuệ nhân tạo (AI) đang mở ra những cơ hội mới để nâng cao năng suất lao động, từ soạn thảo, tóm tắt tài liệu, dịch thuật, xây dựng đề cương, phân tích dữ liệu đến tạo hình ảnh và đề xuất phương án xử lý công việc. Tuy nhiên, sự tiện lợi này đòi hỏi ý thức trách nhiệm và kỷ luật nghiêm ngặt trong bảo đảm an toàn thông tin.
.png)
Ảnh minh hoạ
1. Những cạm bẫy nguy hiểm khi sử dụng AI tùy tiện
Dữ liệu nằm ngoài tầm kiểm soát: Văn bản, hình ảnh, câu lệnh hoặc tài liệu được tải lên các nền tảng AI trực tuyến có thể được truyền đến hệ thống của nhà cung cấp và được xử lý theo chính sách của từng dịch vụ. Vì vậy, người dùng không được mặc nhiên xem các cuộc trò chuyện với AI là riêng tư.
Nguy cơ lộ, lọt thông tin mật: Tuyệt đối không đưa lên AI các tài liệu thuộc bí mật nhà nước, bí mật công tác (như hồ sơ vụ việc, kế hoạch nội bộ, văn bản chưa ban hành), dữ liệu cá nhân nhạy cảm, mật khẩu, mã OTP hoặc bí mật kinh doanh khi chưa được phép theo quy định.
Những ngộ nhận nguy hiểm: Xóa lịch sử trò chuyện hoặc che tên người trong tài liệu không đồng nghĩa với việc dữ liệu đã được bảo mật hoàn toàn. Tương tự, việc sử dụng dịch vụ trả phí hay nhận được câu trả lời với giọng điệu tự tin từ AI cũng không bảo đảm an toàn tuyệt đối hoặc độ chính xác 100%.
2. Nguyên tắc vàng: “AI gợi ý – cán bộ kiểm tra – con người quyết định”
AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế vai trò, trách nhiệm của con người. Theo Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15 và Luật Bảo vệ bí mật nhà nước số 117/2025/QH15 (được nêu là có hiệu lực từ ngày 01/3/2026), các quyết định và sản phẩm công việc có sử dụng AI cần được con người kiểm tra, thẩm định và chịu trách nhiệm theo quy định pháp luật.
3. Quy trình 6 bước ứng dụng AI an toàn
Bước 1: Xác định rõ mục đích. Chỉ sử dụng AI khi thực sự cần thiết; ưu tiên sử dụng dữ liệu giả lập hoặc đặt câu hỏi mang tính tổng quan.
Bước 2: Kiểm tra thẩm quyền, phân loại dữ liệu. Phân loại nghiêm ngặt dữ liệu trước khi sử dụng; tuyệt đối không tự ý đưa tài liệu nội bộ lên các nền tảng bên ngoài cơ quan.
Bước 3: Giảm thiểu dữ liệu, ẩn danh hóa thông tin. Làm sạch dữ liệu và thay thế thông tin nhận dạng trực tiếp như tên thật, số căn cước, địa chỉ bằng các ký hiệu giả định (ví dụ: ông A, địa điểm X). Cần lưu ý rằng việc thay thế một số thông tin không đồng nghĩa với việc dữ liệu đã được ẩn danh hoàn toàn.
Bước 4: Sử dụng công cụ được cấp phép. Chỉ truy cập trang web hoặc ứng dụng chính thống đã được cơ quan, tổ chức phê duyệt; không cấp quyền cho AI truy cập toàn bộ hòm thư điện tử hoặc kho dữ liệu cá nhân khi không thực sự cần thiết.
Bước 5: Thẩm định kỹ lưỡng kết quả. Đối chiếu chặt chẽ số liệu, căn cứ pháp lý và thông tin từ các nguồn chính thống trước khi sử dụng kết quả AI trong văn bản chính thức.
Bước 6: Gắn chặt trách nhiệm. Luôn duy trì khâu kiểm tra độc lập của con người, bảo đảm có cá nhân chịu trách nhiệm cuối cùng đối với sản phẩm có sự hỗ trợ của AI.
Trí tuệ nhân tạo không thể thay thế bản lĩnh và trách nhiệm của người sử dụng. Một công cụ có thể giúp tạo ra bản nháp chỉ trong vài phút, nhưng không thể thay người dùng xác định thông tin nào được phép chia sẻ, kết quả nào đáng tin cậy hay quyết định nào phù hợp với quy định pháp luật.
Ứng dụng AI an toàn không có nghĩa là cực đoan từ chối công nghệ. Đó là việc khai thác hiệu quả sức mạnh của công nghệ trong khuôn khổ pháp luật, kỷ luật công tác và ý thức bảo vệ dữ liệu./.
Dữ liệu nằm ngoài tầm kiểm soát: Văn bản, hình ảnh, câu lệnh hoặc tài liệu được tải lên các nền tảng AI trực tuyến có thể được truyền đến hệ thống của nhà cung cấp và được xử lý theo chính sách của từng dịch vụ. Vì vậy, người dùng không được mặc nhiên xem các cuộc trò chuyện với AI là riêng tư.
Nguy cơ lộ, lọt thông tin mật: Tuyệt đối không đưa lên AI các tài liệu thuộc bí mật nhà nước, bí mật công tác (như hồ sơ vụ việc, kế hoạch nội bộ, văn bản chưa ban hành), dữ liệu cá nhân nhạy cảm, mật khẩu, mã OTP hoặc bí mật kinh doanh khi chưa được phép theo quy định.
Những ngộ nhận nguy hiểm: Xóa lịch sử trò chuyện hoặc che tên người trong tài liệu không đồng nghĩa với việc dữ liệu đã được bảo mật hoàn toàn. Tương tự, việc sử dụng dịch vụ trả phí hay nhận được câu trả lời với giọng điệu tự tin từ AI cũng không bảo đảm an toàn tuyệt đối hoặc độ chính xác 100%.
2. Nguyên tắc vàng: “AI gợi ý – cán bộ kiểm tra – con người quyết định”
AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế vai trò, trách nhiệm của con người. Theo Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15 và Luật Bảo vệ bí mật nhà nước số 117/2025/QH15 (được nêu là có hiệu lực từ ngày 01/3/2026), các quyết định và sản phẩm công việc có sử dụng AI cần được con người kiểm tra, thẩm định và chịu trách nhiệm theo quy định pháp luật.
3. Quy trình 6 bước ứng dụng AI an toàn
Bước 1: Xác định rõ mục đích. Chỉ sử dụng AI khi thực sự cần thiết; ưu tiên sử dụng dữ liệu giả lập hoặc đặt câu hỏi mang tính tổng quan.
Bước 2: Kiểm tra thẩm quyền, phân loại dữ liệu. Phân loại nghiêm ngặt dữ liệu trước khi sử dụng; tuyệt đối không tự ý đưa tài liệu nội bộ lên các nền tảng bên ngoài cơ quan.
Bước 3: Giảm thiểu dữ liệu, ẩn danh hóa thông tin. Làm sạch dữ liệu và thay thế thông tin nhận dạng trực tiếp như tên thật, số căn cước, địa chỉ bằng các ký hiệu giả định (ví dụ: ông A, địa điểm X). Cần lưu ý rằng việc thay thế một số thông tin không đồng nghĩa với việc dữ liệu đã được ẩn danh hoàn toàn.
Bước 4: Sử dụng công cụ được cấp phép. Chỉ truy cập trang web hoặc ứng dụng chính thống đã được cơ quan, tổ chức phê duyệt; không cấp quyền cho AI truy cập toàn bộ hòm thư điện tử hoặc kho dữ liệu cá nhân khi không thực sự cần thiết.
Bước 5: Thẩm định kỹ lưỡng kết quả. Đối chiếu chặt chẽ số liệu, căn cứ pháp lý và thông tin từ các nguồn chính thống trước khi sử dụng kết quả AI trong văn bản chính thức.
Bước 6: Gắn chặt trách nhiệm. Luôn duy trì khâu kiểm tra độc lập của con người, bảo đảm có cá nhân chịu trách nhiệm cuối cùng đối với sản phẩm có sự hỗ trợ của AI.
Trí tuệ nhân tạo không thể thay thế bản lĩnh và trách nhiệm của người sử dụng. Một công cụ có thể giúp tạo ra bản nháp chỉ trong vài phút, nhưng không thể thay người dùng xác định thông tin nào được phép chia sẻ, kết quả nào đáng tin cậy hay quyết định nào phù hợp với quy định pháp luật.
Ứng dụng AI an toàn không có nghĩa là cực đoan từ chối công nghệ. Đó là việc khai thác hiệu quả sức mạnh của công nghệ trong khuôn khổ pháp luật, kỷ luật công tác và ý thức bảo vệ dữ liệu./.
Hồ Bích Như
Các tin khác
-
-
-
-
-
-
-
-
Đang online: 1 Hôm nay: 22636 Trong tuần: 55193 Trong tháng 297682 Tất cả: 29742875
Trang thông tin điện tử Công an tỉnh Cà Mau (congan.camau.gov.vn)
Trụ sở: Số 47, Bùi Thị Trường, phường Tân Thành, tỉnh Cà Mau; ĐT: 0693.809.393
Email: bbtcongancamau@gmail.com
Trưởng Ban biên tập: Thiếu tướng Hồ Việt Triều, Giám đốc Công an tỉnh
Email: bbtcongancamau@gmail.com
Trưởng Ban biên tập: Thiếu tướng Hồ Việt Triều, Giám đốc Công an tỉnh