Tuy nhiên, không ít người dân vẫn băn khoăn: Hình ảnh, video do camera của gia đình hoặc tổ chức ghi lại có được sử dụng làm căn cứ xử lý vi phạm hay không?
Ngày 13/02/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 61/2026/NĐ-CP quy định về danh mục, việc quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và quy trình thu thập, sử dụng dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để phát hiện vi phạm hành chính. Nghị định có hiệu lực từ ngày 01/4/2026, tạo cơ sở pháp lý để tiếp nhận, khai thác nguồn dữ liệu do người dân, tổ chức cung cấp trong phát hiện và xử lý vi phạm hành chính.
Ngày 13/02/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 61/2026/NĐ-CP quy định về danh mục, việc quản lý, sử dụng phương tiện, thiết bị kỹ thuật nghiệp vụ và quy trình thu thập, sử dụng dữ liệu thu được từ phương tiện, thiết bị kỹ thuật do cá nhân, tổ chức cung cấp để phát hiện vi phạm hành chính. Nghị định có hiệu lực từ ngày 01/4/2026, tạo cơ sở pháp lý để tiếp nhận, khai thác nguồn dữ liệu do người dân, tổ chức cung cấp trong phát hiện và xử lý vi phạm hành chính.
Ảnh minh họa
Theo quy định, dữ liệu do cá nhân, tổ chức cung cấp có thể là hình ảnh, video, âm thanh hoặc thông tin được ghi nhận từ camera giám sát, điện thoại di động, thiết bị ghi hình và các phương tiện kỹ thuật khác. Những dữ liệu này có thể được cung cấp cho cơ quan, đơn vị hoặc người có thẩm quyền để tiếp nhận, kiểm tra, xác minh và xem xét xử lý theo quy định.
Tuy nhiên, không phải mọi hình ảnh, video do camera ghi lại đều đương nhiên là căn cứ để xử phạt. Dữ liệu được cung cấp phải bảo đảm tính khách quan, trung thực, có khả năng xác định được các thông tin cần thiết liên quan đến vụ việc và hành vi vi phạm. Cơ quan có thẩm quyền sẽ tiếp nhận, kiểm tra, xác minh nguồn gốc, tính xác thực và các tình tiết liên quan trước khi quyết định xử lý theo quy định pháp luật.
Do đó, những hình ảnh, video có dấu hiệu bị cắt ghép, chỉnh sửa, không xác định được nguồn gốc hoặc không đủ cơ sở để xác định hành vi vi phạm sẽ không thể mặc nhiên được sử dụng làm căn cứ xử phạt.
Thực tế cho thấy, dữ liệu từ camera của người dân có thể hỗ trợ cơ quan chức năng làm rõ nhiều vụ việc như vi phạm trật tự, an toàn giao thông, đổ rác không đúng quy định, lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, gây mất trật tự công cộng, hủy hoại tài sản và các hành vi ảnh hưởng đến an ninh, trật tự tại địa bàn cơ sở.
Để phát huy hiệu quả nguồn dữ liệu này, khi phát hiện hành vi có dấu hiệu vi phạm, người dân có thể lưu giữ hình ảnh, video và cung cấp cho cơ quan Công an hoặc cơ quan có thẩm quyền để được tiếp nhận, kiểm tra, xác minh, xử lý theo quy định. Khi cung cấp, cần cố gắng giữ nguyên dữ liệu gốc, không tự ý chỉnh sửa hoặc cắt ghép làm thay đổi nội dung.
Bên cạnh đó, người dân cần thận trọng trong việc đăng tải, chia sẻ hình ảnh, video liên quan đến vụ việc lên mạng xã hội. Việc công khai thông tin khi vụ việc chưa được cơ quan chức năng xác minh có thể ảnh hưởng đến danh dự, uy tín, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân có liên quan.
Một chiếc camera đặt trước nhà không chỉ giúp bảo vệ tài sản mà, trong những trường hợp phù hợp, còn có thể góp phần cung cấp thông tin phục vụ bảo đảm an ninh, trật tự. Việc người dân chủ động cung cấp dữ liệu khách quan, chính xác cho cơ quan chức năng là một cách thiết thực để tham gia phòng ngừa, phát hiện vi phạm, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, văn minh và kỷ cương./.
Tuy nhiên, không phải mọi hình ảnh, video do camera ghi lại đều đương nhiên là căn cứ để xử phạt. Dữ liệu được cung cấp phải bảo đảm tính khách quan, trung thực, có khả năng xác định được các thông tin cần thiết liên quan đến vụ việc và hành vi vi phạm. Cơ quan có thẩm quyền sẽ tiếp nhận, kiểm tra, xác minh nguồn gốc, tính xác thực và các tình tiết liên quan trước khi quyết định xử lý theo quy định pháp luật.
Do đó, những hình ảnh, video có dấu hiệu bị cắt ghép, chỉnh sửa, không xác định được nguồn gốc hoặc không đủ cơ sở để xác định hành vi vi phạm sẽ không thể mặc nhiên được sử dụng làm căn cứ xử phạt.
Thực tế cho thấy, dữ liệu từ camera của người dân có thể hỗ trợ cơ quan chức năng làm rõ nhiều vụ việc như vi phạm trật tự, an toàn giao thông, đổ rác không đúng quy định, lấn chiếm lòng đường, vỉa hè, gây mất trật tự công cộng, hủy hoại tài sản và các hành vi ảnh hưởng đến an ninh, trật tự tại địa bàn cơ sở.
Để phát huy hiệu quả nguồn dữ liệu này, khi phát hiện hành vi có dấu hiệu vi phạm, người dân có thể lưu giữ hình ảnh, video và cung cấp cho cơ quan Công an hoặc cơ quan có thẩm quyền để được tiếp nhận, kiểm tra, xác minh, xử lý theo quy định. Khi cung cấp, cần cố gắng giữ nguyên dữ liệu gốc, không tự ý chỉnh sửa hoặc cắt ghép làm thay đổi nội dung.
Bên cạnh đó, người dân cần thận trọng trong việc đăng tải, chia sẻ hình ảnh, video liên quan đến vụ việc lên mạng xã hội. Việc công khai thông tin khi vụ việc chưa được cơ quan chức năng xác minh có thể ảnh hưởng đến danh dự, uy tín, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân có liên quan.
Một chiếc camera đặt trước nhà không chỉ giúp bảo vệ tài sản mà, trong những trường hợp phù hợp, còn có thể góp phần cung cấp thông tin phục vụ bảo đảm an ninh, trật tự. Việc người dân chủ động cung cấp dữ liệu khách quan, chính xác cho cơ quan chức năng là một cách thiết thực để tham gia phòng ngừa, phát hiện vi phạm, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, văn minh và kỷ cương./.
Võ Ngọc Lành