Đại tá Đặng Văn Hữu, Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh Cà Mau cho biết: “Việc sử dụng chất ma túy trên biển không chỉ vi phạm pháp luật mà còn là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến những vụ tai nạn lao động thương tâm, các hành vi ảo giác gây mất kiểm soát, kéo theo các vụ việc mất ANTT, đâm va tàu thuyền hoặc va chạm giữa các lao động trên biển. Trước tình hình đó, Công an tỉnh Cà Mau đã phối hợp với Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh quyết liệt triển khai thực hiện Kế hoạch phối hợp rà soát, kiểm tra, xét nghiệm chất ma tuý trong cơ thể đối với thuyền viên tàu cá, người lao động hoạt động nghề biển”.

 

Công an tỉnh Cà Mau và Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh triển khai Kế hoạch
phối hợp rà soát, kiểm tra, xét nghiệm chất ma tuý đối với thuyền viên
 

Địa bàn các cảng cá, bến đậu tàu thuyền tại Cà Mau có lưu lượng lớn các phương tiện và thuyền viên, ngư phủ từ nhiều địa phương đổ về neo đậu, giao thương. Sự biến động liên tục về nhân khẩu cùng đặc thù công việc đi biển dài ngày, làm việc với cường độ cao khiến môi trường này trở thành “vùng trống” dễ bị tội phạm ma túy lợi dụng tác động. Qua thực tế địa bàn, lực lượng chức năng chỉ ra một thực trạng đáng lo ngại: Một bộ phận không nhỏ thuyền viên rơi vào tệ nạn xuất phát từ quan niệm sai lầm cho rằng dùng ma túy để chống mệt mỏi, tăng sức dẻo dai khi đi biển dài ngày và thức đêm đánh bắt. Sự thiếu hụt thông tin pháp luật kết hợp với tâm lý chủ quan đã biến ma túy thành “cái bẫy” êm ái nhưng tàn phá khốc liệt sức khỏe và hệ thần kinh của lao động biển.

 

Lực lượng Công an, Biên phòng “đi từng bến, đến từng tàu” kiểm tra hành chính,
giấy tờ tùy thân và test nhanh ma túy đối với từng thuyền viên
 

Nhận diện rõ nguy cơ này, ngay khi kế hoạch được triển khai, Công an các đơn vị, địa phương đã chủ động phối hợp với các Đồn Biên phòng trên địa bàn tỉnh tổ chức đồng bộ các biện pháp phòng ngừa nghiệp vụ, phòng ngừa xã hội với phương châm “chủ động chặn đứng vi phạm ngay từ khi tàu còn ở bến”. Tại các Trạm kiểm soát Biên phòng, các tổ công tác trực tiếp xuống từng phương tiện đang neo đậu, các tàu cá đang làm thủ tục xuất, nhập bến, tiến hành kiểm tra hành chính, giấy tờ tùy thân của từng thuyền viên; đồng thời, lấy mẫu nước tiểu test nhanh ma túy tại chỗ. Quá trình kiểm tra được triển khai nghiêm túc, công khai, khách quan và tuân thủ chặt chẽ quy định pháp luật. Đồng thời, tổ công tác cũng kiên trì giải thích rõ về quyền lợi, nghĩa vụ cũng như mục đích của đợt kiểm tra nhằm bảo vệ tính mạng, sức khỏe cho chính thuyền viên và sự an toàn cho cả con tàu.

 

Ngay trong ngày đầu ra quân, trên 10 phương tiện và 58 thuyền viên tại vùng biển
Nhà Mát đã được test nhanh ma túy và ghi nhận 100% mẫu cho kết quả âm tính
 

 Thượng tá Trần Văn Đức, Trưởng Công an phường Hiệp Thành, tỉnh Cà Mau cho biết: “Ngay khi Giám đốc Công an tỉnh ban hành kế hoạch, Công an phường Hiệp Thành đã chủ động phối hợp với Đồn Biên phòng Nhà Mát tổ chức đợt ra quân kiểm tra hành chính và test nhanh chất ma túy đối với các thuyền viên trên địa bàn. Ngay trong ngày đầu ra quân, trên 10 phương tiện đánh bắt và 58 thuyền viên đã được test nhanh ma túy và ghi nhận 100% mẫu cho kết quả âm tính. Con số không chỉ mang lại niềm vui cho chính gia đình ngư dân mà còn là tín hiệu tích cực chứng minh hiệu quả bước đầu của công tác phòng ngừa, răn đe”.

Một điểm sáng nổi bật trong công tác phối hợp giữa Công an và Biên phòng tỉnh Cà Mau là việc thay đổi hoàn toàn tư duy tiếp cận Nhân dân. Thay vì các buổi hội nghị tuyên truyền khô cứng tại hội trường - nơi rất khó tập hợp đầy đủ lực lượng lao động biển vốn làm việc theo giờ giấc con nước và bận rộn với công việc bốc dỡ hàng hóa, chuẩn bị ngư cụ - lực lượng chức năng đã chuyển sang tuyên truyền lưu động, linh hoạt ngay tại mặt cầu cảng và Trạm kiểm soát Biên phòng.

 

Thay vì các buổi hội nghị tuyên truyền khô khan, lực lượng chức năng
chuyển sang tuyên truyền lưu động ngay tại Trạm kiểm soát Biên phòng
 

Trong thời gian chờ hoàn tất thủ tục xuất bến, các thuyền viên và chủ tàu được mời vào trao đổi, lắng nghe chia sẻ từ cán bộ, chiến sĩ. Những quy định pháp luật khô khan đã được “mềm hóa” thành những kiến thức gần gũi, thiết thực như tác hại hủy hoại thần kinh của ma túy đá, bác bỏ suy nghĩ “dùng ma túy để chống mệt mỏi khi đi biển”, nhắc nhở ngư dân nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn rủ rê, dụ dỗ của tội phạm, tệ nạn xã hội. Bên cạnh đó, lực lượng chức năng cũng phổ biến các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), ranh giới vùng biển Việt Nam, các quy định bắt buộc khi làm thủ tục xuất, nhập bến. Đồng thời, hướng dẫn kỹ năng xử lý tình huống khi gặp thời tiết xấu, cách thức giữ liên lạc thông suốt với lực lượng chức năng khi xảy ra sự cố hoặc phát hiện các phương tiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật trên biển.

Ông Vũ Văn Anh, một ngư phủ lâu năm trên vùng biển Gành Hào, tỉnh Cà Mau chia sẻ: “Sự an toàn của mỗi chuyến biển không chỉ nằm ở thời tiết hay con sóng, mà nằm ở chính sự tỉnh táo của từng người lao động trên tàu. Mỗi thuyền viên kiên quyết nói “Không” với ma túy là đang tự bảo vệ mạng sống của bản thân và giữ gìn mái ấm gia đình ở đất liền”.

 

Các cảng bóc dỡ hàng hóa cũng trở thành điểm tuyên truyền lưu động hiệu quả của lực lượng chức năng
 

Sự chân thành, gần gũi và lời lẽ giải thích hợp tình hợp lý của lực lượng Công an, Biên phòng đã nhận được sự hưởng ứng nhiệt tình từ phía bà con. Các chủ tàu, tài công và thuyền viên đã tự nguyện đặt bút ký cam kết: Không vi phạm pháp luật về ma túy, không chứa chấp và kiên quyết từ chối sử dụng lao động nghiện ma túy.

 Công tác rà soát, kiểm tra chất ma túy không đơn thuần là một đợt kiểm tra hành chính mà còn là chiến lược mang tính căn cơ nhằm kiến tạo một môi trường lao động an toàn, văn minh trên biển. Ma túy trên tàu cá không chỉ phá hủy sức khỏe người lao động mà còn đe dọa trực tiếp đến tài sản của chủ tàu và tính mạng của tất cả lao động trên con tàu giữa khơi xa. Một phút ảo giác của thuyền viên do ngáo đá có thể dẫn đến chìm tàu hoặc tai nạn lao động nghiêm trọng. Do đó, việc lực lượng Công an và Bộ đội Biên phòng siết chặt kiểm tra và gắn trách nhiệm của chủ tàu trong khâu tuyển dụng “Nói không với thuyền viên nghiện ma túy”, chính là giải pháp bảo vệ tài sản và tính mạng cho chính chủ phương tiện.

 

Các chủ tàu, thuyền viên tự nguyện ký cam kết không vi phạm pháp luật về ma túy,
không chứa chấp và kiên quyết từ chối sử dụng lao động nghiện ma túy
 

Sự phối hợp nhịp nhàng, chặt chẽ giữa lực lượng Công an và Bộ đội Biên phòng tỉnh Cà Mau đã và đang tạo nên một “lá chắn thép” vững chắc tại các cửa biển. Với cách làm “đi từng bến, đến từng tàu”, kết hợp hài hòa giữa tuyên truyền, nâng cao nhận thức chủ phương tiện, thuyền viên và kiểm tra, rà soát, xử lý nghiêm vi phạm; không chỉ giúp giữ sạch địa bàn, đẩy lùi tệ nạn ma túy mà còn củng cố vững chắc thế trận an ninh nhân dân, thế trận quốc phòng toàn dân trên tuyến biển.

Những đợt kiểm tra nghiêm túc, những nụ cười rạng rỡ khi nhận kết quả âm tính và những bản cam kết được ký ngay trên cầu cảng chính là điểm tựa niềm tin vững chắc, giúp bà con ngư dân Cà Mau yên tâm rẽ sóng vươn khơi, vừa phát triển kinh tế biển, vừa làm “cột mốc sống” khẳng định chủ quyền linh thiêng của vùng biển cực Nam Tổ quốc./.

Trọng Nguyễn