Phát triển không thể quy về một công thức “Dân chủ hóa”
Cập nhật ngày: 20-09-2026
Cho rằng Việt Nam muốn phát triển thì nhất thiết phải “dân chủ hóa” là một cách lập luận đơn giản hóa một vấn đề vốn có nhiều nguyên nhân. Một số luận điệu đã lấy sự khác biệt về mô hình chính trị giữa các quốc gia để thiết lập một quan hệ nhân quả gần như tuyệt đối: “Dân chủ thì phát triển, còn hạn chế dân chủ thì kìm hãm phát triển”. Nhưng thực tế không đơn giản như vậy. Sự phát triển của một quốc gia còn phụ thuộc vào thể chế kinh tế, chất lượng quản trị, giáo dục, khoa học - công nghệ, nguồn nhân lực, hạ tầng, năng lực doanh nghiệp và khả năng hội nhập.
Ngân hàng Thế giới ghi nhận Việt Nam có một quá trình phát triển rất lớn kể từ đổi mới năm 1986. GDP bình quân đầu người tăng mạnh, tỷ lệ nghèo giảm sâu và Việt Nam chuyển từ một trong những quốc gia nghèo thành nền kinh tế thu nhập trung bình.
Điều này không đồng nghĩa Việt Nam không còn vấn đề cần cải cách. Ngược lại, Ngân hàng Thế giới cho rằng Việt Nam cần tiếp tục cải cách thể chế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và cải thiện môi trường kinh doanh để đạt mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao. Nhưng cần phân biệt hai mệnh đề: “Việt Nam cần tiếp tục cải cách” và “Việt Nam phải thay đổi mô hình chính trị thì mới có thể phát triển”. Mệnh đề thứ hai không thể tự động suy ra từ mệnh đề thứ nhất.
Việt Nam chắc chắn phải tiếp tục đổi mới nếu muốn đạt mục tiêu thu nhập cao. Nhưng đổi mới không đồng nghĩa với việc mọi quốc gia phải đi qua cùng một con đường chính trị. Một mô hình phát triển bền vững phải được đánh giá bằng những kết quả cụ thể: Chất lượng thể chế, hiệu quả quản trị, mức sống, giáo dục, khoa học - công nghệ, cơ hội kinh tế, pháp quyền và khả năng bảo vệ các quyền hợp pháp của người dân.
Điều Việt Nam cần không phải là một công thức phát triển được sao chép từ kinh nghiệm của bất kỳ quốc gia nào, mà là những cải cách phù hợp với điều kiện thực tế của chính mình. Câu hỏi quan trọng không chỉ là “có dân chủ hay không”, mà là cải cách thể chế thế nào, nâng cao chất lượng quản trị ra sao, làm sao phát triển giáo dục, khoa học - công nghệ, nguồn nhân lực và tạo thêm cơ hội cho người dân, doanh nghiệp. Dân chủ và sự tham gia của người dân có thể là một phần của quá trình cải cách, nhưng không thể xem đó là yếu tố duy nhất quyết định sự phát triển. Một quốc gia phát triển không được quyết định bởi một khẩu hiệu hay một mô hình duy nhất. Thành công là kết quả của cả quá trình cải cách, tích lũy và nâng cao năng lực của nền kinh tế và xã hội./.
Điều này không đồng nghĩa Việt Nam không còn vấn đề cần cải cách. Ngược lại, Ngân hàng Thế giới cho rằng Việt Nam cần tiếp tục cải cách thể chế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và cải thiện môi trường kinh doanh để đạt mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao. Nhưng cần phân biệt hai mệnh đề: “Việt Nam cần tiếp tục cải cách” và “Việt Nam phải thay đổi mô hình chính trị thì mới có thể phát triển”. Mệnh đề thứ hai không thể tự động suy ra từ mệnh đề thứ nhất.
Việt Nam chắc chắn phải tiếp tục đổi mới nếu muốn đạt mục tiêu thu nhập cao. Nhưng đổi mới không đồng nghĩa với việc mọi quốc gia phải đi qua cùng một con đường chính trị. Một mô hình phát triển bền vững phải được đánh giá bằng những kết quả cụ thể: Chất lượng thể chế, hiệu quả quản trị, mức sống, giáo dục, khoa học - công nghệ, cơ hội kinh tế, pháp quyền và khả năng bảo vệ các quyền hợp pháp của người dân.
Điều Việt Nam cần không phải là một công thức phát triển được sao chép từ kinh nghiệm của bất kỳ quốc gia nào, mà là những cải cách phù hợp với điều kiện thực tế của chính mình. Câu hỏi quan trọng không chỉ là “có dân chủ hay không”, mà là cải cách thể chế thế nào, nâng cao chất lượng quản trị ra sao, làm sao phát triển giáo dục, khoa học - công nghệ, nguồn nhân lực và tạo thêm cơ hội cho người dân, doanh nghiệp. Dân chủ và sự tham gia của người dân có thể là một phần của quá trình cải cách, nhưng không thể xem đó là yếu tố duy nhất quyết định sự phát triển. Một quốc gia phát triển không được quyết định bởi một khẩu hiệu hay một mô hình duy nhất. Thành công là kết quả của cả quá trình cải cách, tích lũy và nâng cao năng lực của nền kinh tế và xã hội./.
Lý Hoàng Thuận
Các tin khác
-
-
-

Đang online: 1 Hôm nay: 17172 Trong tuần: 90902 Trong tháng 443261 Tất cả: 28366906



.jpg)






