Vòng xoáy bạo lực giữa người Palestine và cảnh sát Israel đã leo thang kể từ hôm 21-7 vừa qua khi cảnh sát Israel bắn chết ba người biểu tình Palestine bên ngoài đền thờ Hồi giáo Al-Aqsa ở Jerusalem, trong khi cùng ngày một người Palestine đâm ba người Israel tại khu Bờ Tây, vùng lãnh thổ bị chiếm đóng của Palestine. Xung đột bùng phát sau khi Israel đóng cửa các khu thánh đường và lắp đặt máy dò kim loại tại lối vào khu vực đền Al-Aqsa. Đền thờ Al-Aqsa và đền thờ Mái vòm đá thuộc quần thể Haram al-Sharif (người Do Thái gọi là Núi Đền) là một trong những địa điểm linh thiêng nhạy cảm ở Đông Jerusalem, hiện do Jordan quản lý nhưng Israel kiểm soát lối vào. 

Các biện pháp kiểm soát an ninh của Israel đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ của người Hồi giáo Palestine, dẫn đến hàng loạt cuộc biểu tình bên ngoài thánh đường. Chính quyền Palestine tuyên bố ngừng mọi liên lạc chính thức với Israel cho đến khi các biện pháp an ninh nói trên được dỡ bỏ. Người Hồi giáo cho rằng, Israel đang tìm cách mở rộng quyền kiểm soát tại khu vực này dưới vỏ bọc an ninh, điều mà Israel bác bỏ. Tranh cãi cũng gia tăng trong chính giới Israel, với việc một số người chỉ trích rằng chính phủ đã hành động mà không xem xét đầy đủ hậu quả của việc áp dụng các biện pháp an ninh mới tại một địa điểm tín ngưỡng linh thiêng đối với cả người Do Thái lẫn người Hồi giáo và cũng là tâm điểm của cuộc xung đột giữa Israel và Palestine. 

Tiến trình hòa bình giữa Israel và Palestine được cộng đồng quốc tế nỗ lực thúc đẩy song vẫn chìm vào bế tắc trong những năm qua. Hai bên không thể nối lại đối thoại bởi những bất đồng sâu sắc liên quan các chính sách xây dựng nhà định cư Do Thái, phong tỏa và kiểm soát an ninh của Israel tại các vùng đất chiếm đóng của người Palestine. Ngọn lửa thù hận của người Palestine đối với Israel dễ dàng bị thổi bùng trước bất cứ động thái gây chia rẽ, xung đột nào giữa hai bên.

Bởi thế, bạo lực những ngày qua ở Đông Jerusalem và khu Bờ tây cho thấy nguy cơ lớn về sự leo thang căng thẳng, trong đó có khả năng làm bùng phát thành xung đột tôn giáo, nguy cơ đẩy hai bên và cả khu vực vào một cuộc khủng hoảng mới.

Liên đoàn A-rập (AL) cáo buộc Israel đang "đùa với lửa" khi áp đặt các biện pháp an ninh mới tại Thành cổ linh thiêng ở Jerusalem. Tổng Thư ký AL Arab Ahmed Abul Gheit ra tuyên bố nêu rõ "Jerusalem là giới hạn đỏ" và "không quốc gia A-rập và Hồi giáo nào chấp nhận sự vi phạm tại thánh địa linh thiêng Jerusalem". Lo ngại nguy cơ leo thang căng thẳng, cộng đồng quốc tế nỗ lực tìm cách hóa giải bất đồng sâu sắc giữa Israel và Palestine. Một trong những cố vấn hàng đầu của Tổng thống Mỹ đã có mặt tại Israel tham gia cuộc thảo luận về tình hình xung đột hiện nay cùng với phái viên của Liên hợp quốc về Trung Đông. Israel đã chuyển các thiết bị dò kim loại khỏi quần thể Haram al-Sharif sau cuộc gặp giữa Thủ tướng Benjamin Netanyahu và Quốc vương Jordan Abdullah II. Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc tổ chức cuộc thảo luận mở với sự tham dự của đại diện gần 50 quốc gia và tổ chức quốc tế nhằm nỗ lực ngăn chặn nguy cơ leo thang xung đột ở Jerusalem. Điều phối viên đặc biệt của Liên hợp quốc về tiến trình hòa bình Trung Đông Nikolay Evtimov Mladenov kêu gọi Israel thực thi Nghị quyết 2334 của Hội đồng Bảo an, dừng ngay các hoạt động xây dựng nhà tái định cư tại các khu vực chiếm đóng của Palestine, cũng như hối thúc hai bên kiềm chế, tránh các hành động có thể phá hỏng những cơ hội cho giải pháp hai nhà nước. 

Các hành động bạo lực ở Jerusalem đang làm gia tăng căng thẳng trong quan hệ giữa Israel với Palestine nói riêng và các nước A-rập nói chung, đồng thời cảnh báo về nguy cơ làm đổ vỡ mọi nỗ lực quốc tế nhằm khởi động lại tiến trình hòa bình Trung Đông vốn “dậm chân tại chỗ” nhiều năm qua. Hòa bình và an ninh khu vực một lần nữa bị đe dọa nếu căng thẳng ở Jerusalem không được hạ nhiệt.

Nguồn nhandan.com.vn