Cụ thể, Khoản 4, Điều 4 của Luật TTATGT đường bộ quy định: “Bảo đảm công bằng, bình đẳng, an toàn đối với người tham gia giao thông đường bộ; tạo thuận lợi cho trẻ em, phụ nữ mang thai, người già yếu, người khuyết tật trong tham gia giao thông đường bộ; xây dựng văn hóa giao thông; giáo dục, phổ biến, bồi dưỡng kiến thức pháp luật về giao thông đường bộ cho trẻ em, học sinh để hình thành, nâng cao ý thức tự bảo vệ bản thân và tự giác chấp hành pháp luật khi tham gia giao thông đường bộ”.
Lực lượng Cảnh sát giao thông Bạc Liêu hướng dẫn
kỹ năng tham gia giao thông an toàn cho các em học sinh
Khoản 3, Điều 10 của Luật quy định về thiết bị an toàn dành cho trẻ em khi ngồi trên xe ô tô: “Khi chở trẻ em dưới 10 tuổi và chiều cao dưới 1,35 mét trên xe ô tô không được cho trẻ em ngồi cùng hàng ghế với người lái xe, trừ loại xe ô tô chỉ có một hàng ghế; người lái xe phải sử dụng, hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em”. Để đưa quy định này vào thực tiễn, trong thời gian tới cần chuẩn bị các phương án và quy định đi kèm để việc thực thi Luật tốt hơn; đồng thời cần thời gian để đưa ra các quy chuẩn chất lượng thiết bị an toàn dành cho trẻ em. Mặt khác, người dân cũng cần có thời gian chuẩn bị để tiếp nhận và đáp ứng những quy định mới của Luật, nhận thức về tầm quan trọng của việc sử dụng thiết bị an toàn dành cho trẻ em đạt chuẩn và cách sử dụng trên xe ô tô... Vì vậy, quy định này sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026.
Điểm a, Khoản 3, Điều 23 của Luật quy định: “Khi xe xuống phà, đang ở trên phà và khi lên bến, mọi người không được ở trên xe, trừ người lái xe, người điều khiển xe máy chuyên dùng, trẻ em, phụ nữ mang thai, người già yếu, người khuyết tật, người bệnh”.
Khoản 2, Điều 30 của Luật quy định trẻ em, phụ nữ mang thai, người già yếu, người khuyết tật, người mất năng lực hành vi dân sự tham gia giao thông đường bộ được ưu tiên như sau: Trẻ em dưới 07 tuổi khi đi qua đường phải có người lớn dẫn dắt; người khuyết tật sử dụng xe lăn có động cơ hoặc không có động cơ phải đi trên vỉa hè, lề đường và nơi có vạch kẻ đường dành cho người đi bộ và xe thô sơ; người khiếm thị khi đi trên đường bộ phải có người dẫn dắt hoặc có công cụ để báo hiệu cho người khác nhận biết là người khiếm thị; người mất năng lực hành vi dân sự khi đi trên đường bộ phải có người dẫn dắt; mọi người có trách nhiệm giúp đỡ trẻ em dưới 07 tuổi, phụ nữ mang thai, người già yếu, người khuyết tật, người mất năng lực hành vi dân sự khi đi qua đường.
Điều 33 của Luật quy định các trường hợp người lái xe mô tô hai bánh, xe gắn máy được chở tối đa hai người, trong đó có đối tượng được chở là trẻ em dưới 12 tuổi; người già yếu hoặc người khuyết tật.
Điều 46 của Luật quy định về điều kiện bảo đảm TTATGT đường bộ đối với xe ô tô chở trẻ em mầm non, học sinh. Theo đó, xe ô tô kinh doanh vận tải chở trẻ em mầm non, học sinh phải có thiết bị ghi nhận hình ảnh trẻ em mầm non, học sinh và thiết bị có chức năng cảnh báo, chống bỏ quên trẻ em trên xe; có niên hạn sử dụng không quá 20 năm; có màu sơn theo quy định của Chính phủ. Xe ô tô chở trẻ em mầm non hoặc học sinh tiểu học phải có dây đai an toàn phù hợp với lứa tuổi hoặc sử dụng xe có ghế ngồi phù hợp với lứa tuổi theo quy định của pháp luật.
Khi đưa đón trẻ em mầm non, học sinh tiểu học phải bố trí tối thiểu 01 người quản lý trên mỗi xe ô tô để hướng dẫn, giám sát, duy trì trật tự và bảo đảm an toàn cho trẻ em mầm non, học sinh tiểu học trong suốt chuyến đi. Trường hợp xe từ 29 chỗ trở lên (không kể chỗ của người lái xe) mà chở từ 27 trẻ em mầm non và học sinh tiểu học trở lên phải bố trí tối thiểu 02 người quản lý trên mỗi xe ô tô. Người quản lý, người lái xe có trách nhiệm kiểm tra trẻ em mầm non, học sinh tiểu học khi xuống xe; không được để trẻ em mầm non, học sinh tiểu học trên xe khi người quản lý và người lái xe đã rời xe. Người lái xe ô tô đưa đón trẻ em mầm non, học sinh phải có tối thiểu 02 năm kinh nghiệm lái xe vận tải hành khách.
Cơ sở giáo dục phải xây dựng quy trình bảo đảm an toàn khi đưa đón trẻ em mầm non, học sinh; hướng dẫn cho lái xe và người quản lý trẻ em mầm non, học sinh nắm vững và thực hiện đúng quy trình; chịu trách nhiệm bảo đảm TTATGT đường bộ khi tổ chức đưa đón trẻ em mầm non, học sinh của cơ sở giáo dục đó. Xe đưa đón trẻ em mầm non, học sinh được ưu tiên trong tổ chức phân luồng, điều tiết giao thông, bố trí nơi dừng xe, đỗ xe tại khu vực trường học và tại các điểm trên lộ trình đưa đón trẻ em mầm non, học sinh.
Có thể thấy, Luật TTATGT đường bộ được ban hành đã đưa ra nhiều quy định liên quan đến bảo vệ trẻ em, phụ nữ mang thai, người khuyết tật, người bệnh và người già yếu, người mất năng lực hành vi dân sự tham giao giao thông đường bộ, với mục tiêu chung là bảo đảm tính mạng, sức khỏe, tài sản của người dân khi tham gia giao thông. Để góp phần bảo đảm TTATGT, bên cạnh sự nỗ lực của các cấp, các ngành chức năng thì mỗi người dân cần nâng cao ý thức trách nhiệm, tự giác chấp hành pháp luật giao thông, qua đó từng bước xây dựng văn hóa giao thông an toàn, mang lại cuộc sống bình yên, hạnh phúc cho bản thân, gia đình và xã hội./.
Trọng Thức