CÔNG AN BẠC LIÊU
Một số nội dung sửa đổi cơ bản của dự thảo Luật Thi hành án hình sự (sửa đổi)
Cập nhật ngày: 3-06-2025
Dự thảo Luật Thi hành án hình sự (sửa đổi) do Bộ Công an chủ trì xây dựng gồm 19 chương, 192 điều, dự kiến trình Quốc hội khóa XV để xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 9. So với Luật Thi hành án hình sự năm 2019, dự thảo Luật đã sửa đổi, bổ sung nhiều quy định mới (sửa đổi 108 trong tổng số 207 điều, bổ sung 10 điều mới) và bãi bỏ một số nội dung không còn phù hợp (25 điều). Những điều chỉnh này nhằm khắc phục những bất cập của Luật hiện hành, tạo hành lang pháp lý đầy đủ, thống nhất và khả thi hơn trong việc tổ chức thi hành các bản án hình sự, đồng thời bảo đảm tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người chấp hành án cũng như thân nhân của họ.

Ảnh minh họa
 
Theo đó, so với Luật Thi hành án hình sự năm 2019, dự thảo Luật đã có nhiều sửa đổi, tập trung vào những nội dung cơ bản sau đây:

- Bổ sung đối tượng hoãn chấp hành hình phạt tù và tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù vào phạm vi điều chỉnh.

- Bổ sung quy định về thân nhân người chấp hành án, hoãn chấp hành hình phạt tù, về thi hành quyết định tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù.

- Bổ sung Công an xã, phường, thị trấn là cơ quan được giao một số nhiệm vụ thi hành án hình sự.

- Bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn “thu thập thông tin sinh trắc học của người chấp hành án trong trường hợp chưa có thông tin” của cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh, cơ quan thi hành án hình sự cấp quân khu.

- Sửa đổi, bổ sung quy định về nhiệm vụ, quyền hạn, cơ cấu tổ chức của trại giam trong thu thập thông tin sinh trắc học của phạm nhân trong trường hợp chưa có thông tin; chỉ nhận tài sản, tiền do cơ quan thi hành án dân sự chuyển đến để giao cho phạm nhân theo quy định của Luật Thi hành án dân sự; quyết định trích xuất phạm nhân; tổ chức của trại giam và sửa đổi, bổ sung tiêu chuẩn, trình độ của Giám thị, Phó Giám thị, Trưởng phân trại, Phó trưởng phân trại, Đội trưởng, Phó đội trưởng theo quy định của Bộ trưởng Bộ Công an, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng.

 - Bổ sung thẩm quyền của Giám thị trại tạm giam đối với trường hợp trích xuất phạm nhân phục vụ yêu cầu khám bệnh, chữa bệnh, quản lý, lao động, học tập; phạm nhân đến khu điều trị tại bệnh viện để phục vụ phạm nhân bị bệnh nặng không tự phục vụ bản thân được, phạm nhân có con dưới 36 tháng tuổi theo mẹ vào trại giam phải đưa đi khám bệnh, chữa bệnh tại cơ sở khám bệnh, chữa bệnh ngoài trại giam, trại tạm giam, tiêm chủng.

- Sửa đổi, bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban nhân dân, Công an cấp xã theo hướng: (1) Ủy ban nhân dân cấp xã thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn giáo dục người được hưởng án treo, người chấp hành hình phạt cải tạo không giam giữ, cấm cư trú, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định, tước một số quyền công dân; phối hợp giáo dục người được hoãn, tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù, người được tha tù trước thời hạn có điều kiện, người chấp hành hình phạt quản chế; trường hợp người chấp hành án chết, Ủy ban nhân dân cấp xã nơi người chấp hành án cư trú hoặc nơi người chấp hành án chết có trách nhiệm phối hợp cơ quan thực hiện thủ tục khai tử để thực hiện khai tử đối với người chấp hành án; gửi trích lục khai tử cho cơ quan thực hiện thủ tục khai tử; phối hợp trong việc quản lý, giám sát các đối tượng nêu trên; (2) Công an cấp xã thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn quản lý, giám sát người được hưởng án treo, người chấp hành hình phạt cải tạo không giam giữ, cấm cư trú, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định, tước một số quyền công dân; quản lý người được hoãn, tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù, người được tha tù trước thời hạn có điều kiện; kiểm soát người chấp hành hình phạt quản chế.

- Bổ sung quy định người bị kết án phạt tù đang bị tạm giam mà có thời hạn chấp hành hình phạt tù còn lại dưới 03 tháng từ khi có quyết định thi hành án thì cơ quan quản lý thi hành án hình sự thuộc Bộ Công an, Bộ Quốc phòng quyết định họ chấp hành án tại trại tạm giam đang giam họ.

- Sửa đổi, bổ sung quy định về thi hành quyết định hoãn chấp hành hình phạt tù.

- Bổ sung 01 điều quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Công an cấp xã, đơn vị quân đội trong quản lý người được hoãn chấp hành hình phạt tù với nội dung cơ bản sau: (1) Quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Công an cấp xã được giao quản lý người được hoãn chấp hành hình phạt tù; (2) Quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của đơn vị quân đội được giao quản lý người được hoãn chấp hành hình phạt tù.

- Bổ sung 01 điều quy định về nghĩa vụ của người được hoãn chấp hành hình phạt tù.

- Bổ sung quy định phạm nhân được hiến mô, một phần bộ phận cơ thể; được lưu trữ trứng, tinh trùng theo quy định pháp luật; được hưởng chế độ, chính sách theo quy định pháp luật về hiến mô, bộ phận cơ thể người.

- Bổ sung quy định thu thập thông tin sinh trắc học của phạm nhân trong trường hợp chưa có thông tin khi tiếp nhận người chấp hành hình phạt tù.

- Sửa đổi, bổ sung quy định về việc bố trí giam riêng đối với phạm nhân có dấu hiệu mắc bệnh tâm thần, bệnh khác làm mất khả năng nhận thức hoặc khả năng điều khiển hành vi của mình trong thời gian chờ đưa đi giám định sức khỏe, chờ kết quả giám định và quyết định của Tòa án.

- Sửa đổi, bổ sung quy định về chế độ lao động của phạm nhân, tổ chức lao động cho phạm nhân và sử dụng kết quả lao động của phạm nhân.

- Sửa đổi, bổ sung quy định về xếp loại chấp hành án theo hướng bỏ kết quả khắc phục hậu quả do hành vi phạm tội của phạm nhân gây ra để nhận xét, đánh giá và xếp loại chấp hành án.

- Sửa đổi, bổ sung quy định về thủ tục đề nghị tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù theo hướng bổ sung cơ quan đang thụ lý vụ án đối với người chấp hành hình phạt tù bị tạm giam để phục vụ điều tra, truy tố, xét xử có thẩm quyền đề nghị tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù và lập hồ sơ đề nghị tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù.

- Sửa đổi, bổ sung quy định về thi hành quyết định tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù.

- Bổ sung 01 điều quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Công an cấp xã, đơn vị quân đội trong quản lý, giám sát người được tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù với nội dung cơ bản sau: (1) Quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Công an cấp xã được giao quản lý người được tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù; (2) Quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của đơn vị quân đội được giao quản lý người được tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù.

- Bổ sung 01 điều quy định về nghĩa vụ của người được tạm đình chỉ chấp hành hình phạt tù.

- Sửa đổi, bổ sung quy định về trích xuất phạm nhân; về khen thưởng phạm nhân; về xử lý phạm nhân vi phạm; về trả tự do cho phạm nhân; về chế độ ăn, ở đối với phạm nhân; về chế độ hoạt động thể dục, thể thao, sinh hoạt văn hóa, văn nghệ và sử dụng kinh sách, bày tỏ niềm tin tín ngưỡng, tôn giáo của phạm nhân; chế độ gặp, nhận quà của phạm nhân; về thủ tục thăm gặp, tiếp xúc lãnh sự; về chế độ liên lạc của phạm nhân; về chế độ chăm sóc y tế đối với phạm nhân.

- Bổ sung 01 điều quy định về giải quyết trường hợp phạm nhân có nguyện vọng hiến mô, một phần bộ phận cơ thể người và giao Chính phủ quy định chi tiết nội dung này.

- Sửa đổi, bổ sung quy định về thủ tục giải quyết trường hợp phạm nhân chết; về nhiệm vụ, quyền hạn của Công an cấp xã giải quyết trường hợp người được tha tù trước thời hạn có điều kiện ra khỏi nơi cư trú để làm việc; bổ sung nghĩa vụ chỉ được cư trú trên địa bàn cấp xã theo quyết định thi hành án của Tòa án có thẩm quyền.

- Bổ sung 01 điều quy định về giải quyết trường hợp người được tha tù trước thời hạn có điều kiện có nguyện vọng làm việc ngoài nơi cư trú.

- Sửa đổi, bổ sung quy định về xử lý người được tha tù trước thời hạn có điều kiện vi phạm nghĩa vụ hoặc vi phạm pháp luật bị xử phạt vi phạm hành chính.

- Bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn giải quyết trường hợp người được hưởng án treo ra khỏi nơi cư trú để làm việc của Công an cấp xã; bổ sung nghĩa vụ chỉ được cư trú trên địa bàn cấp xã theo quyết định thi hành án của Tòa án có thẩm quyền của người được hưởng án treo; sửa đổi, bổ sung quy định về thành phần hồ sơ đề nghị rút ngắn thời gian thử thách đối với người được hưởng án treo.

- Bổ sung 01 điều quy định về giải quyết trường hợp người được hưởng án treo có nguyện vọng làm việc ngoài nơi cư trú.

- Bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn giải quyết trường hợp người chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ ra khỏi nơi cư trú để làm việc của Công an cấp xã; bổ sung nghĩa vụ chỉ được cư trú trên địa bàn cấp xã theo quyết định thi hành án của Tòa án có thẩm quyền của người chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ; sửa đổi, bổ sung thẩm quyền của Công an cấp xã trong giải quyết việc vắng mặt tại nơi cư trú, thay đổi nơi cư trú hoặc nơi làm việc của người chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ.

- Bổ sung 01 điều quy định về giải quyết trường hợp người chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ có nguyện vọng làm việc ngoài nơi cư trú.

- Sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền của Công an cấp xã; điều kiện giảm thời hạn chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ; về thành phần hồ sơ đề nghị giảm thời hạn chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ; về thành phần hồ sơ miễn chấp hành án phạt cải tạo không giam giữ.

- Bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn giải quyết trường hợp người chấp hành án phạt quản chế ra khỏi nơi cư trú để học tập, làm việc của Công an cấp xã.

- Bổ sung 01 điều quy định về giải quyết trường hợp người chấp hành án phạt quản chế có nguyện vọng làm việc ngoài nơi cư trú.

- Sửa đổi, bổ sung quy định về thẩm quyền giải quyết khiếu nại của Trưởng Công an cấp xã, Thủ trưởng cơ quan Thi hành án hình sự Công an cấp tỉnh.

- Bổ sung quy định về nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tư pháp.

- Bổ sung 01 điều về việc sửa đổi, bổ sung khoản 1 Điều 68 Bộ luật Hình sự và khoản 2 Điều 9, một số điểm Điều 11, Điều 15, Điều 18 Luật Đặc xá.

- Dự thảo Luật quy định về hiệu lực thi hành, dự kiến luật có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026 và quy định chuyển tiếp.
         
Việc sửa đổi Luật Thi hành án hình sự không chỉ mang ý nghĩa pháp lý mà còn phản ánh rõ tinh thần đổi mới, nhân văn trong chính sách của Đảng và Nhà nước ta với mục tiêu hướng đến sự công bằng, nghiêm minh của pháp luật nhưng vẫn đặt con người làm trung tâm của sự giáo dục và cải tạo. Đây là bước đi cần thiết, kịp thời và phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước trong kỷ nguyên phát triển mới./.

Văn Bào
Các tin khác
  • Tin ảnh

  • 

  • 
    Đang online: 1
    Hôm nay: 24333
    Trong tuần: 11
    Trong tháng 83140
    Tất cả: 28636400