Một số điểm mới của công tác đặc xá đợt 2 năm 2025
Cập nhật ngày: 16-07-2025
Trong công tác xây dựng và thực thi pháp luật tại nước ta hiện nay, việc thực hiện công tác đặc xá được xem là một trong những chính sách quan trọng thể hiện sự khoan hồng của Đảng, Nhà nước. Thực hiện tốt công tác đặc xá có tác dụng động viên, khuyến khích những người đang chấp hành án phạt tù yên tâm chấp hành bản án, thi đua học tập cải tạo tiến bộ để có đủ điều kiện được hưởng chính sách khoan hồng, nhân đạo của Đảng và Nhà nước.
Trong năm 2025 diễn ra nhiều sự kiện quan trọng của đất nước như: kỷ niệm 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 – 30/4/2025); 80 năm Ngày Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (02/9/1945 – 02/9/2025)… Theo đó, xuất phát từ truyền thống nhân đạo của dân tộc, ngày 03/3/2025, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã ban hành Quyết định số 266/2025/QĐ-CTN về công tác đặc xá năm 2025 nhằm thực hiện đặc xá tha tù trước thời hạn cho người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân nhân dịp 50 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Kết quả, trong đợt đặc xá dịp 30/4, Chủ tịch nước đã ký quyết định đặc xá cho 8.055 người trên toàn quốc. Dù diễn ra trong thời gian rất ngắn, song việc đặc xá dịp 30/4 đã được tổ chức triển khai thực hiện nghiêm túc, bảo đảm dân chủ, khách quan, công bằng, công khai, minh bạch, chặt chẽ, đúng đối tượng, điều kiện theo Quyết định của Chủ tịch nước về đặc xá năm 2025, Hướng dẫn của Hội đồng Tư vấn đặc xá và bảo đảm tiến độ đề ra.
.png)
Đại tá Bùi Xuân Khởi, Phó Giám đốc Công an tỉnh trao quyết định đặc xá cho phạm nhân dịp đặc xá 30/4/2025
Trên cơ sở đó, ngày 03/7/2025, Chủ tịch nước tiếp tục ký và ban hành Quyết định 1244/2025/QĐ-CTN về đặc xá năm 2025 (đợt 2) nhằm thực hiện đặc xá tha tù trước thời hạn cho người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân nhân dịp 80 năm Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (02/9/2025). Đồng thời, Hội đồng tư vấn đặc xá cũng ban hành Hướng dẫn số 94/HD-HĐTVĐX, ngày 04/7/2025 về triển khai thực hiện Quyết định số 1244 của Chủ tịch nước về đặc xá năm 2025 (đợt 2). Trong đợt này, công tác đặc xá có nhiều thay đổi và quy định mới so với đặc xá đợt 30/4 cụ thể như sau:
Về đối tượng xét đặc xá: là người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn đang chấp hành án phạt tù tại trại giam, trại tạm giam (sau đây gọi là phạm nhân); người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù. Thời gian đã chấp hành án phạt tù để xét đặc xá tính đến ngày 31/8/2025.
Điều kiện được đề nghị đặc xá
Để được đưa vào danh sách đề nghị đặc xá, phạm nhân phải đáp ứng nhiều điều kiện nghiêm ngặt, trong đó có một số điểm nổi bật được hướng dẫn cụ thể như sau:
- Phạm nhân phải được xếp loại chấp hành án phạt tù từ loại khá hoặc tốt trong các quý liên tục tính đến thời điểm xét duyệt. Cụ thể, kết quả xếp loại quý II/2025 (tính đến hết tháng 5/2025) và quá trình phấn đấu từ ngày 01/6/2025 đến ngày họp xét phải được đánh giá tốt.
- Đối với người được tạm đình chỉ, phải có xác nhận của UBND cấp xã nơi cư trú về việc chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật trong thời gian tại ngoại.
- Về thời gian đã chấp hành án phạt tù được tính là thời gian thực tế bị tạm giữ, tạm giam và chấp hành án trong trại, không bao gồm thời gian tại ngoại, hoãn, tạm đình chỉ. Thời gian được giảm án sẽ được trừ vào phần án còn lại phải chấp hành. Ví dụ: Nguyễn Văn A bị kết án 12 năm tù, bị bắt ngày 31/8/2016, tính đến 31/8/2025 thì Nguyễn Văn A đã chấp hành án được 09 năm và đã được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù 03 lần, tổng cộng là 02 năm. Như vậy, thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại của phạm nhân Nguyễn Văn A là 01 năm.
- Đối với quy định về thực hiện hình phạt bổ sung là phạt tiền, nộp án phí, thi hành nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác.
+ Người được đề nghị đặc xá phải thực hiện xong hình phạt bổ sung là phạt tiền, nộp án phí, bồi thường thiệt hại và các nghĩa vụ dân sự khác. Hướng dẫn cũng nêu rõ một số trường hợp được coi là “đã thi hành xong” đó là được Tòa án ra quyết định miễn hình phạt tiền, miễn nộp án phí.
+ Đối với nghĩa vụ cấp dưỡng đã thực hiện xong toàn bộ, hoặc thực hiện một lần và có xác nhận. Trường hợp có thỏa thuận không cần tiếp tục cấp dưỡng cũng được chấp nhận nếu có xác nhận của cơ quan chức năng.
+ Với người phạm tội dưới 18 tuổi: Nếu bản án giao trách nhiệm bồi thường cho cha mẹ, người đại diện hợp pháp phải có chứng từ chứng minh đã thi hành xong.
+ Trường hợp khó khăn kinh tế đặc biệt, người đã thi hành được một phần nghĩa vụ nhưng lâm vào hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, chưa có điều kiện thi hành tiếp phần còn lại (theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự) cũng có thể được xem xét.
- Đối với quy định khi được đặc xá không làm ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, cần căn cứ vào các tiêu chí như không làm ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự; Nhân thân, hoàn cảnh gia đình của phạm nhân, nguy cơ gây ảnh hưởng đến công tác bảo đảm an ninh, trật tự và đấu tranh phòng, chống tội phạm ở địa phương... Các trại giam, trại tạm giam sẽ gửi danh sách dự kiến để kiểm tra, đảm bảo người được đặc xá khi trở về không gây ra các vấn đề phức tạp về an ninh, trật tự tại nơi cư trú.
- Ngoài ra, trường hợp đã lập công lớn trong thời gian chấp hành án phạt tù, đang mắc bệnh hiểm nghèo, đang ốm đau thường xuyên mà không tự phục vụ bản thân, có hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn và bản thân là lao động duy nhất trong gia đình… cũng thuộc diện được xem xét đặc xá.
Các trường hợp không được đề nghị đặc xá gồm: Phạm tội cướp tài sản có sử dụng vũ khí (xác định dựa trên bản án và luật về quản lý vũ khí tại thời điểm phạm tội); Có bằng chứng về việc đã sử dụng trái phép chất ma túy (dựa trên hồ sơ, bản án, kết quả xét nghiệm, lời khai...)…
Với những quy định cụ thể, chặt chẽ về công tác đặc xá năm 2025 (đợt 2), Công an tỉnh Cà Mau hiện đang tích cực triển khai thực hiện nghiêm túc quy trình, điều kiện để xét chọn những phạm nhân đủ điều kiện đặc xá bảo đảm minh bạch, công khai, chặt chẽ. Bên cạnh đó, chủ động tham mưu chính quyền địa phương và phối hợp với các tổ chức có liên quan làm tốt công tác tái hòa nhập cộng đồng, tạo điều kiện cho người được đặc xá tha tù trở địa phương nhanh chóng ổn định cuộc sống, hạn chế nguy cơ tái phạm tội./.
Về đối tượng xét đặc xá: là người bị kết án phạt tù có thời hạn, tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn đang chấp hành án phạt tù tại trại giam, trại tạm giam (sau đây gọi là phạm nhân); người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù. Thời gian đã chấp hành án phạt tù để xét đặc xá tính đến ngày 31/8/2025.
Điều kiện được đề nghị đặc xá
Để được đưa vào danh sách đề nghị đặc xá, phạm nhân phải đáp ứng nhiều điều kiện nghiêm ngặt, trong đó có một số điểm nổi bật được hướng dẫn cụ thể như sau:
- Phạm nhân phải được xếp loại chấp hành án phạt tù từ loại khá hoặc tốt trong các quý liên tục tính đến thời điểm xét duyệt. Cụ thể, kết quả xếp loại quý II/2025 (tính đến hết tháng 5/2025) và quá trình phấn đấu từ ngày 01/6/2025 đến ngày họp xét phải được đánh giá tốt.
- Đối với người được tạm đình chỉ, phải có xác nhận của UBND cấp xã nơi cư trú về việc chấp hành nghiêm chỉnh pháp luật trong thời gian tại ngoại.
- Về thời gian đã chấp hành án phạt tù được tính là thời gian thực tế bị tạm giữ, tạm giam và chấp hành án trong trại, không bao gồm thời gian tại ngoại, hoãn, tạm đình chỉ. Thời gian được giảm án sẽ được trừ vào phần án còn lại phải chấp hành. Ví dụ: Nguyễn Văn A bị kết án 12 năm tù, bị bắt ngày 31/8/2016, tính đến 31/8/2025 thì Nguyễn Văn A đã chấp hành án được 09 năm và đã được giảm thời hạn chấp hành án phạt tù 03 lần, tổng cộng là 02 năm. Như vậy, thời hạn chấp hành án phạt tù còn lại của phạm nhân Nguyễn Văn A là 01 năm.
- Đối với quy định về thực hiện hình phạt bổ sung là phạt tiền, nộp án phí, thi hành nghĩa vụ trả lại tài sản, bồi thường thiệt hại, nghĩa vụ dân sự khác.
+ Người được đề nghị đặc xá phải thực hiện xong hình phạt bổ sung là phạt tiền, nộp án phí, bồi thường thiệt hại và các nghĩa vụ dân sự khác. Hướng dẫn cũng nêu rõ một số trường hợp được coi là “đã thi hành xong” đó là được Tòa án ra quyết định miễn hình phạt tiền, miễn nộp án phí.
+ Đối với nghĩa vụ cấp dưỡng đã thực hiện xong toàn bộ, hoặc thực hiện một lần và có xác nhận. Trường hợp có thỏa thuận không cần tiếp tục cấp dưỡng cũng được chấp nhận nếu có xác nhận của cơ quan chức năng.
+ Với người phạm tội dưới 18 tuổi: Nếu bản án giao trách nhiệm bồi thường cho cha mẹ, người đại diện hợp pháp phải có chứng từ chứng minh đã thi hành xong.
+ Trường hợp khó khăn kinh tế đặc biệt, người đã thi hành được một phần nghĩa vụ nhưng lâm vào hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, chưa có điều kiện thi hành tiếp phần còn lại (theo quy định của pháp luật về thi hành án dân sự) cũng có thể được xem xét.
- Đối với quy định khi được đặc xá không làm ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, cần căn cứ vào các tiêu chí như không làm ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự; Nhân thân, hoàn cảnh gia đình của phạm nhân, nguy cơ gây ảnh hưởng đến công tác bảo đảm an ninh, trật tự và đấu tranh phòng, chống tội phạm ở địa phương... Các trại giam, trại tạm giam sẽ gửi danh sách dự kiến để kiểm tra, đảm bảo người được đặc xá khi trở về không gây ra các vấn đề phức tạp về an ninh, trật tự tại nơi cư trú.
- Ngoài ra, trường hợp đã lập công lớn trong thời gian chấp hành án phạt tù, đang mắc bệnh hiểm nghèo, đang ốm đau thường xuyên mà không tự phục vụ bản thân, có hoàn cảnh gia đình đặc biệt khó khăn và bản thân là lao động duy nhất trong gia đình… cũng thuộc diện được xem xét đặc xá.
Các trường hợp không được đề nghị đặc xá gồm: Phạm tội cướp tài sản có sử dụng vũ khí (xác định dựa trên bản án và luật về quản lý vũ khí tại thời điểm phạm tội); Có bằng chứng về việc đã sử dụng trái phép chất ma túy (dựa trên hồ sơ, bản án, kết quả xét nghiệm, lời khai...)…
Với những quy định cụ thể, chặt chẽ về công tác đặc xá năm 2025 (đợt 2), Công an tỉnh Cà Mau hiện đang tích cực triển khai thực hiện nghiêm túc quy trình, điều kiện để xét chọn những phạm nhân đủ điều kiện đặc xá bảo đảm minh bạch, công khai, chặt chẽ. Bên cạnh đó, chủ động tham mưu chính quyền địa phương và phối hợp với các tổ chức có liên quan làm tốt công tác tái hòa nhập cộng đồng, tạo điều kiện cho người được đặc xá tha tù trở địa phương nhanh chóng ổn định cuộc sống, hạn chế nguy cơ tái phạm tội./.
Phương Thảo
Các tin khác
-
-
-

Đang online: 1 Hôm nay: 21961 Trong tuần: 20 Trong tháng 80761 Tất cả: 28634023



.jpg)






