Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, quy định về dẫn độ trong Luật Tương trợ tư pháp năm 2007 và hoạt động dẫn độ cũng bộc lộ một số tồn tại, hạn chế, chưa phù hợp với pháp luật và thông lệ quốc tế. Để góp phần hoàn thiện pháp luật về dẫn độ, trên cơ sở kế thừa các quy định về dẫn độ trong Luật Tương trợ tư pháp 2007, Bộ Công an đã xây dựng Luật Dẫn độ trình Quốc hội khóa XV nhằm tạo nền tảng cho việc ký kết và thực hiện các điều ước quốc tế về dẫn độ.

Ảnh minh họa

Về bố cục, dự thảo Luật Dẫn độ gồm 04 chương, 45 điều, trong đó, sửa đổi 19 điều, bổ sung 10 điều và cắt giảm 1 điều so với Luật Tương trợ tư pháp trong lĩnh vực dẫn độ. Cụ thể: Chương I: Những quy định chung (từ Điều 1 đến Điều Điều 17); Chương II: Quy định một số vấn đề trong việc dẫn độ từ nước ngoài về Việt Nam (từ Điều 18 đến Điều 25); Chương III: Quy định một số vấn đề trong việc dẫn độ từ Việt Nam ra nước ngoài (từ Điều 26 đến Điều 43); Chương IV: Điều khoản thi hành (Điều 44, 45).

Về phạm vi điều chỉnh, Luật Dẫn độ quy định nguyên tắc, thẩm quyền, điều kiện, trình tự, thủ tục thực hiện dẫn độ và trách nhiệm của các cơ quan nhà nước của Việt Nam trong dẫn độ; áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài có liên quan đến dẫn độ với Việt Nam.

Về áp dụng nguyên tắc có đi có lại trong dẫn độ, dự thảo luật bổ sung điều kiện áp dụng nguyên tắc có đi có lại trong dẫn độ, chuyển cơ quan quyết định việc áp dụng nguyên tắc có đi có lại trong dẫn độ từ Bộ Ngoại giao sang Bộ Công an.

Về chi phí thực hiện yêu cầu dẫn độ, dự thảo luật quy định trường hợp Việt Nam là nước yêu cầu dẫn độ, Việt Nam chi trả các chi phí phát sinh từ thời điểm tiếp nhận người bị dẫn độ; trường hợp Việt Nam là nước được yêu cầu dẫn độ, Việt Nam chi trả các chi phí phát sinh đến thời điểm bàn giao người bị yêu cầu dẫn độ, trừ trường hợp có thỏa thuận khác. Chính phủ quy định chi tiết điều này. Về kinh phí trong dẫn độ, dự thảo luật quy định ngân sách nhà nước bảo đảm cho công tác dẫn độ theo quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước.

Về trình tự, thủ tục bắt người trong trường hợp khẩn cấp để dẫn độ, dự thảo luật quy định trường hợp nước ngoài yêu cầu Việt Nam bắt người trong trường hợp khẩn cấp để dẫn độ theo quy định tại các điều ước quốc tế mà Việt Nam và nước đó là thành viên thì thực hiện theo quy định tại Điều 113 Bộ luật Tố tụng hình sự, nếu nước yêu cầu cung cấp đủ thông tin và cam kết thực hiện đầy đủ các nội dung cam kết.

Về từ chối dẫn độ cho nước ngoài, cơ bản quy định này được kế thừa từ Luật TTTP, đồng thời bổ sung một số trường hợp bắt buộc từ chối dẫn độ như: Người bị yêu cầu dẫn độ có khả năng bị truy bức, tra tấn ở nước yêu cầu dẫn độ do có sự phân biệt về chủng tộc, tôn giáo, giới tính, quốc tịch, dân tộc, thành phần xã hội hoặc quan điểm chính trị hoặc vì lý do khác; hành vi mà người bị yêu cầu dẫn độ không phải là tội phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự; bổ sung trường hợp có thể từ chối dẫn độ, bao gồm tội phạm bị yêu cầu dẫn độ là tội phạm liên quan đến chính trị, quân đội…/.

Phương Thảo