Một số hành vi bị nghiêm cấm theo Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025
Cập nhật ngày: 11-03-2026
 
Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang được đẩy mạnh, dữ liệu cá nhân ngày càng trở thành nguồn tài nguyên quan trọng, gắn liền với mọi hoạt động của cơ quan, tổ chức và mỗi người dân. Từ các thủ tục hành chính, giao dịch tài chính, y tế, giáo dục cho đến thương mại điện tử, mạng xã hội, dữ liệu cá nhân hiện diện ở mọi lĩnh vực của đời sống xã hội. Tuy nhiên, đi cùng với những tiện ích to lớn là nguy cơ lộ lọt, xâm phạm, mua bán và sử dụng trái phép dữ liệu cá nhân ngày càng gia tăng, diễn biến phức tạp.
 
          Để bảo đảm quyền con người, quyền công dân, giữ vững an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội trong môi trường số, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 (có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2026) đã quy định các nguyên tắc, trách nhiệm và đặc biệt là các hành vi bị nghiêm cấm. Việc nhận diện đầy đủ những hành vi này có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và phòng ngừa vi phạm.
 
Theo đó, một số hành vi bị nghiêm cấm theo quy định của Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 cụ thể như sau:
 
Cấm hành vi xử lý dữ liệu cá nhân nhằm chống lại Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, gây ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
      Pháp luật nghiêm cấm mọi hành vi xử lý dữ liệu cá nhân nhằm chống lại Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, gây ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, cũng như xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân.
      Trong thực tế, việc lợi dụng dữ liệu cá nhân để phát tán thông tin sai sự thật, kích động, chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc, xâm phạm danh dự, uy tín của tổ chức, cá nhân không chỉ vi phạm pháp luật mà còn tiềm ẩn nguy cơ gây bất ổn xã hội. Mỗi cá nhân, tổ chức cần tuyệt đối tuân thủ quy định, không thu thập, khai thác, sử dụng dữ liệu vào mục đích xấu, trái pháp luật.
Cấm hành vi cản trở hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân
     Bảo vệ dữ liệu cá nhân là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Vì vậy, mọi hành vi cản trở hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân như không hợp tác với cơ quan có thẩm quyền trong công tác kiểm tra, thanh tra; che giấu, không báo cáo sự cố rò rỉ dữ liệu; không thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả theo yêu cầu… đều bị nghiêm cấm. Sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và người dân là yếu tố then chốt để xây dựng môi trường số an toàn, minh bạch và tin cậy.
Cấm hành vi lợi dụng hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật
     Pháp luật bảo vệ dữ liệu cá nhân nhằm bảo đảm quyền riêng tư và lợi ích hợp pháp của công dân. Tuy nhiên, không ít trường hợp đã lợi dụng danh nghĩa “bảo vệ dữ liệu cá nhân” để từ chối cung cấp thông tin theo quy định, cản trở hoạt động điều tra, thanh tra, hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật khác. Luật nghiêm cấm việc lợi dụng hoạt động bảo vệ dữ liệu cá nhân để che giấu hành vi sai phạm, trục lợi, hoặc gây khó khăn cho cơ quan chức năng trong quá trình thực thi nhiệm vụ.
Nghiêm cấm việc xử lý dữ liệu cá nhân trái quy định của pháp luật
       Đây là một trong những hành vi phổ biến và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Xử lý dữ liệu cá nhân trái quy định có thể bao gồm: thu thập thông tin khi chưa có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu; sử dụng sai mục đích đã thông báo; lưu trữ quá thời hạn; chuyển giao dữ liệu cho bên thứ ba khi chưa được phép; không bảo đảm an toàn, bảo mật thông tin. Mọi cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp khi thu thập và xử lý dữ liệu cá nhân phải tuân thủ đúng nguyên tắc: minh bạch, đúng mục đích, tối thiểu hóa dữ liệu, bảo mật và có trách nhiệm giải trình. Việc vi phạm không chỉ gây thiệt hại cho người dân mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, thương hiệu và có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.
Cấm sử dụng dữ liệu cá nhân của người khác, cho người khác sử dụng dữ liệu cá nhân của mình để thực hiện hành vi trái pháp luật
     Một thực trạng đáng lo ngại hiện nay là tình trạng cho mượn, cho thuê, mua bán tài khoản ngân hàng, tài khoản mạng xã hội, thông tin cá nhân để thực hiện hành vi lừa đảo, rửa tiền, đánh bạc trực tuyến hoặc các hành vi vi phạm pháp luật khác. Luật quy định rõ: nghiêm cấm việc sử dụng dữ liệu cá nhân của người khác, hoặc cho người khác sử dụng dữ liệu cá nhân của mình để thực hiện hành vi trái quy định của pháp luật. Mỗi cá nhân cần nhận thức rõ rằng, việc “cho mượn” thông tin cá nhân có thể khiến bản thân phải chịu trách nhiệm pháp lý nếu thông tin đó bị sử dụng vào mục đích phạm tội.
Cấm mua, bán dữ liệu cá nhân, trừ trường hợp luật có quy định khác
    Dữ liệu cá nhân không phải là hàng hóa để trao đổi, mua bán tràn lan. Tuy nhiên, trên thực tế đã xuất hiện tình trạng rao bán danh sách khách hàng, số điện thoại, thông tin tài khoản… trên không gian mạng nhằm mục đích trục lợi. Luật nghiêm cấm hành vi mua, bán dữ liệu cá nhân dưới mọi hình thức, trừ trường hợp luật có quy định khác. Việc mua bán trái phép dữ liệu cá nhân không chỉ xâm phạm quyền riêng tư mà còn tạo điều kiện cho các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản và nhiều loại tội phạm công nghệ cao.
Nghiêm cấm hành vi chiếm đoạt, cố ý làm lộ, làm mất dữ liệu cá nhân
    Chiếm đoạt, cố ý làm lộ, làm mất dữ liệu cá nhân là hành vi đặc biệt nguy hiểm, có thể gây thiệt hại lớn về vật chất và tinh thần cho người bị xâm hại. Hành vi này có thể xuất phát từ mục đích vụ lợi, cạnh tranh không lành mạnh hoặc thiếu trách nhiệm trong quản lý, bảo mật thông tin. Các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp cần tăng cường đầu tư hạ tầng kỹ thuật, áp dụng các biện pháp bảo mật tiên tiến; thường xuyên kiểm tra, đánh giá nguy cơ an ninh mạng. Đồng thời, cá nhân được giao quản lý dữ liệu phải nâng cao ý thức trách nhiệm, tuyệt đối không sao chép, chia sẻ, phát tán dữ liệu trái phép.
    Tôn trọng và bảo vệ dữ liệu cá nhân chính là tôn trọng quyền riêng tư, danh dự và sự an toàn của mỗi công dân. Hãy cùng chung tay thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật, kiên quyết nói không với các hành vi vi phạm, góp phần xây dựng xã hội số an toàn, văn minh và phát triển bền vững./.
 
Trần Minh Lập