Những điểm mới nổi bật của một số Luật, Nghị định mới: Tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước, thúc đẩy chuyển đổi số và bảo vệ quyền lợi người dân
Cập nhật ngày: 24-03-2026
Trong thời gian gần đây, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành nhiều văn bản quy phạm pháp luật quan trọng, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và chuyển đổi số quốc gia. Nổi bật là Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp năm 2025, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ năm 2025 và Nghị định số 76/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bình đẳng giới. Các văn bản này đều có nhiều điểm mới quan trọng, tác động trực tiếp đến người dân, doanh nghiệp và công tác quản lý nhà nước.
Hoàn thiện quản lý lý lịch tư pháp, đẩy mạnh số hóa dữ liệu
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2026) đã có nhiều điều chỉnh mang tính đột phá.

Mã QR code chứa toàn văn Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp
Điểm đáng chú ý là việc chuyển giao nhiệm vụ quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp từ Bộ Tư pháp sang Bộ Công an, góp phần thống nhất đầu mối quản lý, tăng cường hiệu quả khai thác, sử dụng dữ liệu. Đồng thời, Cục Hồ sơ nghiệp vụ Bộ Công an sẽ thay thế Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia trong quản lý cơ sở dữ liệu.
Luật cũng làm rõ các khái niệm như “thông tin lý lịch tư pháp” và “cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp”, đồng thời xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, bảo đảm an ninh, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Một số điểm mới quan trọng khác gồm:
- Quy định người từ đủ 16 tuổi trở lên mới được yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp;
- Cấm tuyệt đối việc yêu cầu cá nhân cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2;
- Thu hẹp mục đích sử dụng Phiếu lý lịch tư pháp, chủ yếu phục vụ quản lý nhà nước và một số lĩnh vực đặc thù;
- Công nhận Phiếu lý lịch tư pháp điện tử có giá trị pháp lý tương đương bản giấy và hiển thị trên ứng dụng định danh quốc gia;
- Rút ngắn thời gian cấp Phiếu còn tối đa 5 ngày;
- Thống nhất sử dụng số định danh cá nhân thay cho số CMND.
Những quy định này góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí xã hội, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác dữ liệu trong kỷ nguyên số.
Đổi mới toàn diện chính sách về sở hữu trí tuệ, thích ứng với công nghệ mới
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 01/4/2026) đã có nhiều nội dung mới phù hợp với xu thế phát triển khoa học – công nghệ.

Mã QR code chứa toàn văn Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ
Lần đầu tiên, pháp luật quy định về quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm được tạo ra có sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), giao Chính phủ hướng dẫn cụ thể việc xác lập quyền trong trường hợp này.
Luật cũng mở rộng giới hạn quyền sở hữu trí tuệ nhằm bảo đảm lợi ích công cộng, cho phép Nhà nước can thiệp trong các trường hợp liên quan đến quốc phòng, an ninh, y tế, khoa học – công nghệ; đồng thời cho phép sử dụng dữ liệu đã công bố để nghiên cứu, huấn luyện AI trong điều kiện phù hợp.
Đáng chú ý, Luật bổ sung quy định về quản lý, khai thác quyền sở hữu trí tuệ như một loại tài sản, cho phép sử dụng quyền này để góp vốn, thế chấp, đầu tư, qua đó thúc đẩy thương mại hóa tài sản trí tuệ.
Bên cạnh đó, Luật đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ thông qua:
- Mở rộng hình thức nộp đơn điện tử;
- Đơn giản hóa thành phần hồ sơ;
- Rút ngắn thời gian thẩm định;
- Tăng tính minh bạch và trách nhiệm của người nộp đơn.
Đặc biệt, Luật đã siết chặt trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian và các nền tảng số trong việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng, góp phần xây dựng môi trường số lành mạnh, an toàn.
Tăng cường xử phạt vi phạm về bình đẳng giới, nhất là trên môi trường số
Nghị định số 76/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/5/2026) đã sửa đổi, bổ sung nhiều quy định quan trọng trong xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bình đẳng giới.

Mã QR Code chứa toàn văn Nghị định 76/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều
của Nghị định số 125/2021/NĐ-CP ngày 28 tháng 12 năm 2021 của Chính phủ
quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bình đẳng giới
Một điểm mới đáng chú ý là bổ sung quy định xử lý vi phạm trên môi trường điện tử, phù hợp với thực tiễn phát sinh nhiều hành vi vi phạm trên không gian mạng.
Nghị định cũng điều chỉnh tăng mức xử phạt đối với một số hành vi vi phạm, đặc biệt trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, như:
- Xúc phạm danh dự, nhân phẩm do định kiến giới;
- Cản trở hoạt động sáng tạo, biểu diễn vì lý do giới;
- Các hành vi dùng vũ lực hoặc đe dọa nhằm hạn chế quyền tham gia hoạt động xã hội.
Việc tăng mức xử phạt góp phần nâng cao tính răn đe, bảo đảm thực thi nghiêm các quy định pháp luật về bình đẳng giới.
Tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho phát triển bền vững trong kỷ nguyên số
Việc ban hành các luật, nghị định nêu trên thể hiện quyết tâm của Đảng, Nhà nước trong việc hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.
Trong thời gian tới, lực lượng Công an sẽ tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong tổ chức triển khai, tuyên truyền, hướng dẫn thực hiện các quy định mới; đồng thời tăng cường ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, vì Nhân dân phục vụ, bảo đảm an ninh, trật tự trong tình hình mới./.
Võ Thanh Kha – Huỳnh Ngọc Bích
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2026) đã có nhiều điều chỉnh mang tính đột phá.

Mã QR code chứa toàn văn Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp
Điểm đáng chú ý là việc chuyển giao nhiệm vụ quản lý nhà nước về lý lịch tư pháp từ Bộ Tư pháp sang Bộ Công an, góp phần thống nhất đầu mối quản lý, tăng cường hiệu quả khai thác, sử dụng dữ liệu. Đồng thời, Cục Hồ sơ nghiệp vụ Bộ Công an sẽ thay thế Trung tâm Lý lịch tư pháp quốc gia trong quản lý cơ sở dữ liệu.
Luật cũng làm rõ các khái niệm như “thông tin lý lịch tư pháp” và “cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp”, đồng thời xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung, kết nối với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, bảo đảm an ninh, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Một số điểm mới quan trọng khác gồm:
- Quy định người từ đủ 16 tuổi trở lên mới được yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp;
- Cấm tuyệt đối việc yêu cầu cá nhân cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2;
- Thu hẹp mục đích sử dụng Phiếu lý lịch tư pháp, chủ yếu phục vụ quản lý nhà nước và một số lĩnh vực đặc thù;
- Công nhận Phiếu lý lịch tư pháp điện tử có giá trị pháp lý tương đương bản giấy và hiển thị trên ứng dụng định danh quốc gia;
- Rút ngắn thời gian cấp Phiếu còn tối đa 5 ngày;
- Thống nhất sử dụng số định danh cá nhân thay cho số CMND.
Những quy định này góp phần đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí xã hội, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác dữ liệu trong kỷ nguyên số.
Đổi mới toàn diện chính sách về sở hữu trí tuệ, thích ứng với công nghệ mới
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ năm 2025 (có hiệu lực từ ngày 01/4/2026) đã có nhiều nội dung mới phù hợp với xu thế phát triển khoa học – công nghệ.

Mã QR code chứa toàn văn Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ
Lần đầu tiên, pháp luật quy định về quyền sở hữu trí tuệ đối với sản phẩm được tạo ra có sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), giao Chính phủ hướng dẫn cụ thể việc xác lập quyền trong trường hợp này.
Luật cũng mở rộng giới hạn quyền sở hữu trí tuệ nhằm bảo đảm lợi ích công cộng, cho phép Nhà nước can thiệp trong các trường hợp liên quan đến quốc phòng, an ninh, y tế, khoa học – công nghệ; đồng thời cho phép sử dụng dữ liệu đã công bố để nghiên cứu, huấn luyện AI trong điều kiện phù hợp.
Đáng chú ý, Luật bổ sung quy định về quản lý, khai thác quyền sở hữu trí tuệ như một loại tài sản, cho phép sử dụng quyền này để góp vốn, thế chấp, đầu tư, qua đó thúc đẩy thương mại hóa tài sản trí tuệ.
Bên cạnh đó, Luật đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ thông qua:
- Mở rộng hình thức nộp đơn điện tử;
- Đơn giản hóa thành phần hồ sơ;
- Rút ngắn thời gian thẩm định;
- Tăng tính minh bạch và trách nhiệm của người nộp đơn.
Đặc biệt, Luật đã siết chặt trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trung gian và các nền tảng số trong việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trên không gian mạng, góp phần xây dựng môi trường số lành mạnh, an toàn.
Tăng cường xử phạt vi phạm về bình đẳng giới, nhất là trên môi trường số
Nghị định số 76/2026/NĐ-CP (có hiệu lực từ ngày 01/5/2026) đã sửa đổi, bổ sung nhiều quy định quan trọng trong xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bình đẳng giới.

Mã QR Code chứa toàn văn Nghị định 76/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều
của Nghị định số 125/2021/NĐ-CP ngày 28 tháng 12 năm 2021 của Chính phủ
quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bình đẳng giới
Một điểm mới đáng chú ý là bổ sung quy định xử lý vi phạm trên môi trường điện tử, phù hợp với thực tiễn phát sinh nhiều hành vi vi phạm trên không gian mạng.
Nghị định cũng điều chỉnh tăng mức xử phạt đối với một số hành vi vi phạm, đặc biệt trong lĩnh vực văn hóa, thể thao, như:
- Xúc phạm danh dự, nhân phẩm do định kiến giới;
- Cản trở hoạt động sáng tạo, biểu diễn vì lý do giới;
- Các hành vi dùng vũ lực hoặc đe dọa nhằm hạn chế quyền tham gia hoạt động xã hội.
Việc tăng mức xử phạt góp phần nâng cao tính răn đe, bảo đảm thực thi nghiêm các quy định pháp luật về bình đẳng giới.
Tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho phát triển bền vững trong kỷ nguyên số
Việc ban hành các luật, nghị định nêu trên thể hiện quyết tâm của Đảng, Nhà nước trong việc hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.
Trong thời gian tới, lực lượng Công an sẽ tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong tổ chức triển khai, tuyên truyền, hướng dẫn thực hiện các quy định mới; đồng thời tăng cường ứng dụng dữ liệu dân cư, định danh và xác thực điện tử, góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, vì Nhân dân phục vụ, bảo đảm an ninh, trật tự trong tình hình mới./.
Võ Thanh Kha – Huỳnh Ngọc Bích
Các tin khác
-
-
-

Đang online: 1 Hôm nay: 19145 Trong tuần: 55678 Trong tháng 625728 Tất cả: 28549386



.jpg)






