Luật Giám định tư pháp năm 2025 có hiệu lực thi hành từ ngày 01/5/2026

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, ngày 05/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Giám định tư pháp số 105/2025/QH15, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/5/2026. Việc ban hành Luật tiếp tục thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với công tác cải cách tư pháp, hoàn thiện hệ thống pháp luật và nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động bổ trợ tư pháp trong tình hình mới.

Để bảo đảm triển khai thi hành Luật đồng bộ, thống nhất và hiệu quả, ngày 30/01/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 199/QĐ-TTg về Kế hoạch triển khai thi hành Luật Giám định tư pháp số 105/2025/QH15. Trên cơ sở đó, UBND tỉnh Cà Mau ban hành Kế hoạch số 98/KH-UBND ngày 27/02/2026 về triển khai thi hành Luật trên địa bàn tỉnh, xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm của từng sở, ngành, địa phương trong công tác tuyên truyền, phổ biến và tổ chức thực hiện.

Luật Giám định tư pháp năm 2025 gồm 6 chương, 45 điều, quy định toàn diện về người giám định tư pháp, tổ chức giám định tư pháp, trình tự, thủ tục giám định, chế độ chính sách, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức liên quan và công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động giám định tư pháp.

Một trong những điểm mới nổi bật của Luật là bổ sung nhiều hành vi bị nghiêm cấm nhằm tăng cường kỷ luật, kỷ cương và bảo đảm tính khách quan trong hoạt động giám định tư pháp. Theo đó, nghiêm cấm các hành vi như: cố ý kéo dài thời gian giám định; từ chối giám định không có lý do chính đáng; lợi dụng hoạt động giám định để trục lợi; can thiệp, cản trở hoạt động giám định; lạm dụng trưng cầu giám định để thay thế hoạt động điều tra…

Luật Giám định tư pháp năm 2025 cũng quy định chặt chẽ hơn về tiêu chuẩn, điều kiện bổ nhiệm giám định viên tư pháp. Theo đó, người được bổ nhiệm phải có trình độ chuyên môn phù hợp, đã qua bồi dưỡng kiến thức pháp luật và nghiệp vụ giám định tư pháp; đồng thời bổ sung nhiều trường hợp không được bổ nhiệm như đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự, đang chấp hành kỷ luật hoặc bị tước danh hiệu Công an nhân dân…

Bên cạnh đó, Luật tổ chức lại hệ thống tổ chức giám định tư pháp công lập theo hướng rõ chức năng, nhiệm vụ và chuyên ngành thực hiện giám định; mở rộng phạm vi hoạt động của Văn phòng giám định tư pháp nhưng vẫn bảo đảm quản lý chặt chẽ đối với các lĩnh vực chuyên sâu, nhạy cảm phục vụ hoạt động tố tụng hình sự.

Một điểm mới đáng chú ý khác là Luật điều chỉnh giảm thời hạn thực hiện giám định tư pháp nhằm đáp ứng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ giải quyết các vụ án, vụ việc. Theo quy định mới, thời hạn giám định tối đa đối với vụ việc thông thường là 2 tháng; trường hợp phức tạp có thể kéo dài nhưng không quá 4 tháng.

Việc điều chỉnh này được đánh giá phù hợp với yêu cầu cải cách tư pháp hiện nay, góp phần hạn chế tình trạng kéo dài thời gian giám định, ảnh hưởng đến tiến độ điều tra, truy tố, xét xử.

Cán bộ Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Cà Mau nghiên cứu,
triển khai các nội dung mới của Luật Giám định tư pháp năm 2025 phục vụ công tác chuyên môn

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Công an, Công an tỉnh Cà Mau đã ban hành Kế tổ chức quán triệt, tuyên truyền và triển khai thực hiện đồng bộ các nội dung của Luật trong toàn lực lượng. Theo đó, Phòng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh được giao chủ trì phối hợp các đơn vị liên quan tham mưu tổ chức tuyên truyền, phổ biến các quy định mới của Luật; đồng thời rà soát, tham gia tập huấn, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ trực tiếp làm công tác giám định tư pháp và cán bộ tham gia hoạt động tố tụng, bảo đảm việc triển khai thi hành Luật kịp thời, thống nhất và hiệu quả.

Việc triển khai thực hiện nghiêm túc Luật Giám định tư pháp năm 2025 và Kế hoạch của Giám đốc Công an tỉnh có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao chất lượng công tác giám định tư pháp, phát huy vai trò của lực lượng Kỹ thuật hình sự Công an tỉnh Cà Mau trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, phục vụ hiệu quả hoạt động điều tra, xử lý các vụ án, vụ việc, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự trong tình hình mới./.

                                                                                                                 
 Văn Sơn