Một trong những điểm mới quan trọng của Luật là chuyển nhiệm vụ quản lý cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp và cấp Phiếu lý lịch tư pháp từ Bộ Tư pháp sang Bộ Công an. Như vậy cơ quan cấp phiếu Lý lịch tư pháp gồm: Cục Hồ sơ nghiệp vụ Bộ Công an và Công an tỉnh, thành phố.
Việc chuyển giao này nhằm khai thác hiệu quả Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, bảo đảm dữ liệu được cập nhật nhanh chóng, chính xác, phục vụ giải quyết thủ tục hành chính trên môi trường điện tử.
2. Đẩy mạnh cấp Phiếu lý lịch tư pháp trên môi trường số
Luật mới tạo hành lang pháp lý để người dân thực hiện toàn bộ quy trình đề nghị cấp Phiếu lý lịch tư pháp bằng phương thức điện tử.
Người dân có thể: Nộp hồ sơ trực tuyến; Thanh toán trực tuyến; Theo dõi tiến độ giải quyết;Nhận kết quả điện tử hoặc bản giấy theo nhu cầu.
Việc số hóa toàn bộ quy trình giúp giảm thời gian đi lại, hạn chế hồ sơ giấy và nâng cao chất lượng phục vụ.
.png)
Giao diện chức năng cấp Phiếu lý lịch tư pháp trên ứng dụng VNeID
3. Phiếu lý lịch tư pháp điện tử và bản giấy có giá trị pháp lý như nhau
Lần đầu tiên, Luật quy định rõ Phiếu lý lịch tư pháp điện tử được cấp thông qua hệ thống điện tử và có giá trị pháp lý theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử. Thông tin lý lịch tư pháp được đồng thời hiển thị trên ứng dụng định danh quốc gia và có giá trị như phiếu lý lịch tư pháp.
Đây là bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính và xây dựng Chính phủ số.
4. Kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia
Luật quy định việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa: Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp; Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư; Dữ liệu thi hành án; Dữ liệu tố tụng; Các cơ sở dữ liệu chuyên ngành khác.
Nhờ đó, nhiều thông tin sẽ được tự động cập nhật, hạn chế yêu cầu người dân phải nộp lại các giấy tờ đã có trong hệ thống.
5. Đơn giản hóa hồ sơ, giảm giấy tờ
Người dân khi thực hiện thủ tục cấp Phiếu lý lịch tư pháp sẽ không phải cung cấp những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có và có thể khai thác từ cơ sở dữ liệu quốc gia, góp phần giảm thành phần hồ sơ, tiết kiệm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục hành chính.
Công dân đến liên hệ nộp hồ sơ tại Trung tâm
giải quyết thủ tục hành chính công tỉnh Cà Mau
6. Bảo đảm tốt hơn quyền tiếp cận thông tin của công dân
Luật quy định cụ thể hơn về:
Quyền yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp: Phiếu lý lịch tư pháp số 1 và số 2 điều được ủy quyền. Cá nhân có quyền yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp cho cha, mẹ, vợ, chồng, con của mình hoặc người mà mình giám hộ. Cá nhân có thể ủy quyền cho người khác làm thủ tục yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp. Việc ủy quyền phải được lập thành văn bản theo quy định của pháp luật
Quyền khai thác thông tin: Công dân Việt Nam và Người nước ngoài cư trú tại Việt Nam từ đủ 16 tuổi trở lên có quyền yêu cầu cơ quan quản lý cấp phiếu lý lịch tư pháp.
Trách nhiệm bảo vệ dữ liệu cá nhân và nguyên tắc sử dụng thông tin lý lịch tư pháp đúng mục đích: Quy định chặt chẽ hơn về yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp.
Phiếu lý lịch tư pháp số 1: Cơ quan, tổ chức, cá nhân không được yêu cầu cá nhân cung cấp thông tin lý lịch tư pháp hoặc phiếu lý lịch tư pháp số 1, trừ trường hợp pháp luật có quy định.
Phiếu lý lịch tư pháp số 2: Cơ quan, tổ chức, cá nhân không được yêu cầu cá nhân cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2.
Các quy định này góp phần nâng cao tính minh bạch, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của công dân.
7. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao hiệu quả phục vụ nhân dân
Luật mới hướng tới xây dựng hệ thống quản lý lý lịch tư pháp hiện đại, đồng bộ, an toàn, phục vụ hiệu quả yêu cầu: Giải quyết thủ tục hành chính; Tuyển dụng lao động; Đăng ký kinh doanh; Hoạt động tố tụng; Hợp tác quốc tế.
Đồng thời góp phần thực hiện mục tiêu chuyển đổi số quốc gia và xây dựng nền hành chính hiện đại.
Người dân có thể đề nghị cấp Phiếu lý lịch tư pháp trực tuyến
Hiện nay, người dân có thể thực hiện thủ tục đề nghị cấp Phiếu lý lịch tư pháp trực tuyến thông qua: Ứng dụng VNeID; Cổng Dịch vụ công Quốc gia.
Việc thực hiện trực tuyến giúp tiết kiệm thời gian, hạn chế việc đi lại và cho phép theo dõi toàn bộ quá trình xử lý hồ sơ trên môi trường điện tử.
Người dân có thể lựa chọn hình thức nhận kết quả trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính công ích.
Khuyến nghị
Để việc giải quyết thủ tục được nhanh chóng, người dân nên: Sử dụng tài khoản định danh điện tử mức độ 2 trên VNeID; Chuẩn bị đầy đủ thông tin theo hướng dẫn trên hệ thống; Theo dõi trạng thái xử lý hồ sơ trực tuyến để kịp thời bổ sung thông tin (nếu có yêu cầu).
Phòng Hồ sơ nghiệp vụ - Công an tỉnh Cà Mau khuyến nghị người dân ưu tiên thực hiện dịch vụ công trực tuyến nhằm tiết kiệm thời gian, chi phí và góp phần xây dựng nền hành chính hiện đại, phục vụ nhân dân ngày càng tốt hơn./.
Nguyễn Thanh Duy