Một trong những thay đổi đáng chú ý là đổi tên "Thừa phát lại" thành "Thừa hành viên" và "Văn phòng Thừa phát lại" thành "Văn phòng thi hành án dân sự", qua đó xác định rõ vị trí, chức năng của thiết chế hành nghề thi hành án dân sự ngoài công lập.

 
Hình minh họa

Nghị định cũng mở rộng điều kiện bổ nhiệm Thừa hành viên. Theo đó, người từng là Chấp hành viên được miễn kiểm tra kết quả tập sự; trường hợp bị kỷ luật buộc thôi việc vẫn có thể được xem xét bổ nhiệm sau 3 năm kể từ ngày quyết định kỷ luật có hiệu lực nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Đối với hoạt động tống đạt, Nghị định điều chỉnh mức phí từ 120.000 đồng đến 240.000 đồng cho mỗi lần tống đạt hợp lệ, đồng thời chuyển cách tính phí từ theo "việc" sang theo "lần tống đạt hợp lệ".

Nghị định còn mở rộng giá trị pháp lý của vi bằng, xác định vi bằng là nguồn chứng cứ để Tòa án và các cơ quan có thẩm quyền xem xét khi giải quyết vụ việc, thay vì chủ yếu được sử dụng trong tố tụng như trước.

Đáng chú ý, Thừa hành viên được trao quyền yêu cầu phong tỏa khẩn cấp tài khoản, tài sản của người phải thi hành án trong trường hợp cần thiết nhằm ngăn chặn việc tẩu tán tài sản trước khi có quyết định phong tỏa của cơ quan có thẩm quyền.

Về chuyển đổi số, Nghị định lần đầu tiên quy định vi bằng điện tử, cho phép lập vi bằng dưới dạng dữ liệu điện tử; đồng thời bổ sung các quy định về ký hợp đồng điện tử, sử dụng chữ ký số và cập nhật dữ liệu trên hệ thống quản lý tập trung.

Bên cạnh đó, Nghị định đẩy mạnh phân cấp cho UBND cấp tỉnh trong quản lý hoạt động của Thừa hành viên, bao gồm các thẩm quyền về bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, miễn nhiệm và công nhận tương đương đào tạo nghiệp vụ, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính nhưng vẫn bảo đảm quản lý thống nhất.

Với nhiều quy định mới, Nghị định 151/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống Thừa hành viên, thúc đẩy chuyển đổi số, tăng cường xã hội hóa công tác thi hành án dân sự và bảo đảm tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân./.

Tấn Lộc