Tuyên truyền pháp luật: Nói không với phần mềm lậu, tôn trọng bản quyền phần mềm
Cập nhật ngày: 23-07-2026
rong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, máy tính cùng các phần mềm như hệ điều hành Windows, bộ ứng dụng Microsoft Office và nhiều phần mềm chuyên dụng đã trở thành công cụ không thể thiếu trong học tập, lao động và sản xuất. Tuy nhiên, tình trạng sử dụng phần mềm không có bản quyền (phần mềm lậu) vẫn còn khá phổ biến, tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn thông tin, đồng thời vi phạm quy định của pháp luật.
Hiện nay, nhiều máy tính được bán trên thị trường đã được cài đặt sẵn phần mềm nhưng không có giấy phép sử dụng hợp pháp. Không ít người tiêu dùng cho rằng phần mềm được cài sẵn khi mua máy mới đồng nghĩa với việc đã được cấp bản quyền. Trên thực tế, đó có thể chỉ là bản dùng thử, bản được kích hoạt trái phép hoặc sử dụng mã bản quyền không đúng quy định.

Ảnh minh họa
Khoản 1 Điều 22 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (được sửa đổi, bổ sung năm 2022) quy định chương trình máy tính là đối tượng được bảo hộ quyền tác giả. Việc sử dụng phần mềm phải được sự cho phép của chủ sở hữu quyền tác giả, trừ những trường hợp pháp luật có quy định khác.
Theo đó, các hành vi sao chép, cài đặt, sử dụng hoặc phân phối phần mềm không có bản quyền đều là hành vi xâm phạm quyền tác giả và có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.
Theo Điều 18 Nghị định số 131/2013/NĐ-CP của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 28/2017/NĐ-CP), cá nhân có hành vi xâm phạm quyền tác giả đối với chương trình máy tính có thể bị xử phạt vi phạm hành chính đến 35 triệu đồng; tổ chức vi phạm có thể bị xử phạt với mức tiền gấp đôi.
Ngoài hình thức xử phạt bằng tiền, người vi phạm còn có thể bị áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả như buộc gỡ bỏ bản sao phần mềm vi phạm, tiêu hủy tang vật vi phạm và nộp lại khoản lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm.
Trường hợp hành vi xâm phạm quyền tác giả gây thiệt hại lớn hoặc thu lợi bất chính, người vi phạm còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 225 Bộ luật Hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017). Theo quy định, cá nhân phạm tội có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm; trường hợp phạm tội có tổ chức, thu lợi bất chính lớn hoặc gây thiệt hại nghiêm trọng có thể bị phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm. Đối với pháp nhân thương mại, mức phạt tiền có thể từ 300 triệu đồng đến 3 tỷ đồng, thậm chí bị đình chỉ hoạt động có thời hạn.
Không chỉ đối mặt với chế tài pháp lý, việc sử dụng phần mềm lậu còn kéo theo nhiều rủi ro về an toàn thông tin. Các phần mềm bẻ khóa thường bị chèn virus, mã độc hoặc phần mềm gián điệp, tạo điều kiện để tin tặc đánh cắp dữ liệu cá nhân, tài khoản ngân hàng và thông tin quan trọng. Đồng thời, phần mềm không bản quyền không được cập nhật các bản vá bảo mật, làm gia tăng nguy cơ bị tấn công mạng và ảnh hưởng đến uy tín của cá nhân, cơ quan, tổ chức.

Những phần mềm phổ biến người dùng thường ưu tiên sử dụng.
Để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình, đồng thời góp phần xây dựng môi trường số an toàn, mỗi người dân cần:
- Nói không với phần mềm lậu, chỉ sử dụng phần mềm có bản quyền hợp pháp.
- Kiểm tra kỹ giấy phép sử dụng khi mua máy tính hoặc cài đặt phần mềm.
- Không tải, cài đặt hoặc chia sẻ phần mềm crack, phần mềm bẻ khóa, mã kích hoạt trái phép hoặc các phần mềm vi phạm bản quyền.
- Ưu tiên sử dụng phần mềm miễn phí, phần mềm mã nguồn mở hoặc các phần mềm được cấp phép hợp pháp.
- Kịp thời thông báo, tố giác đến cơ quan chức năng khi phát hiện hành vi kinh doanh, cài đặt hoặc sử dụng phần mềm không có bản quyền.
Tôn trọng bản quyền phần mềm không chỉ là yêu cầu của pháp luật mà còn thể hiện ý thức văn minh, tôn trọng giá trị lao động sáng tạo và góp phần bảo đảm an toàn, an ninh trên không gian mạng. Mỗi cá nhân, cơ quan và tổ chức hãy trở thành người sử dụng công nghệ có trách nhiệm, nói không với phần mềm lậu, chung tay xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh và phát triển bền vững./.
Sơn Thanh Tú
Các tin khác
-
-
-

Đang online: 1 Hôm nay: 31777 Trong tuần: 63 Trong tháng 563719 Tất cả: 28487373



.jpg)






