.png)
Hình minh họa
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15, được Quốc hội thông qua ngày 26/6/2025 và có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, quy định cụ thể quyền và nghĩa vụ của chủ thể dữ liệu cá nhân.
Theo khoản 1 Điều 4 của Luật, chủ thể dữ liệu cá nhân có 6 nhóm quyền cơ bản, gồm: được biết về hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân của mình; đồng ý, không đồng ý hoặc rút lại sự đồng ý về việc xử lý dữ liệu theo quy định; xem, chỉnh sửa hoặc yêu cầu chỉnh sửa dữ liệu; yêu cầu cung cấp, xóa, hạn chế hoặc phản đối việc xử lý dữ liệu trong những trường hợp pháp luật quy định; khiếu nại, tố cáo, khởi kiện và yêu cầu bồi thường thiệt hại; đồng thời yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan áp dụng các biện pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Đi cùng với các quyền được pháp luật bảo đảm, chủ thể dữ liệu cũng có trách nhiệm tự bảo vệ dữ liệu của mình; tôn trọng, bảo vệ dữ liệu cá nhân của người khác; cung cấp đầy đủ, chính xác dữ liệu theo quy định; chấp hành pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và tham gia phòng, chống các hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân.
Để hạn chế nguy cơ dữ liệu bị lộ, lọt hoặc bị lợi dụng, người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ ngay từ những việc hằng ngày. Không nên tùy tiện công khai số điện thoại, địa chỉ, giấy tờ tùy thân, thông tin tài khoản hoặc các dữ liệu riêng tư trên mạng xã hội; thận trọng khi cài đặt ứng dụng, truy cập website yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân. Đặc biệt, tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã xác thực ngân hàng cho người khác.
Bên cạnh việc bảo vệ thông tin của mình, mỗi người cần tôn trọng dữ liệu cá nhân của người khác, không tự ý chụp, đăng tải, chia sẻ hoặc cung cấp thông tin khi chưa có căn cứ phù hợp. Người dân cũng cần cảnh giác trước các cuộc gọi, tin nhắn, đường link yêu cầu “xác minh thông tin”, “cập nhật tài khoản”, nhận quà, tuyển dụng hoặc thực hiện giao dịch có dấu hiệu bất thường.
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân nghiêm cấm các hành vi xử lý dữ liệu trái quy định pháp luật; sử dụng dữ liệu cá nhân của người khác để thực hiện hành vi trái pháp luật; mua, bán dữ liệu cá nhân; chiếm đoạt, cố ý làm lộ, làm mất dữ liệu cá nhân và các hành vi bị pháp luật nghiêm cấm khác.
Khi phát hiện dữ liệu cá nhân có dấu hiệu bị chiếm đoạt, sử dụng hoặc phát tán trái pháp luật, người dân cần chủ động lưu giữ tin nhắn, hình ảnh, đường link, tài khoản và các thông tin liên quan; đồng thời kịp thời phản ánh đến cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn, xử lý.
Bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là trách nhiệm của cơ quan nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp mà còn là nghĩa vụ của mỗi cá nhân. Hiểu đúng quyền, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ và chủ động bảo vệ dữ liệu cá nhân chính là góp phần bảo vệ bản thân, gia đình và xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh./.
Theo khoản 1 Điều 4 của Luật, chủ thể dữ liệu cá nhân có 6 nhóm quyền cơ bản, gồm: được biết về hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân của mình; đồng ý, không đồng ý hoặc rút lại sự đồng ý về việc xử lý dữ liệu theo quy định; xem, chỉnh sửa hoặc yêu cầu chỉnh sửa dữ liệu; yêu cầu cung cấp, xóa, hạn chế hoặc phản đối việc xử lý dữ liệu trong những trường hợp pháp luật quy định; khiếu nại, tố cáo, khởi kiện và yêu cầu bồi thường thiệt hại; đồng thời yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan áp dụng các biện pháp bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Đi cùng với các quyền được pháp luật bảo đảm, chủ thể dữ liệu cũng có trách nhiệm tự bảo vệ dữ liệu của mình; tôn trọng, bảo vệ dữ liệu cá nhân của người khác; cung cấp đầy đủ, chính xác dữ liệu theo quy định; chấp hành pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và tham gia phòng, chống các hành vi xâm phạm dữ liệu cá nhân.
Để hạn chế nguy cơ dữ liệu bị lộ, lọt hoặc bị lợi dụng, người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp bảo vệ ngay từ những việc hằng ngày. Không nên tùy tiện công khai số điện thoại, địa chỉ, giấy tờ tùy thân, thông tin tài khoản hoặc các dữ liệu riêng tư trên mạng xã hội; thận trọng khi cài đặt ứng dụng, truy cập website yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân. Đặc biệt, tuyệt đối không cung cấp mật khẩu, mã OTP, mã xác thực ngân hàng cho người khác.
Bên cạnh việc bảo vệ thông tin của mình, mỗi người cần tôn trọng dữ liệu cá nhân của người khác, không tự ý chụp, đăng tải, chia sẻ hoặc cung cấp thông tin khi chưa có căn cứ phù hợp. Người dân cũng cần cảnh giác trước các cuộc gọi, tin nhắn, đường link yêu cầu “xác minh thông tin”, “cập nhật tài khoản”, nhận quà, tuyển dụng hoặc thực hiện giao dịch có dấu hiệu bất thường.
Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân nghiêm cấm các hành vi xử lý dữ liệu trái quy định pháp luật; sử dụng dữ liệu cá nhân của người khác để thực hiện hành vi trái pháp luật; mua, bán dữ liệu cá nhân; chiếm đoạt, cố ý làm lộ, làm mất dữ liệu cá nhân và các hành vi bị pháp luật nghiêm cấm khác.
Khi phát hiện dữ liệu cá nhân có dấu hiệu bị chiếm đoạt, sử dụng hoặc phát tán trái pháp luật, người dân cần chủ động lưu giữ tin nhắn, hình ảnh, đường link, tài khoản và các thông tin liên quan; đồng thời kịp thời phản ánh đến cơ quan có thẩm quyền để được hướng dẫn, xử lý.
Bảo vệ dữ liệu cá nhân không chỉ là trách nhiệm của cơ quan nhà nước, tổ chức, doanh nghiệp mà còn là nghĩa vụ của mỗi cá nhân. Hiểu đúng quyền, thực hiện đầy đủ nghĩa vụ và chủ động bảo vệ dữ liệu cá nhân chính là góp phần bảo vệ bản thân, gia đình và xây dựng môi trường số an toàn, lành mạnh./.
Nguyễn Hoàng Vũ