Thông tư này có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, thay thế Thông tư số 98/2021/TT-BCA ngày 20/10/2021 của Bộ trưởng Bộ Công an, với nhiều nội dung mới theo hướng cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh chuyển đổi số và bảo đảm tốt hơn quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.
Chính thức triển khai hình thức tiếp công dân trực tuyến
Một trong những điểm nổi bật của Thông tư số 131 là bổ sung hình thức tiếp công dân trực tuyến thông qua hệ thống công nghệ thông tin của Bộ Công an nhằm tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân.
Bộ trưởng Bộ Công an, Giám đốc Công an cấp tỉnh quyết định việc tiếp công dân trực tuyến theo thẩm quyền trong các trường hợp: Các vụ việc thực hiện tiếp công dân trực tuyến theo quy định tại các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 20 Nghị định số 154/2026/NĐ-CP; vụ việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh nếu không được chỉ đạo, xem xét kịp thời có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự hoặc gây thiệt hại đến tài sản của nhà nước, cơ quan, tổ chức, cá nhân, xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe con người mà việc tiếp công dân trực tiếp gặp khó khăn.
Quy trình tiếp công dân trực tuyến chặt chẽ, minh bạch
Để đảm bảo tính pháp lý và an toàn thông tin, Thông tư quy định quy trình tiếp công dân trực tuyến rất cụ thể:
Trước khi tổ chức tiếp công dân trực tuyến, cơ quan có thẩm quyền phải xây dựng kế hoạch; tham mưu, lựa chọn vụ việc, hồ sơ, nội dung buổi tiếp, báo cáo, xin ý kiến Bộ trưởng hoặc Giám đốc Công an cấp tỉnh. Thông báo thời gian, địa điểm và các nội dung cần thiết khác về buổi tiếp cho người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, các cơ quan tham gia tiếp công dân chậm nhất là 05 ngày làm việc trước ngày diễn ra buổi tiếp; tiếp nhận đăng ký của người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, người đại diện, người ủy quyền (nếu có) về điểm cầu tham gia. Chuẩn bị điểm cầu tiếp công dân, trang thiết bị, hệ thống hạ tầng thông tin, bố trí phương án đường truyền dự phòng, đảm bảo kết nối thông suốt giữa các điểm cầu (kiểm thử trước 01 ngày và trước 01 giờ khi diễn ra buổi tiếp).
Khi tổ chức tiếp công dân phải xác định nhân thân của người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh, đồng thời giữ bí mật họ tên, địa chỉ, bút tích và các thông tin cá nhân khác của công dân theo quy định của pháp luật. Việc tiếp công dân phải được lập thành biên bản và trình chiếu trực tiếp trên màn hình để công dân và các điểm cầu cùng theo dõi.
Nguyên tắc tiếp công dân
Việc tiếp công dân phải tuân thủ quy định của Luật Tiếp công dân, các văn bản hướng dẫn thi hành Luật Tiếp công dân, Thông tư này và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan.
Việc tiếp công dân phải được tiến hành tại địa điểm tiếp công dân của Công an các cấp. Trường hợp tiếp công dân trực tuyến phải đảm bảo an toàn, an ninh thông tin, dữ liệu theo quy định của pháp luật; dữ liệu về tiếp công dân trực tuyến phải được thu thập, lưu trữ, bảo mật và khai thác theo quy định của pháp luật về an ninh mạng, pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân và pháp luật về lưu trữ.
Bảo đảm công khai, dân chủ, kịp thời; thủ tục đơn giản, thuận tiện; giữ bí mật và bảo đảm an toàn cho người tố cáo theo quy định của pháp luật; bảo đảm khách quan, bình đẳng, không phân biệt đối xử trong khi tiếp công dân.
Tôn trọng, tạo điều kiện thuận lợi cho công dân thực hiện việc khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh theo quy định của pháp luật.
Cụ thể hóa lịch tiếp công dân định kỳ
Thông tư quy định rõ trách nhiệm của người đứng đầu phải trực tiếp tiếp công dân định kỳ: Bộ trưởng Bộ Công an định kỳ tiếp công dân mỗi tháng ít nhất 01 ngày tại địa điểm tiếp công dân của Bộ Công an; Giám đốc Công an cấp tỉnh định kỳ tiếp công dân mỗi tháng ít nhất 01 ngày tại địa điểm tiếp công dân của Công an cấp tỉnh; Trưởng Công an cấp xã định kỳ tiếp công dân mỗi tháng ít nhất 02 ngày tại địa điểm tiếp công dân của Công an cấp xã.
Trường hợp vụ việc phức tạp, có nhiều người tham gia, liên quan đến trách nhiệm của nhiều cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc ý kiến của các cơ quan, tổ chức, đơn vị còn khác nhau; khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh nếu không được chỉ đạo, xem xét kịp thời có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng ảnh hưởng đến an ninh, trật tự hoặc gây thiệt hại đến tài sản của nhà nước, cơ quan, tổ chức, cá nhân, xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe công dân hoặc theo yêu cầu của cấp trên thì người có thẩm quyền phải tổ chức tiếp công dân đột xuất.
Thông tư số 131/2026/TT-BCA là văn bản pháp lý quan trọng nhằm cụ thể hóa Luật Tiếp công dân, góp phần chuẩn hóa quy trình công tác, tăng cường kỷ luật, kỷ cương và xây dựng hình ảnh người chiến sĩ Công an vì Nhân dân phục vụ./.
Thạch Văn Quang