Ảnh minh họa

Một trong những nội dung đáng chú ý là mức phạt tiền tối đa đối với một hành vi vi phạm hành chính do cá nhân thực hiện trong lĩnh vực thủy sản là 1 tỷ đồng. Trường hợp tổ chức có cùng hành vi vi phạm, mức phạt tiền bằng 2 lần mức phạt đối với cá nhân, trừ những trường hợp Nghị định có quy định khác.

Nghị định quy định mức xử phạt cao đối với nhiều hành vi vi phạm nghiêm trọng trong khai thác thủy sản, nhất là những hành vi liên quan đến khai thác IUU.

Theo đó, chủ tàu cá có thể bị phạt tiền từ 800 triệu đồng đến 1 tỷ đồng đối với một số hành vi như: sử dụng tàu cá có chiều dài lớn nhất từ 24 mét trở lên khai thác thủy sản trên biển không có Giấy phép khai thác thủy sản hoặc giấy phép đã hết hạn; khai thác thủy sản tại vùng biển của quốc gia, vùng lãnh thổ khác hoặc vùng biển thuộc quyền quản lý của tổ chức nghề cá khu vực mà không có giấy phép, giấy chấp thuận theo quy định hoặc các giấy tờ này đã hết hạn.

Bên cạnh phạt tiền, tùy từng hành vi vi phạm, người vi phạm còn có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung như tịch thu thủy sản khai thác, tịch thu tàu cá, tước quyền sử dụng giấy phép khai thác thủy sản, văn bằng, chứng chỉ thuyền trưởng và các biện pháp khắc phục hậu quả theo quy định.

Nghị định số 246/2026/NĐ-CP cũng quy định cụ thể trách nhiệm và chế tài xử lý đối với các vi phạm liên quan đến thiết bị giám sát hành trình tàu cá.

Đáng chú ý, chủ tàu cá có hành vi tháo gỡ thiết bị giám sát hành trình tàu cá không được giám sát theo quy định mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 100 triệu đồng.

Đối với các hành vi không duy trì việc truyền thông tin từ thiết bị giám sát hành trình về Hệ thống giám sát hành trình tàu cá; vô hiệu hóa thiết bị; không có thiết bị giám sát hành trình khi tàu hoạt động hoặc không thực hiện báo cáo vị trí theo quy định, mức xử phạt được xác định căn cứ vào hành vi, trách nhiệm của chủ tàu, thuyền trưởng và chiều dài lớn nhất của tàu cá.

Việc quy định cụ thể trách nhiệm đối với thiết bị giám sát hành trình nhằm tăng cường quản lý hoạt động của tàu cá, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm, đặc biệt là nguy cơ tàu cá khai thác trái phép tại vùng biển nước ngoài.

Để tránh vi phạm, chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân cần chủ động kiểm tra đầy đủ giấy tờ của tàu cá, giấy phép khai thác thủy sản và các điều kiện cần thiết trước khi ra khơi; duy trì hoạt động, truyền dữ liệu của thiết bị giám sát hành trình theo quy định; ghi chép đầy đủ, chính xác nhật ký khai thác và thực hiện các quy định về báo cáo.

Trong quá trình hoạt động, tàu cá phải khai thác đúng vùng, đúng nghề và thời gian được phép; tuyệt đối không tổ chức, đưa tàu cá, thuyền viên đi khai thác thủy sản trái phép tại vùng biển nước ngoài.

Chủ tàu, thuyền trưởng không được tự ý tháo gỡ, vô hiệu hóa hoặc thực hiện các hành vi làm gián đoạn, sai lệch hoạt động của thiết bị giám sát hành trình; đồng thời phải thực hiện đầy đủ việc báo cáo vị trí tàu cá trong những trường hợp pháp luật quy định.

Ngư dân cần nghiêm túc chấp hành các quy định về bảo vệ nguồn lợi thủy sản; không sử dụng chất cấm, hóa chất cấm, chất độc, chất nổ, xung điện và các ngư cụ, phương pháp khai thác bị pháp luật nghiêm cấm.

Chấp hành nghiêm các quy định về khai thác thủy sản không chỉ giúp chủ tàu, thuyền trưởng và ngư dân tránh các vi phạm, chế tài xử lý mà còn góp phần bảo vệ nguồn lợi thủy sản, phòng, chống khai thác IUU, bảo vệ chủ quyền, giữ gìn an ninh, trật tự trên biển và hướng đến phát triển ngành thủy sản bền vững./.

Lý Hoàng Thuận