Tin giả, tin sai sự thật gây hậu quả hoặc có nguy cơ gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng gồm các thông tin tác động tiêu cực trên quy mô lớn đến an ninh quốc gia, quốc phòng, đối ngoại, trật tự, an toàn xã hội; xâm hại đến uy tín của Đảng, Nhà nước; uy tín, danh dự của lãnh đạo cấp cao của Đảng, Nhà nước; hoặc có khả năng gây khủng hoảng truyền thông, kích động bạo loạn, gây hoang mang sâu sắc trong dư luận xã hội;

Tin giả, tin sai sự thật nguy hại bao gồm thông tin tác động trong phạm vi hẹp, xâm hại trực tiếp đến uy tín, danh dự, nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân cụ thể.

Ảnh minh họa

Theo Điều 11 Nghị định 328/2026/NĐ-CP, quy định nội dung công bố, cảnh báo tin giả, tin sai sự thật bao gồm: Việc công bố danh tính cá nhân, tổ chức phát ngôn, làm, lưu trữ, tàng trữ, cung cấp, đăng tải, phát tán, chia sẻ, bình luận tin giả, tin sai sự thật sau khi có kết luận kiểm chứng, xác minh, làm rõ. Việc công bố danh tính phải tuân thủ pháp luật về tiếp cận thông tin, trừ trường hợp pháp luật liên quan có quy định khác. Đồng thời, việc công bố danh tính người đăng tin, chia sẻ tin giả chỉ được tiến hành sau khi thông tin đã được kiểm chứng, xác minh, làm rõ và xác thực là tin giả, tin sai sự thật.

Theo khoản 3 Điều 11, Nghị định số 328/2026/NĐ-CP quy định các cơ quan chức năng có thẩm quyền căn cứ vào tính chất, mức độ và hậu quả thiệt hại của tin giả để lựa chọn hình thức phù hợp, trong đó có thể gửi thông tin thông qua các hình thức sau: Gửi đến khu dân cư nơi cá nhân, tổ chức liên quan cư trú; Gửi đến cơ quan, tổ chức nơi cá nhân làm việc; Công bố, cảnh báo trên trang, cổng thông tin hoặc ứng dụng công khai của cơ quan, đơn vị; Công bố trên cổng thông tin điện tử của cơ quan trực tiếp kiểm chứng; Công bố trên phương tiện truyền thông đại chúng; Công bố, cảnh báo chính thức cấp nhà nước.

Ngoài ra, tùy mức độ nguy hại, Nghị định còn quy định thời hạn công bố, cảnh báo tin giả, tin sai sự thật như sau: Tin giả gây hậu quả hoặc có nguy cơ gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng phải được công bố ngay sau khi gắn nhãn; Tin giả nguy hại phải được công bố, cảnh báo trong 12 giờ làm việc kể từ khi được gắn nhãn.

Theo khoản 2 Điều 13 Nghị định 328/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định việc báo tin, tố giác, phản ánh thông tin có dấu hiệu giả, sai sự thật được thực hiện thông qua một trong các hình thức sau: Hình thức liên hệ trực tiếp; Qua đường dây nóng; Qua cổng thông tin điện tử của các cơ quan, bộ, ban, ngành; Qua ứng dụng VNeID; Gửi văn bản đến các cơ quan, tổ chức theo quy định của pháp luật.

         
Theo khoản 1 Điều 16 Nghị định số 328/NĐ-CP quy định “Bộ Công an chịu trách nhiệm chung trong việc tổ chức thanh tra, kiểm tra phòng, chống tin giả, tin sai sự thật của các bộ, cơ quan ngang bộ, Ủy ban nhân dân các cấp bao gồm kiểm chứng, công bố, cảnh báo tin giả, tin sai sự thật, gắn nhãn tin giả, tin sai sự thật và các hoạt động khác trong phòng, chống tin giả, tin sai sự thật trong phạm vi Nghị định này”.

         
Theo Điều 22 Nghị định 328/2026/NĐ-CP, trong phòng chống tin giả tin sai sự thật, các cá nhân, tổ chức thực hiện các trách nhiệm sau đây:

- Các cá nhân, tổ chức thuộc Điều 2 của Nghị định này trừ doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, tổ chức, doanh nghiệp cung cấp mạng xã hội, cung cấp thông tin xuyên biên giới có hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam hoặc cung cấp dịch vụ cho tổ chức, cá nhân Việt Nam có trách nhiệm:

+ Phối hợp, trao đổi, cung cấp thông tin với các đơn vị chức năng của Bộ Công an và các cơ quan có thẩm quyền khác tổ chức các mặt công tác phòng, chống tin giả, tin sai sự thật;

- Các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ viễn thông, tổ chức, doanh nghiệp cung cấp mạng xã hội, cung cấp thông tin xuyên biên giới có hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam hoặc cung cấp dịch vụ cho tổ chức, cá nhân Việt Nam có trách nhiệm sau đây: Tuân thủ quy định pháp luật về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật; Bảo đảm an ninh, an toàn hoạt động thông tin, truyền thông.

+ Thiết lập các biện pháp để phát hiện, ngăn chặn, gỡ bỏ tin giả, tin sai sự thật sau khi đã gắn nhãn tin giả, tin sai sự thật theo quy định của Luật An ninh mạng số và pháp luật có liên quan;

+ Thiết lập cơ chế báo cáo vi phạm cho người dùng, không cho phép đăng tải, phát tán, chia sẻ thông tin khi thông tin đã được cơ quan chức năng xác thực tin giả, tin sai sự thật.

+ Kịp thời phối hợp, trao đổi, cung cấp đầy đủ thông tin theo đề nghị của các đơn vị chức năng của Bộ Công an và các cơ quan có thẩm quyền khác để tổ chức các biện pháp phòng, chống tin giả, tin sai sự thật;

+ Thiết lập đầu mối phối hợp 24/7 với cơ quan chức năng của Bộ Công an và các cơ quan có thẩm quyền khác để tiếp nhận yêu cầu gắn nhãn, công bố, cảnh báo, ngăn chặn, gỡ bỏ thông tin sau khi được xác thực là tin giả, tin sai sự thật hoặc khóa tạm thời hoặc vĩnh viễn các tài khoản mạng xã hội, trang cộng đồng, kênh nội dung tin giả, tin sai sự thật hoặc ngăn chặn, gỡ bỏ các ứng dụng tin giả, tin sai sự thật thực hiện theo quy định của pháp luật.

         
Hiện nay, hoạt động tạo dựng, phát tán tin giả đang tiếp tục có nhiều diễn biến mới rất phức tạp, đặc biệt với sự ứng dụng tràn lan của công nghệ sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI); việc bảo vệ an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, bảo vệ con người là nhiệm vụ rất quan trọng; Việc Chính phủ ban hành Nghị định 328/2026/NĐ-CP được ban hành góp phần nâng cao nhận thức của người dân trong nhận biết, nhận diện cũng như hiểu biết về những quy định pháp luật về phòng, chống tin giả, tin sai sự thật. Do đó, để tích cực phòng ngừa, đấu tranh phòng chống tin giả, tin sai sự thật trên không gian mạng, mỗi người nên tự trang bị cho mình vốn hiểu biết và những kỹ năng cần thiết khi tham gia mạng xã hội. Qua đó, tạo ra sức “đề kháng”, “miễn dịch cộng đồng” đối với người dân trước vấn nạn tin giả, tin sai sự thật và tiếp cận được các nguồn tin chính thống, tin đúng sự thật và loại trừ các tin giả, tin sai sự thật trong việc tiếp cận các nguồn thông tin; phòng chống tin giả như các đối tượng xấu cố tình xuyên tạc. Nói không với tin giả - đó không chỉ là nhiệm vụ của Bộ Công an, mà là trách nhiệm, quyền lợi và nghĩa vụ của tất cả mọi người./.

Huỳnh Kiểm