Ảnh minh họa
Theo Điều 12 Thông tư số 88/2026/TT-BCA, người thân thích, đại diện cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân khác khi đến gặp, gửi tiền cho phạm nhân có thể gửi tiền đồng Việt Nam vào tài khoản của trại giam, trại tạm giam. Trường hợp gửi tiền mặt, cán bộ tiếp nhận cùng người gửi tiền ký nhận vào sổ thăm gặp, sổ theo dõi chế độ gặp và gửi tiền lưu ký cho phạm nhân; nếu không có sổ thì phải lập giấy biên nhận cho người gửi.
Cuối ngày làm việc, cán bộ tổ chức cho phạm nhân gặp người thân thích, đại diện cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân khác có trách nhiệm bàn giao tiền lưu ký cho bộ phận hậu cần, tài vụ của trại giam, trại tạm giam. Đối với khu lao động ngoài trại giam, phân trại giam, phân trại tạm giam xa trung tâm chỉ huy, việc bàn giao được thực hiện ít nhất 01 lần trong tuần. Đồng thời, cán bộ phải thông báo cho cán bộ bán hàng căng tin để ghi số tiền vào sổ mua hàng hóa tại căng tin hoặc cập nhật vào tài khoản điện tử quản lý tiền lưu ký và mua hàng của phạm nhân.
Gửi tiền qua tài khoản ngân hàng
Các cơ sở giam giữ phạm nhân được mở tài khoản tại ngân hàng và tạo mã QR, niêm yết tại khu vực Nhà thăm gặp phạm nhân hoặc công khai bằng hình thức phù hợp để người thân thích có thể gửi tiền cho phạm nhân.
Việc chuyển tiền qua ngân hàng phải bảo đảm xác thực người gửi, truy vết giao dịch, đúng người nhận và tuân thủ các quy định của pháp luật về tài chính, ngân hàng, phòng, chống rửa tiền và các quy định pháp luật có liên quan.
Nội dung chuyển tiền phải thể hiện rõ họ tên, thông tin định danh của người gửi và họ tên, thông tin định danh của phạm nhân nhận tiền. Đối với khoản tiền không xác định được người gửi, người nhận, gửi không đúng đối tượng hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật, cơ sở giam giữ có trách nhiệm xác minh, xử lý theo quy định.
Phạm nhân được sử dụng tiền lưu ký như thế nào?
Theo quy định, tiền thưởng, tiền chi trả một phần công lao động, tiền ăn bổ sung còn dư và tiền do kết quả vượt chỉ tiêu, định mức được giao được chuyển vào tài khoản lưu ký để phạm nhân sử dụng.
Khoản tiền này có thể được sử dụng để mua hàng tại căng tin, liên lạc với người thân thích, gửi về cho người thân thích hoặc nhận lại khi chấp hành xong án phạt tù, được đặc xá, tha tù trước thời hạn có điều kiện. Ngoài ra, tiền lưu ký có thể được sử dụng để thực hiện các nghĩa vụ như phạt tiền, bồi thường dân sự, án phí và các nghĩa vụ dân sự khác; trả chi phí hiến mô, bộ phận cơ thể nếu đủ điều kiện theo quy định.
Bên cạnh tiêu chuẩn ăn theo quy định của Luật Thi hành án hình sự, phạm nhân được sử dụng tiền của mình để mua đồ ăn tại căng tin của cơ sở giam giữ để ăn thêm, nhưng không quá 05 lần định lượng ăn trong 01 tháng đối với mỗi phạm nhân. Tiền mua các loại hàng hóa thiết yếu khác phục vụ nhu cầu sinh hoạt không tính vào số tiền mua đồ ăn thêm.
Bảo đảm quản lý công khai, minh bạch
Trường hợp phạm nhân chết, số tiền lưu ký còn lại chưa sử dụng, đồ vật gửi lưu ký và tài sản cá nhân khác (nếu có) phải được ghi rõ trong biên bản phạm nhân chết để bàn giao cho người thân thích, người đại diện hợp pháp của phạm nhân hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền giải quyết theo quy định của pháp luật.
Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng có trách nhiệm hướng dẫn các trại giam, trại tạm giam ứng dụng khoa học, công nghệ vào quản lý tiền lưu ký, mua hàng tại căng tin và nhận tiền qua ngân hàng của phạm nhân, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng quy định.
Việc quy định cụ thể phương thức gửi, quản lý và sử dụng tiền lưu ký góp phần bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của phạm nhân và thân nhân; đồng thời nâng cao tính công khai, minh bạch trong quản lý tài chính tại các cơ sở giam giữ, tạo điều kiện để phạm nhân ổn định sinh hoạt, yên tâm chấp hành án và cải tạo./.
Cuối ngày làm việc, cán bộ tổ chức cho phạm nhân gặp người thân thích, đại diện cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân khác có trách nhiệm bàn giao tiền lưu ký cho bộ phận hậu cần, tài vụ của trại giam, trại tạm giam. Đối với khu lao động ngoài trại giam, phân trại giam, phân trại tạm giam xa trung tâm chỉ huy, việc bàn giao được thực hiện ít nhất 01 lần trong tuần. Đồng thời, cán bộ phải thông báo cho cán bộ bán hàng căng tin để ghi số tiền vào sổ mua hàng hóa tại căng tin hoặc cập nhật vào tài khoản điện tử quản lý tiền lưu ký và mua hàng của phạm nhân.
Gửi tiền qua tài khoản ngân hàng
Các cơ sở giam giữ phạm nhân được mở tài khoản tại ngân hàng và tạo mã QR, niêm yết tại khu vực Nhà thăm gặp phạm nhân hoặc công khai bằng hình thức phù hợp để người thân thích có thể gửi tiền cho phạm nhân.
Việc chuyển tiền qua ngân hàng phải bảo đảm xác thực người gửi, truy vết giao dịch, đúng người nhận và tuân thủ các quy định của pháp luật về tài chính, ngân hàng, phòng, chống rửa tiền và các quy định pháp luật có liên quan.
Nội dung chuyển tiền phải thể hiện rõ họ tên, thông tin định danh của người gửi và họ tên, thông tin định danh của phạm nhân nhận tiền. Đối với khoản tiền không xác định được người gửi, người nhận, gửi không đúng đối tượng hoặc có dấu hiệu vi phạm pháp luật, cơ sở giam giữ có trách nhiệm xác minh, xử lý theo quy định.
Phạm nhân được sử dụng tiền lưu ký như thế nào?
Theo quy định, tiền thưởng, tiền chi trả một phần công lao động, tiền ăn bổ sung còn dư và tiền do kết quả vượt chỉ tiêu, định mức được giao được chuyển vào tài khoản lưu ký để phạm nhân sử dụng.
Khoản tiền này có thể được sử dụng để mua hàng tại căng tin, liên lạc với người thân thích, gửi về cho người thân thích hoặc nhận lại khi chấp hành xong án phạt tù, được đặc xá, tha tù trước thời hạn có điều kiện. Ngoài ra, tiền lưu ký có thể được sử dụng để thực hiện các nghĩa vụ như phạt tiền, bồi thường dân sự, án phí và các nghĩa vụ dân sự khác; trả chi phí hiến mô, bộ phận cơ thể nếu đủ điều kiện theo quy định.
Bên cạnh tiêu chuẩn ăn theo quy định của Luật Thi hành án hình sự, phạm nhân được sử dụng tiền của mình để mua đồ ăn tại căng tin của cơ sở giam giữ để ăn thêm, nhưng không quá 05 lần định lượng ăn trong 01 tháng đối với mỗi phạm nhân. Tiền mua các loại hàng hóa thiết yếu khác phục vụ nhu cầu sinh hoạt không tính vào số tiền mua đồ ăn thêm.
Bảo đảm quản lý công khai, minh bạch
Trường hợp phạm nhân chết, số tiền lưu ký còn lại chưa sử dụng, đồ vật gửi lưu ký và tài sản cá nhân khác (nếu có) phải được ghi rõ trong biên bản phạm nhân chết để bàn giao cho người thân thích, người đại diện hợp pháp của phạm nhân hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền giải quyết theo quy định của pháp luật.
Cục Cảnh sát quản lý trại giam, cơ sở giáo dục bắt buộc, trường giáo dưỡng có trách nhiệm hướng dẫn các trại giam, trại tạm giam ứng dụng khoa học, công nghệ vào quản lý tiền lưu ký, mua hàng tại căng tin và nhận tiền qua ngân hàng của phạm nhân, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng quy định.
Việc quy định cụ thể phương thức gửi, quản lý và sử dụng tiền lưu ký góp phần bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của phạm nhân và thân nhân; đồng thời nâng cao tính công khai, minh bạch trong quản lý tài chính tại các cơ sở giam giữ, tạo điều kiện để phạm nhân ổn định sinh hoạt, yên tâm chấp hành án và cải tạo./.
Huỳnh Ngọc Bích