Ảnh minh họa
Theo Điều 9 Nghị định số 170/2026/NĐ-CP, phạm nhân nữ trong thời gian mang thai, nghỉ sinh con hoặc đang nuôi con dưới 36 tháng tuổi tại cơ sở giam giữ được hưởng tổng định lượng ăn bằng 02 lần tiêu chuẩn ăn ngày thường theo quy định. Chế độ ăn có thể được hoán đổi theo chỉ định của y sĩ hoặc bác sĩ để phù hợp với tình trạng sức khỏe.
Phạm nhân nữ sinh con trong trại giam được cấp các đồ dùng cần thiết phục vụ chăm sóc trẻ sơ sinh, có giá trị tương đương 01 tháng định lượng ăn của trẻ em là con phạm nhân.
Đối với phạm nhân nữ có thai không được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù, cơ sở giam giữ bố trí chỗ nằm 03 m²/người; tổ chức khám thai định kỳ ít nhất 01 lần/tháng. Trường hợp thai kỳ có nguy cơ cao hoặc theo chỉ định của bác sĩ, số lần khám được tăng phù hợp. Phạm nhân mang thai cũng được bố trí làm công việc nhẹ, không độc hại, không tiếp xúc với hóa chất, không làm việc trong môi trường nhiệt độ cao và được giảm thời gian lao động hằng ngày ít nhất 01 giờ so với chế độ lao động chung.
Bảo đảm dinh dưỡng, nhu yếu phẩm cho trẻ em ở cùng mẹ
Trẻ em dưới 36 tháng tuổi là con của phạm nhân ở cùng mẹ trong cơ sở giam giữ được hưởng chế độ ăn như trẻ em dưới 04 tuổi tại cơ sở trợ giúp xã hội theo quy định hiện hành.
Vào các ngày lễ, Tết, chế độ ăn của trẻ được tăng lên bằng 05 lần ngày thường. Riêng Ngày Quốc tế Thiếu nhi 01/6 và Tết Trung thu 15/8 âm lịch, trẻ được hưởng mức ăn bằng 02 lần ngày thường.
Ngoài chế độ ăn hằng ngày, mỗi tháng trẻ còn được hỗ trợ thêm sữa và các đồ dùng sinh hoạt cần thiết, trị giá tương đương 50 kg gạo tẻ/trẻ em. Căn cứ độ tuổi, nhu cầu dinh dưỡng và điều kiện thực tế, Giám thị trại giam, Giám thị trại tạm giam có thể hoán đổi định lượng chế độ ăn hoặc quy đổi thành tiền, gửi lưu ký để người mẹ sử dụng phục vụ việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ.
Trẻ em dưới 36 tháng tuổi ở cùng mẹ còn được cấp các nhu yếu phẩm thiết yếu gồm 04 khăn mặt, 02 kg xà phòng, 04 bộ quần áo bằng vải thường và 02 đôi dép mỗi năm; 01 màn và 01 chăn phù hợp với lứa tuổi, khí hậu vùng, miền trong thời hạn 03 năm. Đối với địa bàn, thời điểm có thời tiết lạnh, trẻ được cấp 02 bộ quần áo ấm mỗi năm phù hợp với độ tuổi và điều kiện khí hậu.
Được chăm sóc y tế, khám chữa bệnh theo quy định
Nghị định quy định trẻ em dưới 36 tháng tuổi là con của phạm nhân ở cùng mẹ trong cơ sở giam giữ được cấp thẻ bảo hiểm y tế, chăm sóc sức khỏe, khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của Luật Trẻ em và Luật Bảo hiểm y tế.
Trường hợp trẻ mắc bệnh nặng, vượt quá khả năng điều trị của bệnh xá, cơ sở giam giữ thực hiện thủ tục chuyển trẻ đến cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước. Giám thị trại giam, Giám thị trại tạm giam quyết định việc trích xuất, áp giải phạm nhân là mẹ của trẻ đi cùng để chăm sóc.
Chi phí thuốc chữa bệnh thông thường và vật tư y tế tại cơ sở giam giữ được bảo đảm với mức không quá giá trị tương đương 05 kg gạo tẻ/trẻ em/tháng. Phần chi phí khám, chữa bệnh vượt quá mức bảo hiểm y tế chi trả được cơ sở giam giữ thanh toán từ nguồn ngân sách nhà nước theo quy định.
Đối với trẻ em trên 36 tháng tuổi vẫn ở cùng mẹ trong thời gian chờ hoàn tất thủ tục đưa vào cơ sở trợ giúp xã hội hoặc bàn giao cho người thân thích nuôi dưỡng, các chế độ về ăn, mặc, nhu yếu phẩm và chăm sóc y tế tiếp tục được bảo đảm theo quy định.
Tổ chức khu chăm sóc trẻ em tách biệt khu giam giữ
Một điểm đáng chú ý của Nghị định là quy định trại giam phải tổ chức khu chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em (nhà trẻ) bên ngoài khu giam giữ phạm nhân, bảo đảm tách biệt, có không gian sinh hoạt, vui chơi phù hợp với lứa tuổi, đồng thời đáp ứng yêu cầu về an ninh, an toàn.
Nhà trẻ được giao cho cán bộ có chuyên môn về chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em hoặc người lao động được ký hợp đồng theo quy định của pháp luật phụ trách. Trong trường hợp phù hợp, phạm nhân nữ có chuyên môn, nghiệp vụ về chăm sóc trẻ em có thể tham gia hỗ trợ dưới sự quản lý, giám sát của cán bộ trại giam.
Khi cần thiết, trại giam có thể phối hợp với các cơ sở giáo dục mầm non trên địa bàn để hỗ trợ chuyên môn trong quá trình chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ.
Trẻ em dưới 36 tháng tuổi được sinh hoạt tại nhà trẻ vào ban ngày. Trẻ từ đủ 36 tháng tuổi trở lên trong thời gian chờ làm thủ tục đưa vào cơ sở trợ giúp xã hội hoặc bàn giao cho người thân thích tiếp tục được bố trí sinh hoạt tại nhà trẻ, không bố trí sinh hoạt thường xuyên trong buồng giam.
Những quy định trên góp phần bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của phụ nữ và trẻ em trong quá trình thi hành án, đồng thời thể hiện tính nhân văn trong chính sách thi hành án hình sự của Nhà nước./.
Huỳnh Ngọc Bích