Ảnh minh họa

Hiện nay, không ít người dân có thói quen gọi chung các phương tiện sử dụng động cơ điện là “xe điện”. Tuy nhiên, xét theo quy định của pháp luật, xe đạp điện và xe máy điện là hai loại phương tiện khác nhau, với những đặc điểm và điều kiện điều khiển khác nhau.

Xe đạp điện là loại xe có bàn đạp, động cơ điện có chức năng hỗ trợ người điều khiển. Trong khi đó, xe máy điện thuộc nhóm xe gắn máy, vận hành chủ yếu bằng động cơ điện, không cần sử dụng bàn đạp và có kiểu dáng tương tự xe máy thông thường.

Đáng chú ý, nhiều loại xe máy điện hiện nay có tốc độ thiết kế lên đến 50 km/h, khả năng tăng tốc nhanh và tham gia giao thông như một chiếc xe gắn máy thực thụ. Do sử dụng điện thay vì xăng, không ít phụ huynh vẫn lầm tưởng đây là xe đạp điện và giao cho con em sử dụng hằng ngày.

Theo Điều 59 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024, người từ đủ 16 tuổi trở lên mới được điều khiển xe gắn máy. Xe máy điện thuộc nhóm xe gắn máy nên người điều khiển cũng phải đáp ứng điều kiện về độ tuổi theo quy định.

Như vậy, học sinh THCS dưới 16 tuổi điều khiển xe máy điện tham gia giao thông là hành vi vi phạm quy định về điều kiện của người điều khiển phương tiện.

Thực tế, một số học sinh vẫn sử dụng xe máy điện để đến trường do gia đình mua hoặc giao phương tiện nhưng chưa tìm hiểu đầy đủ quy định pháp luật. Điều này cho thấy việc nhận diện đúng loại phương tiện và nắm rõ điều kiện điều khiển có ý nghĩa quan trọng trong phòng ngừa vi phạm ngay từ mỗi gia đình.

Không ít phụ huynh cho rằng việc giao phương tiện cho con em sử dụng trong phạm vi gia đình là chuyện riêng và không bị xử lý. Tuy nhiên, pháp luật quy định trách nhiệm đối với người giao phương tiện cho người không đủ điều kiện điều khiển tham gia giao thông.

Theo Nghị định số 168/2024/NĐ-CP của Chính phủ, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 238/2026/NĐ-CP, hành vi giao xe hoặc để cho người không đủ điều kiện điều khiển phương tiện tham gia giao thông có thể bị xử lý theo quy định.

Điều này đồng nghĩa, nếu biết con em mình chưa đủ tuổi điều khiển xe máy điện nhưng vẫn giao phương tiện để tham gia giao thông, phụ huynh có thể bị xem xét xử lý trách nhiệm theo quy định hiện hành.

Đặc biệt, nếu xảy ra tai nạn giao thông gây thiệt hại về người hoặc tài sản, người giao phương tiện còn có thể phải thực hiện nghĩa vụ bồi thường dân sự theo quy định của pháp luật.

Phần lớn học sinh chưa có nhiều kinh nghiệm tham gia giao thông; khả năng nhận diện nguy hiểm, quan sát và xử lý tình huống trên đường còn hạn chế. Khi điều khiển các loại xe máy điện có tốc độ cao, các em có thể gặp khó khăn trong việc kiểm soát phương tiện, nhất là tại khu vực đông dân cư, cổng trường học hoặc những tuyến đường có mật độ phương tiện lớn.

Việc điều khiển phương tiện không phù hợp với độ tuổi, cùng với kỹ năng tham gia giao thông chưa đầy đủ, có thể làm gia tăng nguy cơ xảy ra va chạm, tai nạn giao thông, gây nguy hiểm cho chính học sinh và những người tham gia giao thông khác.

Vì vậy, trách nhiệm bảo đảm an toàn giao thông cho học sinh không chỉ đặt lên vai nhà trường và lực lượng chức năng mà trước hết bắt đầu từ sự quản lý của gia đình. Không giao phương tiện khi con em chưa đủ điều kiện điều khiển chính là một biện pháp phòng ngừa tai nạn thiết thực.

Mùa tựu trường không chỉ là thời điểm chuẩn bị sách vở, đồng phục mà cũng là lúc mỗi gia đình cần quan tâm đến việc lựa chọn phương tiện phù hợp cho con em.

Trước khi mua hoặc giao xe cho con sử dụng, phụ huynh cần tìm hiểu kỹ loại phương tiện, xác định rõ đó là xe đạp điện hay xe máy điện; không mặc định rằng cứ phương tiện sử dụng động cơ điện thì đều là xe đạp điện.

Bên cạnh đó, phụ huynh cần thường xuyên nhắc nhở con em chấp hành nghiêm các quy định về trật tự, an toàn giao thông; đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông; không phóng nhanh, vượt ẩu; không sử dụng điện thoại khi điều khiển phương tiện và đặc biệt không điều khiển phương tiện khi chưa đủ điều kiện theo quy định.

Hiểu đúng về phương tiện, chấp hành đúng quy định pháp luật không chỉ giúp học sinh tránh vi phạm mà còn góp phần bảo vệ tính mạng, sức khỏe của chính các em trên mỗi cung đường đến trường.

Công an xã Nguyễn Việt Khái khuyến cáo các bậc phụ huynh kiểm tra kỹ loại phương tiện trước khi giao cho con em sử dụng, chủ động trang bị cho các em kiến thức, kỹ năng tham gia giao thông an toàn; không để sự nhầm lẫn giữa xe đạp điện và xe máy điện trở thành nguyên nhân dẫn đến vi phạm pháp luật hoặc những hậu quả đáng tiếc về sau./.

Chí Bằng