An ninh - trật tự
Một số điểm mới tại Nghị định số 289/2026/NĐ-CP của Chính phủ
Cập nhật ngày: 6-09-2026
Nghị định số 289/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định cụ thể về quản lý, kiểm soát và bảo đảm an ninh, trật tự tại các cửa khẩu cảng do Bộ Công an quản lý, góp phần nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát xuất nhập cảnh, quản lý người, tàu thuyền và các phương tiện hoạt động tại khu vực cửa khẩu cảng.
Ảnh minh hoạ
Ngày 21/7/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 289/2026/NĐ-CP về quản lý, bảo đảm an ninh, trật tự tại cửa khẩu cảng do Bộ Công an quản lý. Nghị định quy định rõ phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng, trách nhiệm của Công an cửa khẩu cảng và các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành, đồng thời xác lập cơ chế phối hợp trong công tác quản lý, kiểm soát tại cửa khẩu cảng.
Theo Nghị định, các cửa khẩu cảng do Bộ Công an quản lý gồm cảng Mỹ Tho, Vĩnh Long, Cần Thơ và Hậu Giang. Nội dung quản lý tập trung vào thủ tục kiểm soát; kiểm tra, giám sát; cấp Giấy phép đi bờ của thuyền viên, Giấy phép xuống tàu và các loại giấy phép khác; đồng thời quản lý, kiểm soát hoạt động liên quan đến an ninh, trật tự của người Việt Nam, người nước ngoài, tàu thuyền Việt Nam, tàu thuyền nước ngoài và các phương tiện khác hoạt động tại cửa khẩu cảng.
Chủ động kiểm soát từ cửa ngõ, giữ vững an ninh, trật tự. Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định là quy định cụ thể trách nhiệm của Công an cửa khẩu cảng – đơn vị chuyên trách thuộc Bộ Công an thực hiện nhiệm vụ kiểm soát xuất nhập cảnh, quản lý, bảo đảm an ninh, trật tự tại cửa khẩu cảng do Bộ Công an quản lý. Công tác kiểm tra, giám sát được thực hiện nhằm xác định tính hợp lệ, hợp pháp của giấy tờ và hoạt động của người, phương tiện ra, vào cửa khẩu; qua đó duy trì pháp luật, giữ gìn an ninh, trật tự, phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật.
Nghị định quy định tàu thuyền nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, chuyển cảng phải thực hiện thủ tục kiểm soát theo quy định. Đối với tàu thuyền quá cảnh, trong suốt hành trình, thuyền trưởng có trách nhiệm quản lý thuyền viên, hành khách, hàng hóa; giữ nguyên trạng thái niêm phong và hồ sơ xuất nhập cảnh; không để người xuống hoặc rời tàu, phương tiện cập mạn tàu và thực hiện các hoạt động khác khi chưa được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cho phép, trừ những trường hợp được quy định.
Đáng chú ý, trong những trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật về an ninh, trật tự, có người trốn trên tàu, có căn cứ xác định việc khai báo không đầy đủ, không chính xác hoặc sử dụng giấy tờ giả mạo, Công an cửa khẩu cảng có thể phối hợp thực hiện thủ tục kiểm soát trực tiếp tại tàu. Quy định này góp phần nâng cao tính chủ động trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý các nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự ngay từ khu vực cửa khẩu.
Đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính. Nghị định 289/2026/NĐ-CP dành nhiều nội dung quy định về thực hiện thủ tục kiểm soát bằng phương thức điện tử, trong đó thủ tục được thực hiện thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia theo quy định của pháp luật về cơ chế một cửa quốc gia. Phương thức này được áp dụng đối với nhiều nhóm tàu thuyền, thuyền viên và hoạt động tại cửa khẩu cảng.
Việc đẩy mạnh thủ tục điện tử không chỉ góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm giấy tờ mà còn tạo điều kiện để các lực lượng chức năng nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm soát. Đối với tàu biển Việt Nam hoạt động tuyến nội địa và phương tiện thủy nội địa, khi thực hiện thủ tục, đăng ký đến, đi bằng phương thức điện tử thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia, người đăng ký không phải nộp một số loại giấy tờ theo quy định mà chỉ xuất trình những giấy tờ cần thiết.
Cùng với đó, Nghị định vẫn quy định phương thức thủ công đối với những trường hợp cần thiết, như tàu cá Việt Nam, tàu thuyền nước ngoài vào tránh trú bão, cấp cứu, bị tai nạn hoặc trường hợp Cổng thông tin một cửa quốc gia xảy ra sự cố. Điều này bảo đảm hoạt động kiểm soát không bị gián đoạn, đồng thời đáp ứng yêu cầu xử lý linh hoạt trong những tình huống đặc thù.
Quản lý chặt chẽ người và phương tiện ra, vào khu vực cảng. Nghị định quy định rõ người Việt Nam, người nước ngoài xuống tàu thuyền nước ngoài hoặc tàu thuyền Việt Nam để làm việc, hoạt động trong thời gian tàu neo đậu tại cửa khẩu cảng phải có giấy phép do Công an cửa khẩu cảng cấp theo quy định và chấp hành sự kiểm tra, giám sát của lực lượng Công an. Người nước ngoài đến làm việc, hoạt động tại cửa khẩu cảng phải có hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế và chịu sự kiểm tra, giám sát của Công an cửa khẩu cảng cùng các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành.
Đặc biệt, Nghị định quy định người Việt Nam, người nước ngoài không được tự ý xuống, rời tàu thuyền trong những thời điểm tàu đang thực hiện thủ tục nhập cảnh, chuyển cảng đến, xuất cảnh hoặc chuyển cảng đi, trừ các lực lượng, cá nhân thực hiện nhiệm vụ theo quy định. Đối với tàu thuyền thực hiện thủ tục kiểm soát điện tử cảng biển, người và phương tiện có liên quan được phép thực hiện các hoạt động phục vụ bốc dỡ hàng hóa và các hoạt động theo chương trình, kế hoạch sau khi tàu neo đậu an toàn.
Đối với tàu thuyền và phương tiện hoạt động tại cửa khẩu cảng, Nghị định yêu cầu phải được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cho phép, đi đúng cửa khẩu, luồng hàng hải, tuyến và khu vực quá cảnh theo quy định. Các phương tiện khác ra, vào, hoạt động tại cửa khẩu cảng phải chấp hành quy định của pháp luật và chịu sự kiểm soát, kiểm tra, giám sát của Công an cửa khẩu cảng cùng các lực lượng chức năng.
Tạo thuận lợi cho hoạt động hợp pháp, nhưng không để phát sinh “khoảng trống” quản lý. Một điểm đáng chú ý là Nghị định vừa đặt ra yêu cầu quản lý chặt chẽ, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động hợp pháp tại cửa khẩu cảng. Thuyền viên nước ngoài sau khi hoàn thành thủ tục nhập cảnh, chuyển cảng đến được phép đi bờ trong phạm vi tỉnh, thành phố nơi tàu neo đậu đến 24 giờ mà không phải đề nghị cấp thị thực, nhưng phải có Giấy phép đi bờ do Công an cửa khẩu cảng cấp.
Công tác cấp các loại giấy phép cũng được quy định cụ thể, gồm Giấy phép xuống tàu thời hạn 12 tháng, 3 tháng và Giấy phép đi bờ của thuyền viên. Trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh; người đề nghị sử dụng giấy tờ giả mạo, hết giá trị; hoặc để bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, phòng, chống dịch bệnh, Công an cửa khẩu cảng có quyền từ chối cấp giấy phép và phải trả lời bằng văn bản, nêu rõ lý do.
Những quy định này thể hiện rõ nguyên tắc: tạo thuận lợi cho hoạt động giao thương, vận tải, du lịch, làm việc hợp pháp nhưng phải đặt trong khuôn khổ pháp luật, bảo đảm an ninh, trật tự và an toàn xã hội.
Phát huy sức mạnh phối hợp giữa các lực lượng. Để thực hiện hiệu quả Nghị định, Chính phủ giao Bộ Công an chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan và UBND thành phố Cần Thơ, tỉnh Đồng Tháp, tỉnh Vĩnh Long triển khai các biện pháp bảo đảm an ninh, trật tự, kiểm soát xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu cảng do Bộ Công an quản lý.
Bộ Công an đồng thời có trách nhiệm chỉ đạo lực lượng Công an cửa khẩu cảng chủ trì, phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan xây dựng và triển khai quy chế phối hợp; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ vào hoạt động kiểm soát xuất nhập cảnh, cấp giấy phép và cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho người, phương tiện ra, vào, hoạt động tại cửa khẩu cảng.
Các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành tại cảng như Cảng vụ hàng hải, Cảng vụ đường thủy nội địa, Hải quan cửa khẩu, Công an cửa khẩu cảng, Kiểm dịch y tế, Kiểm dịch động vật, Kiểm dịch thực vật có vai trò quan trọng trong cơ chế phối hợp quản lý tại khu vực cửa khẩu.
Việc phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng sẽ góp phần tạo thế trận liên hoàn trong quản lý địa bàn, chủ động nhận diện và xử lý những nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự, đồng thời bảo đảm hoạt động xuất nhập cảnh, vận tải, giao thương và các hoạt động hợp pháp tại cảng được thông suốt.
Nghị định số 289/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 1/10/2026. Với hệ thống quy định tương đối toàn diện về thủ tục kiểm soát, cấp giấy phép, quản lý người, tàu thuyền và phương tiện, cùng yêu cầu ứng dụng khoa học, công nghệ và tăng cường phối hợp liên ngành, Nghị định tạo cơ sở pháp lý quan trọng để lực lượng Công an thực hiện tốt hơn nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự tại cửa khẩu cảng.
Trong bối cảnh hoạt động hàng hải, vận tải và giao thương ngày càng phát triển, khu vực cửa khẩu cảng cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự. Việc triển khai nghiêm túc, đồng bộ Nghị định số 289/2026/NĐ-CP sẽ góp phần chủ động phòng ngừa, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật; nâng cao hiệu quả kiểm soát xuất nhập cảnh; đồng thời tạo môi trường thuận lợi, an toàn cho các hoạt động hợp pháp tại cửa khẩu cảng.
Đây cũng là một trong những yêu cầu quan trọng nhằm xây dựng lực lượng Công an cửa khẩu cảng chính quy, chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội trong tình hình mới./.
Theo Nghị định, các cửa khẩu cảng do Bộ Công an quản lý gồm cảng Mỹ Tho, Vĩnh Long, Cần Thơ và Hậu Giang. Nội dung quản lý tập trung vào thủ tục kiểm soát; kiểm tra, giám sát; cấp Giấy phép đi bờ của thuyền viên, Giấy phép xuống tàu và các loại giấy phép khác; đồng thời quản lý, kiểm soát hoạt động liên quan đến an ninh, trật tự của người Việt Nam, người nước ngoài, tàu thuyền Việt Nam, tàu thuyền nước ngoài và các phương tiện khác hoạt động tại cửa khẩu cảng.
Chủ động kiểm soát từ cửa ngõ, giữ vững an ninh, trật tự. Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định là quy định cụ thể trách nhiệm của Công an cửa khẩu cảng – đơn vị chuyên trách thuộc Bộ Công an thực hiện nhiệm vụ kiểm soát xuất nhập cảnh, quản lý, bảo đảm an ninh, trật tự tại cửa khẩu cảng do Bộ Công an quản lý. Công tác kiểm tra, giám sát được thực hiện nhằm xác định tính hợp lệ, hợp pháp của giấy tờ và hoạt động của người, phương tiện ra, vào cửa khẩu; qua đó duy trì pháp luật, giữ gìn an ninh, trật tự, phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý các hành vi vi phạm pháp luật.
Nghị định quy định tàu thuyền nhập cảnh, xuất cảnh, quá cảnh, chuyển cảng phải thực hiện thủ tục kiểm soát theo quy định. Đối với tàu thuyền quá cảnh, trong suốt hành trình, thuyền trưởng có trách nhiệm quản lý thuyền viên, hành khách, hàng hóa; giữ nguyên trạng thái niêm phong và hồ sơ xuất nhập cảnh; không để người xuống hoặc rời tàu, phương tiện cập mạn tàu và thực hiện các hoạt động khác khi chưa được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cho phép, trừ những trường hợp được quy định.
Đáng chú ý, trong những trường hợp có dấu hiệu vi phạm pháp luật về an ninh, trật tự, có người trốn trên tàu, có căn cứ xác định việc khai báo không đầy đủ, không chính xác hoặc sử dụng giấy tờ giả mạo, Công an cửa khẩu cảng có thể phối hợp thực hiện thủ tục kiểm soát trực tiếp tại tàu. Quy định này góp phần nâng cao tính chủ động trong phòng ngừa, phát hiện và xử lý các nguy cơ ảnh hưởng đến an ninh, trật tự ngay từ khu vực cửa khẩu.
Đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính. Nghị định 289/2026/NĐ-CP dành nhiều nội dung quy định về thực hiện thủ tục kiểm soát bằng phương thức điện tử, trong đó thủ tục được thực hiện thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia theo quy định của pháp luật về cơ chế một cửa quốc gia. Phương thức này được áp dụng đối với nhiều nhóm tàu thuyền, thuyền viên và hoạt động tại cửa khẩu cảng.
Việc đẩy mạnh thủ tục điện tử không chỉ góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm giấy tờ mà còn tạo điều kiện để các lực lượng chức năng nâng cao hiệu quả quản lý, kiểm soát. Đối với tàu biển Việt Nam hoạt động tuyến nội địa và phương tiện thủy nội địa, khi thực hiện thủ tục, đăng ký đến, đi bằng phương thức điện tử thông qua Cổng thông tin một cửa quốc gia, người đăng ký không phải nộp một số loại giấy tờ theo quy định mà chỉ xuất trình những giấy tờ cần thiết.
Cùng với đó, Nghị định vẫn quy định phương thức thủ công đối với những trường hợp cần thiết, như tàu cá Việt Nam, tàu thuyền nước ngoài vào tránh trú bão, cấp cứu, bị tai nạn hoặc trường hợp Cổng thông tin một cửa quốc gia xảy ra sự cố. Điều này bảo đảm hoạt động kiểm soát không bị gián đoạn, đồng thời đáp ứng yêu cầu xử lý linh hoạt trong những tình huống đặc thù.
Quản lý chặt chẽ người và phương tiện ra, vào khu vực cảng. Nghị định quy định rõ người Việt Nam, người nước ngoài xuống tàu thuyền nước ngoài hoặc tàu thuyền Việt Nam để làm việc, hoạt động trong thời gian tàu neo đậu tại cửa khẩu cảng phải có giấy phép do Công an cửa khẩu cảng cấp theo quy định và chấp hành sự kiểm tra, giám sát của lực lượng Công an. Người nước ngoài đến làm việc, hoạt động tại cửa khẩu cảng phải có hộ chiếu hoặc giấy tờ có giá trị đi lại quốc tế và chịu sự kiểm tra, giám sát của Công an cửa khẩu cảng cùng các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành.
Đặc biệt, Nghị định quy định người Việt Nam, người nước ngoài không được tự ý xuống, rời tàu thuyền trong những thời điểm tàu đang thực hiện thủ tục nhập cảnh, chuyển cảng đến, xuất cảnh hoặc chuyển cảng đi, trừ các lực lượng, cá nhân thực hiện nhiệm vụ theo quy định. Đối với tàu thuyền thực hiện thủ tục kiểm soát điện tử cảng biển, người và phương tiện có liên quan được phép thực hiện các hoạt động phục vụ bốc dỡ hàng hóa và các hoạt động theo chương trình, kế hoạch sau khi tàu neo đậu an toàn.
Đối với tàu thuyền và phương tiện hoạt động tại cửa khẩu cảng, Nghị định yêu cầu phải được cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam cho phép, đi đúng cửa khẩu, luồng hàng hải, tuyến và khu vực quá cảnh theo quy định. Các phương tiện khác ra, vào, hoạt động tại cửa khẩu cảng phải chấp hành quy định của pháp luật và chịu sự kiểm soát, kiểm tra, giám sát của Công an cửa khẩu cảng cùng các lực lượng chức năng.
Tạo thuận lợi cho hoạt động hợp pháp, nhưng không để phát sinh “khoảng trống” quản lý. Một điểm đáng chú ý là Nghị định vừa đặt ra yêu cầu quản lý chặt chẽ, vừa tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động hợp pháp tại cửa khẩu cảng. Thuyền viên nước ngoài sau khi hoàn thành thủ tục nhập cảnh, chuyển cảng đến được phép đi bờ trong phạm vi tỉnh, thành phố nơi tàu neo đậu đến 24 giờ mà không phải đề nghị cấp thị thực, nhưng phải có Giấy phép đi bờ do Công an cửa khẩu cảng cấp.
Công tác cấp các loại giấy phép cũng được quy định cụ thể, gồm Giấy phép xuống tàu thời hạn 12 tháng, 3 tháng và Giấy phép đi bờ của thuyền viên. Trong trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh; người đề nghị sử dụng giấy tờ giả mạo, hết giá trị; hoặc để bảo đảm trật tự, an toàn xã hội, phòng, chống dịch bệnh, Công an cửa khẩu cảng có quyền từ chối cấp giấy phép và phải trả lời bằng văn bản, nêu rõ lý do.
Những quy định này thể hiện rõ nguyên tắc: tạo thuận lợi cho hoạt động giao thương, vận tải, du lịch, làm việc hợp pháp nhưng phải đặt trong khuôn khổ pháp luật, bảo đảm an ninh, trật tự và an toàn xã hội.
Phát huy sức mạnh phối hợp giữa các lực lượng. Để thực hiện hiệu quả Nghị định, Chính phủ giao Bộ Công an chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan và UBND thành phố Cần Thơ, tỉnh Đồng Tháp, tỉnh Vĩnh Long triển khai các biện pháp bảo đảm an ninh, trật tự, kiểm soát xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu cảng do Bộ Công an quản lý.
Bộ Công an đồng thời có trách nhiệm chỉ đạo lực lượng Công an cửa khẩu cảng chủ trì, phối hợp với các cơ quan, tổ chức liên quan xây dựng và triển khai quy chế phối hợp; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ vào hoạt động kiểm soát xuất nhập cảnh, cấp giấy phép và cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho người, phương tiện ra, vào, hoạt động tại cửa khẩu cảng.
Các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành tại cảng như Cảng vụ hàng hải, Cảng vụ đường thủy nội địa, Hải quan cửa khẩu, Công an cửa khẩu cảng, Kiểm dịch y tế, Kiểm dịch động vật, Kiểm dịch thực vật có vai trò quan trọng trong cơ chế phối hợp quản lý tại khu vực cửa khẩu.
Việc phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng sẽ góp phần tạo thế trận liên hoàn trong quản lý địa bàn, chủ động nhận diện và xử lý những nguy cơ phức tạp về an ninh, trật tự, đồng thời bảo đảm hoạt động xuất nhập cảnh, vận tải, giao thương và các hoạt động hợp pháp tại cảng được thông suốt.
Nghị định số 289/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 1/10/2026. Với hệ thống quy định tương đối toàn diện về thủ tục kiểm soát, cấp giấy phép, quản lý người, tàu thuyền và phương tiện, cùng yêu cầu ứng dụng khoa học, công nghệ và tăng cường phối hợp liên ngành, Nghị định tạo cơ sở pháp lý quan trọng để lực lượng Công an thực hiện tốt hơn nhiệm vụ bảo đảm an ninh, trật tự tại cửa khẩu cảng.
Trong bối cảnh hoạt động hàng hải, vận tải và giao thương ngày càng phát triển, khu vực cửa khẩu cảng cũng đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự. Việc triển khai nghiêm túc, đồng bộ Nghị định số 289/2026/NĐ-CP sẽ góp phần chủ động phòng ngừa, kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật; nâng cao hiệu quả kiểm soát xuất nhập cảnh; đồng thời tạo môi trường thuận lợi, an toàn cho các hoạt động hợp pháp tại cửa khẩu cảng.
Đây cũng là một trong những yêu cầu quan trọng nhằm xây dựng lực lượng Công an cửa khẩu cảng chính quy, chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo đảm an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội trong tình hình mới./.
Thành Lợi
Các tin khác
-
.jpg)
-
-
-
-
-
-
-
-
Đang online: 1 Hôm nay: 1863 Trong tuần: 59 Trong tháng 492609 Tất cả: 28416262
Trang thông tin điện tử Công an tỉnh Cà Mau (congan.camau.gov.vn)
Trụ sở: Số 47, Bùi Thị Trường, phường Tân Thành, tỉnh Cà Mau; ĐT: 0693.809.393
Email: bbtcongancamau@gmail.com
Trưởng Ban biên tập: Thiếu tướng Hồ Việt Triều, Giám đốc Công an tỉnh
Email: bbtcongancamau@gmail.com
Trưởng Ban biên tập: Thiếu tướng Hồ Việt Triều, Giám đốc Công an tỉnh