Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật: Đột phá trong chuyển đổi số, đưa pháp luật vào đời sống
Cập nhật ngày: 7-09-2026
Ngày 23/8/2026, Quốc hội khóa XVI thông qua Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật số 12/2026/QH16. Với 05 chương, 39 điều, Luật có hiệu lực từ ngày 01/3/2027, thay thế Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2012, mở ra những định hướng mới trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật, nhất là ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, đổi mới truyền thông chính sách và xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật trong xã hội.
.jpg)
Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (Nguồn: TTXVN)
Đưa pháp luật đến gần hơn với người dân trong thời đại số
Một trong những điểm đáng chú ý của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 là đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật.
Trong bối cảnh công nghệ số ngày càng tác động sâu rộng đến đời sống xã hội, việc cung cấp thông tin pháp luật cần được thực hiện theo hướng nhanh chóng, thuận tiện, chính xác và phù hợp với nhu cầu tiếp cận thông tin của người dân. Luật dành nhiều quy định quan trọng nhằm thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin và AI trong công tác phổ biến, giáo dục pháp luật; trong đó, “Cổng pháp luật quốc gia” được luật hóa trở thành nền tảng số quốc gia dùng chung, tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận dữ liệu pháp luật được chuẩn hóa từ các cơ quan nhà nước.
Việc ứng dụng AI trong phổ biến pháp luật cũng được đặt trong khuôn khổ trách nhiệm rõ ràng, gắn với yêu cầu kiểm chứng nguồn tin chính thống, cảnh báo đối với thông tin cần lưu ý và xác định trách nhiệm của đơn vị vận hành khi để xảy ra sai sót về dữ liệu. Đây là yêu cầu cần thiết nhằm bảo đảm công nghệ thực sự trở thành công cụ hỗ trợ người dân tiếp cận pháp luật, thay vì trở thành nguồn phát tán thông tin sai lệch.
Đổi mới truyền thông chính sách, tăng tương tác với người dân
Luật đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới nội dung và hình thức truyền thông chính sách. Theo đó, truyền thông chính sách được xác định ngay từ khâu đề xuất, soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật, qua đó góp phần tạo sự đồng thuận xã hội và nâng cao tính khả thi của chính sách.
Cách tiếp cận này hướng đến tăng cường tương tác đa chiều giữa cơ quan nhà nước với người dân; chú trọng việc tiếp thu, giải trình ý kiến đóng góp trong quá trình xây dựng chính sách. Qua đó, người dân không chỉ là đối tượng tiếp nhận thông tin pháp luật mà còn có điều kiện tham gia, phản hồi và đóng góp vào quá trình xây dựng chính sách, pháp luật.
Đối với các cơ quan báo chí, cổng thông tin điện tử, Luật quy định trách nhiệm bố trí chuyên trang, chuyên mục ở vị trí dễ tiếp cận, ưu tiên các khung giờ thu hút khán thính giả đối với những vấn đề có tác động lớn đến xã hội. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao hiệu quả tuyên truyền, đưa những quy định pháp luật thiết thực đến đúng đối tượng, đúng nhu cầu và đúng thời điểm.
Quan tâm hơn đến những nhóm cần được hỗ trợ
Một nội dung đáng chú ý khác là chính sách ưu tiên nguồn lực cho các đối tượng đặc thù. Luật quy định trách nhiệm cụ thể của các cơ quan, tổ chức, người sử dụng lao động trong công tác phổ biến pháp luật, đồng thời tiếp tục chú trọng hỗ trợ pháp lý đối với các nhóm yếu thế.
Trong đó, những đối tượng như người dân tộc thiểu số, người cư trú ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn; người lao động trong khu công nghiệp, khu chế xuất; người có thu nhập thấp, người khuyết tật, hộ nghèo, người cao tuổi và các đối tượng đặc thù khác được quan tâm.
Việc ưu tiên các nhóm này có ý nghĩa thiết thực, bởi khả năng tiếp cận thông tin pháp luật giữa các nhóm dân cư không hoàn toàn đồng đều. Khi thông tin pháp luật được truyền tải phù hợp với điều kiện, đặc điểm của từng nhóm đối tượng, khả năng hiểu, tiếp cận và thực hiện quyền, nghĩa vụ theo pháp luật cũng được nâng cao.
Hình thành ý thức thượng tôn pháp luật từ nhà trường
Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật năm 2026 cũng nhấn mạnh việc gắn giáo dục pháp luật với hệ thống giáo dục quốc dân. Theo đó, kiến thức pháp luật, kỹ năng sử dụng pháp luật trong thực tế và ý thức xây dựng văn hóa thượng tôn pháp luật được định hướng trang bị cho học sinh, sinh viên ngay từ ghế nhà trường.
Đối với các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp, nội dung pháp luật được thiết kế gắn với đặc thù ngành, nghề đào tạo. Cách tiếp cận này góp phần chuyển giáo dục pháp luật từ việc cung cấp kiến thức đơn thuần sang trang bị khả năng vận dụng pháp luật trong học tập, lao động và đời sống.
Đây cũng là nền tảng quan trọng để hình thành ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật từ sớm, góp phần xây dựng những công dân có kiến thức, trách nhiệm và kỹ năng thực hiện quyền, nghĩa vụ của mình trong xã hội.
Đề cao trách nhiệm của người đứng đầu, siết chặt kỷ luật, kỷ cương
Cùng với mở rộng phương thức phổ biến pháp luật, Luật xác định rõ trách nhiệm của toàn hệ thống chính trị trong công tác này, đặc biệt là trách nhiệm nêu gương của người đứng đầu.
Theo đó, người đứng đầu các bộ, ngành, địa phương phải trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về kết quả công tác phổ biến, giáo dục pháp luật trong phạm vi quản lý. Quy định này góp phần nâng cao trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị, bảo đảm công tác phổ biến, giáo dục pháp luật không chỉ được triển khai về hình thức mà phải hướng đến hiệu quả thực chất.
Luật cũng quy định các hành vi bị nghiêm cấm, trong đó chú trọng việc ngăn chặn hành vi lợi dụng công nghệ thông tin, mạng xã hội, AI để tạo lập, phát tán thông tin giả mạo, xuyên tạc chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước hoặc trục lợi từ chính sách xã hội hóa.
Trong điều kiện thông tin trên không gian mạng phát triển nhanh chóng, việc xác định rõ những hành vi bị nghiêm cấm có ý nghĩa quan trọng trong bảo đảm môi trường thông tin pháp luật chính xác, lành mạnh, góp phần củng cố niềm tin của người dân đối với thông tin chính thống.
Từ quy định của pháp luật đến hành động trong đời sống
Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật số 12/2026/QH16 được ban hành trong bối cảnh yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ngày càng đặt ra những đòi hỏi cao hơn đối với công tác đưa pháp luật vào đời sống. Điểm mới của Luật không chỉ nằm ở việc mở rộng phương thức phổ biến pháp luật mà còn thể hiện ở cách tiếp cận toàn diện hơn: lấy người dân làm trung tâm, ứng dụng công nghệ để nâng cao khả năng tiếp cận, tăng cường tương tác trong truyền thông chính sách và chú trọng hình thành văn hóa thượng tôn pháp luật.
Để các quy định của Luật đi vào thực tiễn, cùng với trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, cần có sự tham gia của cả hệ thống chính trị, các cơ quan báo chí, tổ chức xã hội, nhà trường, doanh nghiệp và mỗi người dân. Khi pháp luật được tiếp cận thuận lợi, được hiểu đúng và thực hiện nghiêm túc, pháp luật sẽ thực sự trở thành nền tảng điều chỉnh các quan hệ xã hội, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.
Việc triển khai hiệu quả Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật số 12/2026/QH16 vì vậy không chỉ góp phần nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục pháp luật mà còn tạo nền tảng để xây dựng ý thức tự giác chấp hành pháp luật, củng cố kỷ cương xã hội và từng bước hình thành văn hóa thượng tôn pháp luật trong đời sống. Qua đó, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới của dân tộc./.
Ngô Hùng Tiến
Các tin khác
-
-
-

Đang online: 1 Hôm nay: 31389 Trong tuần: 136934 Trong tháng 489299 Tất cả: 28412953



.jpg)






