Đây là một cách hiểu chưa đầy đủ và có thể dẫn đến những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện quyền, nghĩa vụ của công dân.

Ảnh minh họa

         
Theo Luật Cư trú năm 2020 (được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất số 06/VBHN-VPQH ngày 05/02/2026 của Văn phòng Quốc hội), công dân có quyền tự do cư trú nhưng đồng thời có trách nhiệm thực hiện đăng ký cư trú, cung cấp đầy đủ, chính xác thông tin về cư trú cho cơ quan có thẩm quyền. Việc quản lý cư trú hiện nay được thực hiện thông qua Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư và Cơ sở dữ liệu về cư trú, thay thế phương thức quản lý bằng sổ hộ khẩu giấy trước đây.

         
Một trong những vấn đề được nhiều người dân quan tâm là sau khi kết hôn có bắt buộc phải nhập hộ khẩu về nhà chồng hoặc nhà vợ hay không?

         
Theo khoản 2 Điều 20 Luật Cư trú năm 2020, trường hợp vợ về ở với chồng hoặc chồng về ở với vợ được đăng ký thường trú tại chỗ ở hợp pháp của bên còn lại khi được chủ hộ và chủ sở hữu chỗ ở hợp pháp đồng ý. Quy định này cho thấy việc đăng ký thường trú là quyền của công dân khi đáp ứng đủ điều kiện theo quy định của pháp luật, không phải nghĩa vụ bắt buộc phải thực hiện ngay sau khi kết hôn.

Như vậy, việc sau khi kết hôn nhưng chưa đăng ký thường trú về nhà chồng hoặc nhà vợ không phải là hành vi vi phạm pháp luật. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc công dân được bỏ qua các quy định về đăng ký cư trú.

         
Điều người dân cần đặc biệt lưu ý là pháp luật quản lý cư trú dựa trên nơi ở thực tế của công dân. Do đó, khi chuyển đến sinh sống tại nơi ở mới, công dân phải thực hiện các thủ tục cư trú phù hợp với tình trạng cư trú của mình.

         
Thực tế hiện nay có nhiều trường hợp sau khi kết hôn đã chuyển đến địa phương khác sinh sống ổn định nhiều tháng, nhiều năm nhưng vẫn giữ nguyên thông tin cư trú tại địa phương cũ. Đến khi cần làm thủ tục nhập học cho con, xác nhận thông tin cư trú, giải quyết chế độ bảo hiểm, hưởng chính sách an sinh xã hội hoặc thực hiện các giao dịch dân sự thì mới phát hiện thông tin nơi ở thực tế chưa được cập nhật trên hệ thống dữ liệu dân cư.

         
- Nếu đã chuyển đến sinh sống ổn định, lâu dài tại nhà chồng hoặc nhà vợ và đáp ứng điều kiện theo quy định thì nên thực hiện đăng ký thường trú tại nơi ở mới.

         
- Nếu chưa có nhu cầu đăng ký thường trú nhưng đang sinh sống thực tế tại nơi ở mới thì nên chủ động liên hệ Công an xã để được hướng dẫn đăng ký tạm trú theo quy định của Luật Cư trú.

         
- Nên kiểm tra thông tin cư trú của bản thân trên ứng dụng VNeID để bảo đảm dữ liệu cư trú được cập nhật đầy đủ, chính xác.

         
- Khi có sự thay đổi về nơi ở, thông tin nhân thân hoặc các nội dung liên quan đến cư trú, nên thực hiện việc khai báo, cập nhật theo hướng dẫn của cơ quan có thẩm quyền.

         
- Nên lưu giữ các giấy tờ liên quan như giấy chứng nhận kết hôn, giấy tờ về chỗ ở hợp pháp và các tài liệu cần thiết khác để thuận lợi khi thực hiện thủ tục cư trú.

         
Việc đăng ký cư trú không đơn thuần là một thủ tục hành chính mà còn gắn liền với nhiều quyền lợi thiết thực của mỗi công dân. Thông tin cư trú chính xác là cơ sở để Nhà nước giải quyết các thủ tục về hộ tịch, bảo hiểm, y tế, giáo dục, an sinh xã hội, xác nhận thông tin cư trú và nhiều giao dịch hành chính khác. Đồng thời, đây cũng là cơ sở quan trọng phục vụ công tác quản lý dân cư, phòng ngừa vi phạm pháp luật, bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn.

         
Công an xã Nguyễn Việt Khái đề nghị người dân sau khi kết hôn và có sự thay đổi nơi ở thực tế cần chủ động tìm hiểu, thực hiện các thủ tục đăng ký cư trú theo đúng quy định của pháp luật. Việc chấp hành nghiêm các quy định về cư trú không chỉ bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của bản thân, gia đình mà còn góp phần xây dựng cơ sở dữ liệu dân cư chính xác, phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước, bảo đảm an ninh, trật tự và thúc đẩy quá trình chuyển đổi số quốc gia trong giai đoạn hiện nay./.

Chí Bằng