Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) - Hướng tới quản lý bằng dữ liệu và chuyển đổi số toàn diện
Cập nhật ngày: 8-09-2026
 
Bộ Công an đang chủ trì xây dựng dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), dự kiến trình Quốc hội khóa XVI xem xét, cho ý kiến và thông qua tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10/2026. Đây là dự án luật có phạm vi tác động rất rộng bởi xử lý vi phạm hành chính diễn ra trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội.
 
 
Ảnh minh hoạ
 
Sau gần 13 năm thi hành, nhiều điểm nghẽn cần được tháo gỡ
Qua gần 13 năm triển khai, Luật Xử lý vi phạm hành chính đã tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho hoạt động quản lý nhà nước nhưng cũng bộc lộ vướng mắc về mức tiền phạt tối đa, thời hiệu, trình tự thủ tục, tổ chức thi hành quyết định xử phạt, biện pháp cưỡng chế và thẩm quyền áp dụng một số biện pháp xử lý hành chính.
Vì vậy, dự án Luật được xây dựng theo hướng không chỉ sửa một số điều riêng lẻ mà tiếp tục rà soát tổng thể hệ thống quy định để bảo đảm đồng bộ, khả thi và phù hợp với mô hình quản trị mới.
Chuyển mạnh từ quản lý hồ sơ sang quản lý bằng dữ liệu
Một thay đổi có ý nghĩa lâu dài là xây dựng hệ thống dữ liệu thống nhất về xử lý vi phạm hành chính.
Khi hệ thống dữ liệu được hoàn thiện, hoạt động xử lý vi phạm có điều kiện chuyển từ cách quản lý phân tán sang khai thác thông tin tập trung, hỗ trợ kiểm tra lịch sử vi phạm, việc thi hành quyết định xử phạt và phục vụ công tác quản lý nhà nước.
Đây cũng là nền tảng để đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong các khâu lập biên bản, xác minh, quản lý hồ sơ, theo dõi và tổ chức thi hành quyết định.
7 nhóm chính sách được nghiên cứu
Trong giai đoạn xây dựng chính sách, Bộ Công an đề xuất 7 nhóm chính sách, trong đó đáng chú ý có việc hoàn thiện thời hiệu xử phạt, mức tiền phạt tối đa, đối tượng bị xử lý, tình tiết tăng nặng - giảm nhẹ; đơn giản hóa trình tự thủ tục và đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong xử phạt vi phạm hành chính.
Điểm cốt lõi của định hướng này là giảm các thủ tục không cần thiết, rút ngắn thời gian xử lý nhưng đồng thời phải bảo đảm minh bạch, có khả năng kiểm tra, giám sát và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức.
Dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), vì vậy, không chỉ giải quyết những bất cập hiện hữu mà còn hướng tới xây dựng một hệ thống xử lý vi phạm dựa trên dữ liệu, kết nối liên thông và thích ứng với chuyển đổi số quốc gia./.

Trần Hoàng Khang