CÔNG AN BẠC LIÊU
Luật phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt: chủ động phòng ngừa, kiểm soát nguy cơ từ sớm, từ xa
Cập nhật ngày: 18-09-2026
Ngày 23/8/2026, Quốc hội khóa XVI thông qua Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, gồm 4 chương, 36 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027. Luật quy định các nguyên tắc, biện pháp, nguồn lực và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; góp phần nâng cao hiệu quả phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn các nguy cơ, bảo vệ an ninh quốc gia và thực hiện nghĩa vụ quốc tế của Việt Nam.
Ngày 23/8/2026, tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI đã thông qua Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt (Luật số 13/2026/QH16). Luật gồm 4 chương, 36 điều, có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2027.
 

Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt,
ngày 23/8/2026. (nguồn: Cổng Thông tin điện tử Quốc hội)

Việc ban hành Luật tạo cơ sở pháp lý cho công tác phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý hành vi phổ biến, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; đồng thời xác định trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan.
Nhận diện rõ hành vi phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt
Theo Điều 3 của Luật, vũ khí hủy diệt hàng loạt là các loại vũ khí có khả năng sát thương cao trên diện rộng, gây tổn thất lớn về tính mạng, sức khỏe con người, phương tiện kỹ thuật, cơ sở vật chất, môi trường sinh thái và gây hoảng loạn về tâm lý, tinh thần con người. Các loại vũ khí này bao gồm vũ khí hạt nhân, vũ khí phóng xạ, vũ khí hóa học, vũ khí sinh học và các loại vũ khí khác có khả năng hủy diệt hàng loạt tương tự.
Luật xác định phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt là hoạt động của cơ quan, tổ chức, cá nhân nhằm phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý hành vi phổ biến, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Theo Điều 7, Luật quy định các hành vi bị nghiêm cấm, tập trung vào việc ngăn chặn hoạt động phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, hỗ trợ các hoạt động trái pháp luật liên quan đến vật liệu, thiết bị, công nghệ, hàng hóa lưỡng dụng và các nguồn lực khác phục vụ mục đích phổ biến.
Các quy định cũng nghiêm cấm hành vi cung cấp, huy động, chuyển giao, quản lý, sử dụng tiền, tài sản, nguồn lực tài chính, dịch vụ tài chính, lợi ích kinh tế, tài sản số hoặc phương thức chuyển giao giá trị khác nhằm thực hiện, hỗ trợ trực tiếp hoặc gián tiếp hoạt động phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt hoặc phục vụ lợi ích của tổ chức, cá nhân bị chỉ định.
Bên cạnh đó, Luật nghiêm cấm việc lợi dụng hoạt động kinh tế - xã hội để thực hiện, che giấu, hỗ trợ hoặc tạo điều kiện cho hoạt động phổ biến, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; lợi dụng chức vụ, quyền hạn, nhiệm vụ được giao để xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân hoặc bao che, tiếp tay, xử lý không đúng các hành vi vi phạm.
Việc cản trở cung cấp thông tin, tiêu hủy hồ sơ, chứng từ, dữ liệu nhằm trốn tránh biện pháp quản lý, kiểm soát; cản trở, chống đối hoặc không chấp hành quyết định giám sát, thanh tra, kiểm tra và áp dụng biện pháp ngăn chặn theo quy định cũng thuộc các hành vi bị nghiêm cấm.
Lấy phòng ngừa làm chính, tăng cường phối hợp liên ngành
Điều 4 của Luật quy định các nguyên tắc phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt, trong đó nhấn mạnh việc tuân thủ Hiến pháp, pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; bảo đảm lợi ích quốc gia, quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội, tính mạng và sức khỏe con người.
Một nguyên tắc trọng tâm là lấy phòng ngừa làm chính, chủ động phát hiện, cảnh báo sớm, ngăn chặn và xử lý kịp thời nguy cơ, hành vi phổ biến, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Hoạt động quản lý, kiểm soát được thực hiện trên cơ sở đánh giá rủi ro.
Luật đồng thời yêu cầu bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan; không thay thế chức năng quản lý nhà nước theo pháp luật chuyên ngành, không đặt ra các thủ tục quản lý, cấp phép, khai báo, báo cáo, giám sát, thanh tra, kiểm tra trùng lặp.
Đáng chú ý, công tác phòng, chống phải bảo đảm phối hợp liên ngành, chia sẻ thông tin, dữ liệu, cảnh báo rủi ro kịp thời, đầy đủ, chính xác, đúng mục đích. Đây là cơ sở để tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan có liên quan trong nhận diện, đánh giá và xử lý nguy cơ.
Trong quá trình thực hiện, nếu phát hiện hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật, hồ sơ vụ việc phải được chuyển ngay cho cơ quan có thẩm quyền để xử lý theo quy định.
Ưu tiên nguồn lực, ứng dụng khoa học, công nghệ
Theo Điều 5, Luật quy định chính sách ưu tiên bố trí nguồn lực, phát triển nguồn nhân lực chuyên sâu, cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật, công nghệ, dữ liệu và năng lực cảnh báo sớm phục vụ công tác phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Luật khuyến khích cơ quan, tổ chức, cá nhân nghiên cứu, phát triển, ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phân tích dữ liệu phục vụ nhận diện, cảnh báo, kiểm soát rủi ro.
Tổ chức, doanh nghiệp, cơ sở nghiên cứu, cơ sở đào tạo được hỗ trợ tiếp cận thông tin, đào tạo, hướng dẫn tuân thủ và xây dựng chương trình tuân thủ nội bộ về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Cùng với đó, Luật khuyến khích cơ quan, tổ chức, cá nhân cung cấp, chia sẻ thông tin, dấu hiệu liên quan đến vũ khí hủy diệt hàng loạt, góp phần phát huy trách nhiệm của toàn xã hội trong công tác phòng ngừa, phát hiện nguy cơ.
Chủ động ngăn chặn, phản ứng khẩn cấp trước các nguy cơ
Điều 17 của Luật quy định về biện pháp ngăn chặn và phản ứng khẩn cấp. Theo đó, các biện pháp này được áp dụng ngay khi phát hiện hành vi phổ biến, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt nhằm ngăn chặn thiệt hại đối với quốc phòng, an ninh, đối ngoại hoặc việc thực hiện nghĩa vụ quốc tế của Việt Nam.
Các căn cứ áp dụng biện pháp được quy định gắn với hoạt động, giao dịch, hàng hóa, vật liệu, thiết bị, phần mềm, công nghệ, dịch vụ, tiền, tài sản hoặc phương tiện có liên quan trực tiếp đến tổ chức, cá nhân bị chỉ định; có nguy cơ bị sử dụng để thực hiện, hỗ trợ hoạt động phổ biến hoặc tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Luật cũng chú trọng việc phát hiện nguy cơ tẩu tán, chuyển dịch, tiêu hủy, che giấu hàng hóa, tài liệu, dữ liệu, tiền, tài sản, phương tiện hoặc chứng cứ liên quan; dấu hiệu che giấu người sử dụng cuối cùng, mục đích sử dụng cuối cùng, bên thụ hưởng, chủ sở hữu hưởng lợi, chủ thể kiểm soát thực tế, tuyến vận chuyển, chuỗi cung ứng hoặc nguồn gốc tiền, tài sản nhằm né tránh biện pháp quản lý, kiểm soát.
Việc áp dụng biện pháp còn gắn với thông tin cảnh báo, yêu cầu phối hợp, xử lý khẩn cấp của cơ quan có thẩm quyền Việt Nam; yêu cầu thực hiện điều ước quốc tế, nghị quyết có liên quan của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc hoặc đề nghị của cơ quan có thẩm quyền nước ngoài, tổ chức quốc tế.
Các quy định này tạo cơ sở pháp lý để chủ động ứng phó với nguy cơ, bảo vệ lợi ích quốc gia, đồng thời bảo đảm việc áp dụng biện pháp theo đúng căn cứ, thẩm quyền và quy định của pháp luật.
Phát huy trách nhiệm của lực lượng Công an và toàn xã hội
Việc Quốc hội thông qua Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt đánh dấu bước hoàn thiện cơ sở pháp lý trong lĩnh vực này, góp phần thể chế hóa chủ trương bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, từ khi nước chưa nguy.
Các quy định của Luật đặt ra yêu cầu tăng cường phối hợp, chia sẻ thông tin, chủ động phát hiện, cảnh báo và xử lý nguy cơ; qua đó góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa, bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội.
Đối với lực lượng Công an, việc triển khai thực hiện các quy định của Luật theo chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền được giao có ý nghĩa quan trọng trong công tác phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm; đồng thời phối hợp với các cơ quan, tổ chức có liên quan trong quản lý, kiểm soát và trao đổi thông tin.
Mỗi cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp và người dân cần nâng cao nhận thức, chấp hành quy định pháp luật, chủ động cung cấp, chia sẻ thông tin khi phát hiện dấu hiệu liên quan, góp phần xây dựng thế trận phòng ngừa vững chắc.
Với những quy định về nguyên tắc, biện pháp, nguồn lực và trách nhiệm của các chủ thể liên quan, Luật góp phần tăng cường năng lực phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn nguy cơ phổ biến, tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc và đóng góp vào nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế vì hòa bình, an ninh, an toàn và ổn định./.
Huỳnh Kiểm


Các tin khác
  • Tin ảnh

  • 

  • 
    Đang online: 1
    Hôm nay: 25499
    Trong tuần: 99239
    Trong tháng 451595
    Tất cả: 28375243