Ảnh minh hoạ (Nguồn: Internet)

 
Theo Điều 1 của Quy chuẩn kỹ thuật về sinh trắc học mống mắt kèm theo  Thông tư số 170/2026/TT-BCA quy định các yêu cầu kỹ thuật, điều kiện sử dụng thiết bị thu nhận ảnh mống mắt; yêu cầu, điều kiện thu nhận ảnh mống mắt; định dạng, lưu trữ ảnh mống mắt; kiểm tra, đánh giá dữ liệu sinh trắc học mống mắt; quản lý dữ liệu sinh trắc học mống mắt và thiết bị thu nhận ảnh mống mắt phục vụ Cơ sở dữ liệu căn cước.

Đồng thời, Quy chuẩn kỹ thuật này áp dụng đối với Công an các đơn vị, địa phương, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động thu nhận, quản lý, sử dụng sinh trắc học mống mắt; mua sắm, nhập khẩu, kinh doanh, thử nghiệm, chứng nhận sự phù hợp, sản xuất, chế tạo thiết bị thu nhận ảnh mống mắt để phục vụ Cơ sở dữ liệu căn cước.

Theo Điều 2  Quy chuẩn kỹ thuật này quy định các yêu cầu về thiết bị, điều kiện thu nhận, chất lượng và lưu trữ ảnh. Khi chụp, ít nhất 70% mống mắt phải nhìn thấy được, tức là không bị che khuất bởi phản xạ ánh sáng, mí mắt, lông mi hoặc các vật cản khác; người được lấy mẫu phải giữ đầu thẳng và tháo kính, kể cả kính áp tròng. Thiết bị phải có khả năng thu nhận đồng thời cả hai mắt, bảo đảm an toàn đối với mắt và có độ phân giải hình ảnh tối thiểu 640 × 480 pixel.

Theo khoản 1 Điều 3  Quy chuẩn kỹ thuật này quy định việc “Quản lý dữ liệu sinh trắc học mống mắt”, như sau:

- Dữ liệu mống mắt là thông tin sinh trắc học nhạy cảm, phải được thu nhận, xử lý, lưu trữ, chia sẻ, sử dụng đúng mục đích, bảo đảm theo quy định của pháp luật.

- Việc thu nhận, xử lý, lưu trữ, chia sẻ và sử dụng dữ liệu mống mắt phải tuân thủ nguyên tắc: hợp pháp, đúng mục đích, bảo mật và kiểm soát được truy xuất.

- Dữ liệu mống mắt phải được mã hóa và lưu trữ theo quy định tại Luật Căn cước số 26/2023/QH15 được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 118/2025/QH15, hệ thống mã hóa dữ liệu mống mắt phải triển khai cơ chế quản lý vòng đời khóa mã hóa, tối thiểu bao gồm: tạo khóa an toàn, lưu trữ khóa trong môi trường được bảo vệ, kiểm soát truy cập, luân chuyển, thu hồi, sao lưu, khôi phục, ghi nhật ký và giám sát. Việc quản lý khóa phải phù hợp với các tiêu chuẩn an toàn thông tin được quy định trong Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 ngày 10/12/2025 và tiêu chuẩn ISO/IEC 27001:2022.

Theo khoản 2 Điều 3 Quy chuẩn kỹ thuật này quy định “Quản lý thiết bị thu nhận ảnh mống mắt”, như sau:

- Thiết bị thu nhận ảnh mống mắt phải được kiểm tra an ninh, an toàn thông tin của cơ quan có thẩm quyền.

- Thiết bị thu nhận ảnh mống mắt khi đưa vào sử dụng phải có tài liệu kỹ thuật, hướng dẫn sử dụng và các thông tin cần thiết để phục vụ công tác quản lý, vận hành và bảo trì.

-  Cơ quan, tổ chức, cá nhân quản lý, vận hành thiết bị thu nhận ảnh mống mắt có trách nhiệm bảo đảm thiết bị hoạt động đúng chức năng, mục đích sử dụng và duy trì các điều kiện kỹ thuật theo quy định.

Theo Điều 4 Quy chuẩn kỹ thuật này quy định trách nhiệm của các cục nghiệp vụ, các tỉnh, thành phố trực thuộc Bộ Công an trong việc thu nhận, xử lý, lưu trữ thu nhận được; có liên quan đến hoạt động thu nhận, quản lý, sử dụng sinh trắc học mống mắt; mua sắm, nhập khẩu, kinh doanh, thử nghiệm, chứng nhận sự phù hợp, sản xuất, chế tạo thiết bị thu nhận ảnh mống mắt để phục vụ Cơ sở dữ liệu căn cước phải thực hiện theo quy định tại Quy chuẩn kỹ thuật này và phổ biến đến các đơn vị, cá nhân thuộc phạm vi quản lý.

Trong bối cảnh công nghệ ngày càng hiện đại và phát triển, nhiều đặc điểm trên khuôn mặt được chỉnh sửa, rất khó nhận diện và kiểm soát. Tuy nhiên, mống mắt lại là đặc điểm gần nhận dạng cố định. Do vậy, việc thu thập thông tin sinh trắc học mống mắt được dùng làm cơ sở đối soát, xác thực thông tin của mỗi cá nhân. Hỗ trợ trong những trường hợp không thu nhận được vân tay, hay trong các trường hợp khuyết tật, vân tay bị biến dạng.

Việc Bộ Công an ban hành Thông tư số 170/2026/TT-BCA ngày 01/10/2026 về quy chuẩn kỹ thuật quốc gia sinh trắc học mống mắt không đơn thuần là bổ sung thêm một loại dữ liệu sinh trắc học mới, mà còn là bước đi cần thiết nhằm hoàn thiện nền tảng định danh số quốc gia, bảo đảm tính chính xác trong xác thực danh tính, tăng cường bảo vệ dữ liệu cá nhân và phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước, bảo đảm an ninh, trật tự trong tình hình mới./.

Huỳnh Kiểm