Những quy định mới về hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng
Cập nhật ngày: 7-10-2026
Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển của Internet và mạng xã hội, hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo tại Việt Nam ngày càng có sự hiện diện rõ nét trên không gian mạng. Các nền tảng như website, Facebook, YouTube, TikTok và các ứng dụng truyền thông trực tuyến được nhiều tổ chức, cơ sở tôn giáo và cá nhân sử dụng để truyền tải thông tin, kết nối cộng đồng và chia sẻ các hoạt động tôn giáo.
Nhìn chung, tại Việt Nam, tín ngưỡng và tôn giáo trên không gian mạng đang phát triển theo hướng mở rộng sự hiện diện và khả năng kết nối của các cộng đồng tôn giáo. Bên cạnh những tác động tích cực, không gian mạng cũng xuất hiện nhiều vấn đề mới, đòi hỏi cần có các quy định pháp luật phù hợp để bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và quản lý hiệu quả các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng.
.png)
Hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng
Trước thực trạng trên, việc xây dựng và hoàn thiện quy định pháp luật là yêu cầu cần thiết nhằm tạo hành lang pháp lý rõ ràng, vừa bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của cá nhân, tổ chức, vừa phòng ngừa việc lợi dụng môi trường mạng để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật. Ngày 23/4/2026, Quốc hội thông qua Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) gồm 09 chương, 61 điều với 98,40% đại biểu có mặt biểu quyết tán thành. Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên xây dựng khung quy định trực tiếp đối với “hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng”, đồng thời đề cập rõ việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ.
Quy định về “hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng” cần được hiểu là hoạt động nào vốn thuộc diện thông báo, đăng ký hoặc đề nghị theo Luật thì khi chuyển sang môi trường mạng vẫn phải thực hiện thủ tục tương ứng; không đồng nghĩa mọi biểu đạt cá nhân về tín ngưỡng, tôn giáo trên mạng đều phải xin phép. Như vậy, pháp luật đã mở rộng phạm vi quản lý từ hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo từ môi trường thực tế và cả môi trường mạng. Đây là sự thích ứng khi việc truyền giảng, sinh hoạt, thông tin, tuyên truyền và kết nối cộng đồng tôn giáo có thể được thực hiện thông qua các nền tảng trực tuyến. Quy định này không đồng nghĩa với việc hạn chế hoạt động tôn giáo trên không gian mạng; yêu cầu đặt ra là hoạt động đó phải tuân thủ Luật Tín ngưỡng, Tôn giáo và các quy định pháp luật có liên quan, góp phần bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo được thực thi ở mức tối đa dưới sự bảo vệ của pháp luật.
Đây là điểm rất đáng chú ý, Luật Tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) còn quy định hành vi bị nghiêm cấm việc “Sử dụng không gian mạng, trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ để vi phạm pháp luật về tín ngưỡng, tôn giáo”. Việc nêu đích danh trí tuệ nhân tạo đã phản ánh đúng xu hướng rủi ro hiện nay. Trên thực tế, AI và công nghệ (deepfake, deepvoice…) hoàn toàn có thể được sử dụng để giả mạo hình ảnh, giọng nói của chức sắc, chức việc, người có uy tín trong các tôn giáo với mức độ tương đồng cao, khiến người tiếp nhận khó phân biệt thật - giả; tạo văn bản xuyên tạc giáo lý; vận hành tài khoản tự động nhằm khuếch đại nội dung kích động; cá nhân hóa thông điệp lừa đảo...
Tuy nhiên, cần hiểu chính xác rằng Luật không cấm việc sử dụng AI hoặc công nghệ trong hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo hợp pháp. Đối tượng bị cấm là việc sử dụng các công nghệ này với mục đích thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.
Các quy định mới về “hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng”, cũng như việc sử dụng AI và công nghệ, tạo cơ sở pháp lý quan trọng trong công tác quản lý nhà nước, chủ động phòng ngừa, phát hiện và xử lý các hành vi lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để vi phạm pháp luật, qua đó góp phần bảo đảm an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội và quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo.
Luật Tín ngưỡng, tôn giáo năm 2026 có hiệu lực kể từ ngày 01/01/2027 sẽ đưa “hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên không gian mạng” vào hệ thống khái niệm của Luật, quy định về chủ thể, thủ tục và trách nhiệm có liên quan; chủ động nhận diện nguy cơ từ AI và công nghệ. Việc quy định trực tiếp, chi tiết đã khẳng định rằng không gian mạng không phải là vùng trống pháp lý đối với hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo; vừa tạo điều kiện để hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo hợp pháp thích ứng với chuyển đổi số, vừa tăng cơ sở pháp lý để phòng ngừa, phát hiện và xử lý hành vi lợi dụng không gian mạng, AI và công nghệ để vi phạm pháp luật. Việc nghiên cứu điểm mới này có ý nghĩa quan trọng đối với công tác quản lý nhà nước trên lĩnh vực tín ngưỡng, tôn giáo./.
Nguyễn Phúc Duy
Các tin khác