Những năm gần đây, tình hình thanh thiếu niên vi phạm pháp luật với các hành vi như cố ý gây thương tích, gây rối trật tự công cộng, trộm cắp, cướp giật và các hành vi liên quan đến ma túy tiếp tục là vấn đề cần được quan tâm. Đáng chú ý, một số vụ việc xuất phát từ những mâu thuẫn cá nhân rất nhỏ nhưng nhanh chóng phát triển thành xung đột nghiêm trọng do các đối tượng bị kích động, lôi kéo, tụ tập thành nhóm và sử dụng hung khí nguy hiểm.
Thực tế cho thấy, mạng xã hội đang trở thành một trong những môi trường phát sinh, lan truyền mâu thuẫn. Những lời bình luận, thách thức qua Facebook, Messenger có thể khiến các bên nảy sinh tâm lý hơn thua, lôi kéo bạn bè tham gia giải quyết mâu thuẫn ngoài đời thực. Khi thiếu kỹ năng kiểm soát cảm xúc, nhận thức pháp luật hạn chế và không lường hết hậu quả, một bộ phận thanh thiếu niên dễ có hành vi bột phát, dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng cho bản thân, gia đình và xã hội.
Chủ động quản lý địa bàn, ngăn chặn nguy cơ từ sớm
Trước tình hình trên, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Cà Mau đã đưa vào diện theo dõi, quản lý các nhóm đối tượng có biểu hiện tụ tập, tàng trữ, sử dụng hung khí, cố ý gây thương tích, gây rối trật tự công cộng và có nguy cơ vi phạm pháp luật.
Cùng với công tác rà soát, quản lý, lực lượng Công an cơ sở đã tổ chức trên 200 lượt tuyên truyền trực tiếp tại trường học, thu hút hơn 5.000 học sinh, sinh viên tham gia. Nội dung tuyên truyền hướng đến nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật, giúp thanh thiếu niên nhận diện hậu quả của hành vi vi phạm và biết cách ứng xử phù hợp khi xảy ra mâu thuẫn.
Công tác nắm tình hình trên không gian mạng được kết hợp với tuần tra, kiểm soát ban đêm của các tổ công tác, trong đó có Tổ 21 và Tổ 238. Qua đó, lực lượng chức năng đã phát hiện, ngăn chặn hàng chục vụ tụ tập giải quyết mâu thuẫn trước khi phát sinh hậu quả nghiêm trọng.
Qua rà soát, theo dõi địa bàn, các vụ việc có nguy cơ vi phạm thường tập trung sau 21 giờ tại khu dân cư nội ô đô thị, địa bàn giáp ranh, quán cà phê vỉa hè và những khu vực công cộng vắng người. Một số nhóm thanh thiếu niên còn chuẩn bị dao tự chế, dao phóng lợn, hung khí có đầu nhọn, thậm chí bom xăng tự chế để mang đến các điểm hẹn giải quyết mâu thuẫn.
Trong quá trình tuần tra, kiểm soát bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn tỉnh, Tổ tuần tra 238 và Công an các xã, phường, trong đó có địa bàn xã Tạ An Khương, Hưng Mỹ, đã phát hiện, thu giữ nhiều loại hung khí khi các nhóm thanh thiếu niên chuẩn bị di chuyển đến điểm hẹn. Việc phát hiện, ngăn chặn kịp thời những dấu hiệu bất thường góp phần hạn chế nguy cơ xảy ra các vụ việc nghiêm trọng, bảo vệ tính mạng, sức khỏe và tài sản của Nhân dân.
Những mâu thuẫn nhỏ, hậu quả lớn
Thực tế các vụ án xảy ra trên địa bàn cho thấy, khi mâu thuẫn không được giải quyết bằng đối thoại mà bị đẩy lên thành hành vi bạo lực, hậu quả có thể vượt xa những gì người trong cuộc hình dung.
.png)
Toà án nhân dân khu vực 6, tỉnh Cà Mau mở phiên tòa xét xử sơ thẩm và tuyên phạt các
bị cáo trong vụ gây rối trật tự tại phường Bạc Liêu (nguồn: báo Công an nhân dân)
Ngày 23/9/2026, Tòa án nhân dân khu vực 6, tỉnh Cà Mau mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án cố ý gây thương tích liên quan đến nhóm thanh niên xảy ra tại phường Bạc Liêu. Các bị cáo Võ Nhứt Thịnh (sinh năm 2005, ngụ phường Vĩnh Trạch) bị tuyên phạt 6 năm tù; Lê Hoàng Khang (sinh năm 2006, ngụ phường Bạc Liêu) 5 năm 6 tháng tù; Trần Dĩ Khang (sinh năm 2006, ngụ phường Vĩnh Châu, thành phố Cần Thơ) 5 năm 3 tháng tù và Đặng Hoàng Hiển (sinh năm 2007, ngụ xã Vĩnh Mỹ) 3 năm tù, cùng về tội “Cố ý gây thương tích”.
Theo cáo trạng, khoảng 23 giờ ngày 21/8/2025, Thịnh đến một quán cà phê trên đường Hòa Bình, phường Bạc Liêu, uống cà phê cùng Dĩ Khang và Hoàng Khang. Tại đây, nhóm của Thịnh gặp Đặng Hoàng Hiển cùng một số người khác.
Đến khoảng 0 giờ ngày 22/8/2025, Dỹ Hào chở bạn đến quán cà phê tìm Thịnh. Khi nghe có người tìm mình, Thịnh đến khu vực quầy pha chế lấy một con dao nhọn dài khoảng 20 cm, giấu vào túi quần rồi ra gặp Hào. Sau đó, hai bên xảy ra cự cãi, nhanh chóng dẫn đến ẩu đả. Nhóm của Thịnh sử dụng dao, ghế và gạch tấn công Hào, khiến nạn nhân phải nhập viện cấp cứu. Theo kết luận của Trung tâm Pháp y tỉnh Cà Mau, Hào bị tổn thương cơ thể với tỷ lệ 36%.
Một vụ việc đặc biệt nghiêm trọng khác xảy ra tại xã Tân Lộc vào ngày 8/5/2026, xuất phát từ mâu thuẫn trên mạng xã hội giữa N.N.D. (16 tuổi, ngụ xã Tân Lộc) và L.H.M. (17 tuổi, ngụ xã Thới Bình).
Khoảng 17 giờ cùng ngày, sau khi nhận được thông tin M. đang có mặt tại một quán cà phê thuộc Ấp 5, xã Tân Lộc, D. cùng nhiều thanh thiếu niên tụ tập, trong đó có người đi mua dao. Sau đó, nhóm khoảng 11 người, ở độ tuổi 16–17, mang theo mã tấu, dao kéo đến quán cà phê và xông vào tấn công M., khiến nạn nhân tử vong tại chỗ.
Sau hơn một giờ truy xét, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Cà Mau triệu tập 11 người liên quan để làm rõ. Qua điều tra, xác định có 6 người trực tiếp tham gia tấn công khiến M. tử vong. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Cà Mau đã khởi tố vụ án, khởi tố 11 bị can về tội “Giết người”.
Các vụ việc trên cho thấy tính chất nguy hiểm của hành vi tụ tập thành nhóm, chuẩn bị hung khí và sử dụng bạo lực để giải quyết mâu thuẫn. Đáng lo ngại, người tham gia có thể ở độ tuổi còn rất trẻ, chưa nhận thức đầy đủ về hậu quả pháp lý cũng như những tổn thất không thể khắc phục đối với nạn nhân và gia đình.
Phòng ngừa phải bắt đầu từ gia đình, nhà trường và cộng đồng
Bên cạnh những nguyên nhân từ đặc điểm tâm lý lứa tuổi, sự bồng bột, hiếu thắng và khả năng kiểm soát cảm xúc còn hạn chế, tình trạng thanh thiếu niên vi phạm pháp luật còn chịu tác động từ nhiều yếu tố khác. Một số gia đình chưa quan tâm đúng mức đến việc giáo dục, quản lý con em; sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường có lúc chưa chặt chẽ; việc tuyên truyền pháp luật chưa tạo được sức hấp dẫn đối với người trẻ. Trong khi đó, thông tin độc hại trên không gian mạng và sự thiếu hụt các sân chơi lành mạnh cũng có thể tác động tiêu cực đến nhận thức, hành vi của thanh thiếu niên.
Để phòng ngừa hiệu quả, trước hết, gia đình cần phát huy vai trò trong giáo dục đạo đức, lối sống và ý thức chấp hành pháp luật cho con em. Sự quan tâm không chỉ thể hiện ở việc quản lý thời gian, các mối quan hệ mà còn ở khả năng lắng nghe, nắm bắt tâm tư, kịp thời phát hiện những biểu hiện bất thường để định hướng, hỗ trợ các em giải quyết khó khăn.
Nhà trường cần tiếp tục đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục pháp luật theo hướng gần gũi, thiết thực, gắn với các tình huống thực tế mà học sinh có thể gặp phải. Thông qua hoạt động ngoại khóa, trải nghiệm và trao đổi trực tiếp, học sinh được trang bị kỹ năng nhận diện nguy cơ, kiểm soát cảm xúc, ứng xử khi xảy ra mâu thuẫn, đồng thời hiểu rõ hậu quả của việc mang theo, sử dụng hung khí hoặc tham gia các nhóm tụ tập gây rối.
Đối với chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể, cần tăng cường phối hợp quản lý địa bàn, nắm bắt tình hình thanh thiếu niên có nguy cơ vi phạm; quan tâm hỗ trợ những trường hợp có hoàn cảnh khó khăn, biểu hiện lệch chuẩn hoặc từng vi phạm pháp luật. Việc xây dựng môi trường sinh hoạt văn hóa, thể thao, tình nguyện lành mạnh cũng góp phần tạo điều kiện để người trẻ phát triển tích cực, hạn chế nguy cơ bị lôi kéo vào các hành vi tiêu cực.
Đặc biệt, lực lượng Công an cần tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong bảo đảm an ninh, trật tự; chủ động nắm tình hình trên không gian mạng và tại địa bàn dân cư, kịp thời phát hiện các mâu thuẫn có nguy cơ chuyển thành hành vi bạo lực. Công tác tuyên truyền, quản lý, giáo dục cần được thực hiện song song với tuần tra, kiểm soát, đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo quy định pháp luật. Đồng thời, cần tăng cường phối hợp với gia đình, nhà trường và chính quyền cơ sở để phát hiện nguy cơ từ sớm, ngăn chặn từ xa, không để những mâu thuẫn nhỏ phát triển thành vụ việc nghiêm trọng.
Việc xử lý người chưa thành niên vi phạm pháp luật cũng cần bảo đảm đúng quy định, phù hợp với độ tuổi, mức độ nhận thức và tính chất hành vi; kết hợp giữa tính nghiêm minh của pháp luật với giáo dục, cải tạo và hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng, qua đó hạn chế nguy cơ tái phạm.
Phòng ngừa tội phạm trong thanh thiếu niên không thể chỉ trông chờ vào một lực lượng hay giải quyết bằng các biện pháp xử lý sau khi vụ việc xảy ra. Hiệu quả bền vững đòi hỏi sự phối hợp thường xuyên, trách nhiệm và thực chất giữa Công an, gia đình, nhà trường, chính quyền địa phương cùng toàn xã hội.
Mỗi mâu thuẫn được phát hiện và giải quyết kịp thời, mỗi thanh thiếu niên được định hướng đúng lúc sẽ góp phần ngăn chặn nguy cơ vi phạm pháp luật, bảo vệ tương lai của người trẻ và giữ gìn cuộc sống bình yên cho Nhân dân./.
Nguyễn Chí Nguyện