Đại biểu Quốc hội đề xuất nhiều giải pháp hoàn thiện chính sách về văn hóa, an toàn thực phẩm và sở hữu trí tuệ
Cập nhật ngày: 25-10-2026
 
Chiều ngày 24/10/2026, tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI, Tổ thảo luận số 12 gồm Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau và Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Phú Thọ thảo luận về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa; dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi); dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ. Các đại biểu Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau tập trung góp ý những vấn đề gắn với thực tiễn quản lý, phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ quyền lợi của người dân, doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật.
 
Phát triển công nghiệp văn hóa gắn với bảo vệ bản sắc và quyền sở hữu trí tuệ

Thảo luận về dự án Luật Phát triển công nghiệp văn hóa, các đại biểu đề nghị tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng rõ trọng tâm, khả thi, phát huy nguồn lực sáng tạo, bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống và hạn chế nguy cơ lợi dụng chính sách.

 
Đại biểu Phan Chí Hiếu đề nghị rà soát kỹ phạm vi điều chỉnh, đánh giá tác động chính sách
và bảo đảm tính thống nhất của dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa.

 
Đại biểu Phan Chí Hiếu, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội, khẳng định việc xây dựng luật nhằm thúc đẩy phát triển văn hóa là cần thiết. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị thận trọng trong thiết kế các chính sách mới, tiếp tục rà soát kỹ thuật lập pháp, đánh giá tác động và bảo đảm sự đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành. Những cơ chế có tính chất mới, phức tạp cần được nghiên cứu đầy đủ để khi ban hành có thể triển khai hiệu quả, tránh phát sinh mâu thuẫn, chồng chéo.
 
Đại biểu Trần Thị Hoa Ry đề nghị quan tâm phát triển sản phẩm công nghiệp văn hóa đặc trưng
của đồng bào dân tộc thiểu số, gắn bảo tồn di sản với phát triển sinh kế.

 
Đại biểu Trần Thị Hoa Ry, Phó Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, đề nghị quan tâm hơn đến chính sách phát triển công nghiệp văn hóa tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Theo đại biểu, cần có tiêu chí rõ ràng đối với sản phẩm mang bản sắc văn hóa Việt Nam; bảo đảm việc khai thác di sản, tri thức truyền thống và dữ liệu văn hóa được thực hiện phù hợp, tôn trọng quyền lợi của cộng đồng chủ thể. Các chính sách hỗ trợ cần tạo điều kiện để địa phương phát triển sản phẩm văn hóa đặc trưng, kết nối với du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái, vừa bảo tồn giá trị truyền thống vừa tạo sinh kế bền vững.
 
Đại biểu Nguyễn Bình Tân đề xuất tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực công nghiệp văn hóa có lợi thế,
tăng cường bảo vệ bản quyền và phát triển thị trường văn hóa.

 
Đại biểu Nguyễn Bình Tân, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Trưởng Đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau, Ủy viên Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, đề nghị lựa chọn những lĩnh vực có tiềm năng và lợi thế cạnh tranh để tập trung nguồn lực phát triển. Các giá trị về ẩm thực, du lịch biển, cảnh quan và nghệ thuật biểu diễn có thể trở thành động lực phát triển nếu được đầu tư, khai thác hiệu quả.

Đại biểu cũng đề nghị làm rõ tiêu chí đối với các dự án văn hóa có yếu tố nước ngoài; thúc đẩy bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, phát triển thị trường cho sản phẩm văn hóa và nghiên cứu cơ chế huy động vốn đầu tư. Các chính sách ưu đãi cần gắn với điều kiện thực hiện, tiêu chí đánh giá hiệu quả và cơ chế kiểm soát nhằm ngăn ngừa tình trạng lợi dụng chính sách để đầu cơ đất đai hoặc sử dụng nguồn lực không đúng mục tiêu.

 
Thiếu tướng Hồ Việt Triều đề nghị hoàn thiện cơ chế tài chính,
định giá tài sản trí tuệ và bảo vệ bản quyền trên môi trường số.

 
Thiếu tướng Hồ Việt Triều, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Công an tỉnh Cà Mau, Ủy viên Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại của Quốc hội, đề nghị hoàn thiện cơ chế tài chính, thuế và định giá quyền sở hữu trí tuệ để hỗ trợ doanh nghiệp văn hóa tiếp cận nguồn vốn. Việc sử dụng tài sản trí tuệ trong giao dịch tài chính cần có tiêu chuẩn định giá phù hợp, bảo đảm tính minh bạch và khả năng kiểm soát rủi ro.

Đại biểu cũng lưu ý yêu cầu thiết lập cơ chế bảo vệ bản quyền trên không gian mạng, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong phát hiện, xử lý hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan. Đối với các cơ chế thử nghiệm chính sách mới, cần quy định rõ quy trình và trách nhiệm của các bên; đồng thời chú trọng đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển công nghiệp văn hóa trong môi trường số.

 
Đại biểu Trần Hoài Nam đề nghị hoàn thiện cơ chế đăng ký sử dụng không gian công cộng,
bổ sung tiêu chí đánh giá hạ tầng và tăng cường giám sát tài chính trong lĩnh vực văn hóa.

 
Đại biểu Trần Hoài Nam, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Dân nguyện và Giám sát của Quốc hội, đề nghị nghiên cứu cơ chế đăng ký điện tử thuận tiện đối với việc sử dụng không gian công cộng phục vụ hoạt động văn hóa. Đại biểu cũng đề xuất xây dựng các chỉ tiêu cụ thể để đánh giá hạ tầng công nghiệp văn hóa; có cơ chế định giá độc lập đối với tác phẩm nghệ thuật được tính vào chi phí dự án xây dựng và tăng cường giám sát việc thực hiện nghĩa vụ thuế của các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực này.
 
Đại biểu Nguyễn Thị Mỹ Hạnh đề xuất cơ chế xử lý vi phạm bản quyền số,
quản lý minh bạch tài sản trí tuệ từ nguồn lực công và phát triển sản phẩm văn hóa đặc trưng.

 
Đại biểu Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, Ủy viên Hội đồng Dân tộc của Quốc hội, Phó Giám đốc phụ trách Nhà hát Cao Văn Lầu, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Cà Mau, đề nghị bổ sung cơ chế xử lý nhanh các hành vi xâm phạm bản quyền trên môi trường số và nghiên cứu cơ chế giải quyết tranh chấp sở hữu trí tuệ phù hợp với đặc thù hoạt động sáng tạo nghệ thuật.

Đối với các dự án được hưởng ưu đãi về đất đai, cần quy định rõ điều kiện sử dụng, tiến độ thực hiện và cơ chế xử lý khi dự án sử dụng sai mục đích hoặc không đáp ứng cam kết. Đại biểu cũng đề nghị minh bạch việc quản lý, khai thác tài sản trí tuệ hình thành từ nguồn lực công, có cơ chế tái đầu tư cho hoạt động sáng tạo và hỗ trợ phát triển sản phẩm văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số gắn với cộng đồng, du lịch sinh thái.

Nâng cao hiệu quả quản lý, chủ động phòng ngừa nguy cơ mất an toàn thực phẩm

Đối với dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), các đại biểu tập trung vào việc phân định trách nhiệm quản lý nhà nước, tăng cường kiểm tra sau lưu thông, truy xuất nguồn gốc, cảnh báo sớm nguy cơ ngộ độc và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Đại biểu Trần Thị Hoa Ry đề nghị rà soát các khái niệm, thuật ngữ trong dự thảo luật, nhất là những nội dung liên quan đến bằng chứng khoa học, chế biến thực phẩm, thực phẩm có khuyết tật và thực phẩm không phù hợp. Theo đại biểu, quy định cần rõ ràng, dễ hiểu, tránh cách diễn đạt định tính có thể dẫn đến nhiều cách hiểu khác nhau trong thực tế. Tiêu chí về kiểm nghiệm và xác định chất lượng thực phẩm cũng cần bảo đảm tính khách quan, khoa học và khả năng áp dụng thống nhất.

Thiếu tướng Hồ Việt Triều đề nghị phân định rõ trách nhiệm của các cơ quan quản lý trong từng khâu sản xuất, chế biến, phân phối và tiêu dùng, khắc phục tình trạng chồng chéo hoặc đùn đẩy trách nhiệm khi xảy ra sự cố. Việc phân cấp, phân quyền cần đi đôi với cơ chế phối hợp, kiểm tra và xử lý vi phạm rõ ràng.

Đại biểu cũng đề nghị tăng cường kiểm soát hoạt động kinh doanh thực phẩm trên nền tảng trực tuyến và mạng xã hội; nâng cao hiệu quả truy xuất nguồn gốc, kiểm tra sau lưu thông và xử lý quảng cáo sai sự thật. Đối với các cơ sở cung cấp suất ăn tập thể, cần thực hiện nghiêm quy định về kiểm soát nguyên liệu đầu vào, hợp đồng cung ứng và lưu mẫu thức ăn. Hành vi lợi dụng hình ảnh, danh nghĩa bác sĩ, dược sĩ hoặc người bệnh để quảng cáo sai sự thật về thực phẩm chức năng cần được kiểm soát, xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

 
Đại biểu Lương Văn Anh đề nghị hoàn thiện quy trình kiểm tra sau lưu thông đối với nông sản tươi,
đồng thời có lộ trình phù hợp cho hộ kinh doanh nhỏ.

 
Đại biểu Lương Văn Anh, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội, đề nghị quy định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý theo từng khâu trong chuỗi sản xuất, kinh doanh thực phẩm. Việc lấy mẫu, bảo quản và vận chuyển mẫu kiểm nghiệm cần được thực hiện theo quy trình hợp lý, bảo đảm độ tin cậy của kết quả, nhất là đối với nông sản tươi.

Đối với hộ kinh doanh nhỏ và các cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố, đại biểu đề nghị nghiên cứu lộ trình thực hiện và biện pháp hỗ trợ phù hợp để nâng cao khả năng tuân thủ quy định. Cùng với việc tăng cường kiểm tra, giám sát, cần hướng dẫn cụ thể để các cơ sở hiểu rõ trách nhiệm và chủ động phòng ngừa nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Đại biểu Trương Dũng Tiến đề nghị tăng cường cảnh báo sớm ngộ độc thực phẩm,
thu hồi sản phẩm theo mức độ rủi ro và phát huy vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc.

 
Đại biểu Trương Dũng Tiến, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh tỉnh Cà Mau, đề nghị làm rõ trách nhiệm và thời hạn thông báo khi phát hiện sự cố an toàn thực phẩm; xây dựng cơ chế cảnh báo sớm, báo cáo nhanh khi xảy ra vụ ngộ độc nghiêm trọng và tổ chức thu hồi thực phẩm theo mức độ rủi ro.

Đại biểu cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc công khai thông tin sản phẩm, xây dựng cơ sở dữ liệu phục vụ truy xuất nguồn gốc và bảo đảm thông tin trên bao bì không gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng. Bên cạnh trách nhiệm của cơ quan quản lý và cơ sở kinh doanh, cần phát huy vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên; đồng thời quan tâm đầu tư nhân lực, kinh phí và trang thiết bị kiểm nghiệm cho ngành y tế địa phương để nâng cao năng lực phát hiện, xử lý vi phạm.

Hoàn thiện pháp luật sở hữu trí tuệ, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của tổ chức, cá nhân

Đối với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, các đại biểu quan tâm đến việc bảo tồn nguồn gen, giống cây trồng bản địa có giá trị và hoàn thiện quy định về giao dịch chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ, góp phần hạn chế tranh chấp và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Đại biểu Lương Văn Anh đề nghị tiếp tục khẳng định vai trò của Nhà nước trong đầu tư nghiên cứu, chọn tạo, bảo tồn và phát triển nguồn gen, giống cây trồng có giá trị. Đây là nguồn lực quan trọng đối với phát triển nông nghiệp, bảo tồn đa dạng sinh học và khai thác lợi thế của từng địa phương. Chính sách cần tạo điều kiện để kết quả nghiên cứu được bảo tồn, quản lý và phát huy hiệu quả, bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu phát triển và bảo vệ nguồn tài nguyên có giá trị.

 
Đại biểu Nguyễn Duy Thanh đề nghị làm rõ hiệu lực chuyển nhượng quyền sở hữu trí tuệ
trong thời gian chờ ghi nhận, giảm chi phí và hạn chế tranh chấp cho doanh nghiệp.

 
Đại biểu Nguyễn Duy Thanh, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Cà Mau, đề nghị làm rõ hiệu lực pháp lý của hợp đồng chuyển nhượng quyền sở hữu công nghiệp trong trường hợp các bên đã ký kết nhưng thủ tục ghi nhận tại cơ quan có thẩm quyền chưa hoàn tất.

Theo đại biểu, dự thảo luật cần quy định rõ cách xử lý khi có nhiều giao dịch chuyển nhượng đối với cùng một đối tượng, trường hợp từ chối ghi nhận và trách nhiệm của các bên liên quan. Việc làm rõ trình tự, thời hạn và hệ quả pháp lý sẽ góp phần bảo vệ quyền lợi của bên chuyển nhượng, bên nhận chuyển nhượng và bên thứ ba, đồng thời hạn chế tranh chấp. Đại biểu cũng đề nghị đơn giản hóa thủ tục sửa đổi văn bằng bảo hộ, giảm thời gian và chi phí thực hiện, nhất là đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Hoàn thiện quy định pháp luật gắn với yêu cầu thực tiễn

Các ý kiến của đại biểu Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Cà Mau tại Tổ thảo luận số 12 tập trung vào yêu cầu xây dựng chính sách rõ ràng, đồng bộ và có thể triển khai hiệu quả trong thực tế. Trong đó, phát triển công nghiệp văn hóa phải đi đôi với bảo vệ bản sắc, quyền sở hữu trí tuệ và sử dụng hiệu quả nguồn lực; quản lý an toàn thực phẩm cần nâng cao trách nhiệm của cơ quan chức năng, cơ sở kinh doanh và tăng cường bảo vệ sức khỏe nhân dân; pháp luật sở hữu trí tuệ cần bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp của các chủ thể, tạo môi trường thuận lợi cho sáng tạo và hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Những kiến nghị thiết thực từ thực tiễn địa phương góp phần cung cấp thêm cơ sở để cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện các dự án luật, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, tổ chức, doanh nghiệp./.
                                                                     Lê Hằng