Theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, việc xây dựng Luật An ninh dữ liệu nhằm thể chế hóa kịp thời chủ trương, đường lối của Đảng về bảo vệ an ninh quốc gia, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; đồng thời khắc phục những hạn chế, bất cập trong thực tiễn, hoàn thiện hệ thống pháp luật, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và phù hợp với các cam kết quốc tế có liên quan của Việt Nam.

Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an
trình bày tóm tắt Tờ trình về dự án Luật An ninh dữ liệu

Dự thảo Luật An ninh dữ liệu gồm 6 chương, 29 điều, quy định về nguyên tắc, biện pháp bảo vệ an ninh dữ liệu; quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân và nội dung quản lý nhà nước trong lĩnh vực này. Phạm vi điều chỉnh được thiết kế theo hướng bao quát cả các hoạt động xử lý dữ liệu có yếu tố nước ngoài thuộc quyền tài phán của Việt Nam hoặc có hành vi xâm phạm an ninh dữ liệu của Việt Nam.

Một trong những nội dung đáng chú ý là dự thảo luật thiết lập cơ chế phân loại an ninh dữ liệu theo 5 cấp độ rủi ro. Trên cơ sở đó, chủ quản dữ liệu có trách nhiệm xác định cấp độ, triển khai biện pháp bảo vệ tương ứng và chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện, với cơ chế hậu kiểm là chủ yếu. Đối với dữ liệu từ cấp độ 3 trở lên, chủ quản dữ liệu phải đánh giá tác động, kiểm toán an ninh dữ liệu định kỳ; hệ thống xử lý dữ liệu cấp độ 4 và cấp độ 5 phải được thẩm định theo quy định.

Các biện pháp bảo vệ an ninh dữ liệu được áp dụng xuyên suốt vòng đời dữ liệu, từ khâu thiết kế hệ thống, tổ chức xử lý đến khi tiêu hủy dữ liệu. Dự thảo đồng thời đặt ra yêu cầu bảo vệ đối với hạ tầng số, hạ tầng dữ liệu quốc gia trọng yếu, hệ thống vật lý - số, hoạt động xử lý dữ liệu quy mô lớn và chuỗi cung ứng sản phẩm, dịch vụ dữ liệu.

Đối với hoạt động nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dự thảo luật chú trọng kiểm soát nguồn gốc, bảo đảm tính nguyên vẹn của dữ liệu huấn luyện và dữ liệu dẫn xuất; phòng, chống hành vi đầu độc dữ liệu, trích xuất dữ liệu trái phép; bảo đảm khả năng can thiệp, kiểm soát của con người đối với hoạt động ra quyết định tự động theo quy định của pháp luật. Đây là những nội dung có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh dữ liệu ngày càng trở thành nguồn lực thiết yếu của nền kinh tế số, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng, xâm phạm nếu không được quản lý và bảo vệ hiệu quả.

Về tổ chức thực hiện, dự thảo luật quy định Bộ Công an chủ trì thực hiện quản lý nhà nước về an ninh dữ liệu; Bộ Quốc phòng quản lý đối với dữ liệu, hệ thống thông tin quân sự; hệ thống thông tin cơ yếu do Ban Cơ yếu Chính phủ quản lý. Lực lượng bảo vệ an ninh dữ liệu được bố trí trên cơ sở tổ chức, biên chế hiện có, không hình thành tổ chức, bộ máy mới.

Dự thảo cũng hướng đến giảm chồng chéo trong thực hiện các thủ tục liên quan thông qua nguyên tắc một bộ hồ sơ, một thủ tục, một đầu mối; công nhận kết quả đã thực hiện hợp pháp theo quy định của pháp luật khác và tích hợp hoạt động thẩm định, báo cáo trên hệ thống điện tử thống nhất. Cùng với đó, Nhà nước có chính sách phát triển công nghiệp an ninh dữ liệu, nguồn nhân lực và hỗ trợ doanh nghiệp.

Việc xây dựng Luật An ninh dữ liệu được kỳ vọng tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho công tác bảo vệ dữ liệu, nâng cao năng lực phòng ngừa, phát hiện và xử lý các nguy cơ đe dọa an ninh dữ liệu, góp phần bảo vệ lợi ích quốc gia, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân trong môi trường số./.

Trọng Tỷ