Theo Bộ trưởng Lương Tam Quang, việc xây dựng dự án luật nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; khắc phục những bất cập trong thực tiễn triển khai, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, tạo điều kiện thuận lợi cho cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia các hoạt động trên môi trường điện tử.
 

Đại tướng Lương Tam Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Công an,
thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày tóm tắt
Tờ trình về dự án Luật Định danh và xác thực điện tử

Dự thảo Luật Định danh và xác thực điện tử gồm 8 chương, 46 điều, quy định về hoạt động định danh, xác thực điện tử và quyền, nghĩa vụ, trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan. Đối tượng áp dụng bao gồm cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam; người gốc Việt Nam chưa xác định được quốc tịch đang sinh sống tại Việt Nam; tổ chức, cá nhân nước ngoài cư trú, hoạt động trên lãnh thổ Việt Nam và các chủ thể nước ngoài có liên quan đến hoạt động định danh, xác thực điện tử của Việt Nam.

Một điểm mới đáng chú ý là dự thảo luật mở rộng đối tượng định danh, xác thực điện tử thành 5 nhóm, gồm: (i)cơ quan, tổ chức, cá nhân; (ii) sản phẩm, hàng hóa, tài sản vật chất và các đối tượng vật chất khác; (iii) cơ sở dữ liệu, tệp dữ liệu, hình ảnh, âm thanh, video, ứng dụng, phần mềm và dịch vụ số; (iv) sự kiện, giao dịch, hành vi; (v) địa điểm và không gian. Đối với các đối tượng thuộc lĩnh vực quân sự, quốc phòng, cơ yếu, Chính phủ được giao quy định việc định danh và xác thực điện tử phù hợp với tính chất đặc thù.

Dự thảo luật nhấn mạnh nguyên tắc thu thập dữ liệu tối thiểu, không thu thập lại dữ liệu đã có, qua đó góp phần giảm trùng lặp thông tin, đơn giản hóa thủ tục và nâng cao hiệu quả khai thác dữ liệu. Đồng thời, quy định nghiêm cấm sử dụng sinh trắc giả, hình ảnh giả tạo bằng công nghệ hoặc các hình thức gian lận công nghệ khác để tạo lập, giả mạo danh tính điện tử.

Để bảo đảm tính minh bạch và khả năng kiểm tra, giám sát, dự thảo luật quy định việc ghi nhận, lưu vết, truy vết và trách nhiệm giải trình trong toàn bộ quá trình định danh, xác thực điện tử. Đây là cơ sở quan trọng để nâng cao độ tin cậy của danh tính điện tử, hỗ trợ xác minh khi phát sinh tranh chấp, gian lận hoặc hành vi vi phạm pháp luật.

Về mô hình triển khai, dự thảo luật quy định hai phương thức. Thứ nhất, Nhà nước đầu tư, thiết lập hệ thống, nền tảng để trực tiếp thực hiện định danh điện tử đối với các nhóm đối tượng cần quản lý chặt chẽ, như địa điểm, không gian; đối tượng thuộc dữ liệu cốt lõi, dữ liệu quan trọng; đối tượng đã được chứng nhận sở hữu, sử dụng; sản phẩm, hàng hóa có rủi ro cao và đối tượng bí mật nhà nước. Thứ hai, tổ chức đủ điều kiện được tự đầu tư, thiết lập hệ thống, nền tảng và cơ sở hạ tầng để thực hiện hoạt động định danh điện tử theo quy định. Đối với các đối tượng còn lại, dự thảo định hướng đẩy mạnh xã hội hóa dịch vụ định danh thương mại.

Việc hoàn thiện pháp luật về định danh và xác thực điện tử được kỳ vọng tạo nền tảng pháp lý cho phát triển các dịch vụ số an toàn, thuận tiện; nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, đồng thời góp phần phòng ngừa, đấu tranh với hành vi giả mạo danh tính, lừa đảo và gian lận trên không gian mạng./.

Trọng Tỷ