An ninh - trật tự
Luật An ninh dữ liệu: Bảo vệ “tài nguyên số” quốc gia, giữ an toàn dữ liệu cho người dân và doanh nghiệp
Cập nhật ngày: 3-11-2026
Trong kỷ nguyên chuyển đổi số, dữ liệu không còn đơn thuần là thông tin được lưu trữ, xử lý mà đã trở thành tài sản chiến lược, quyết định năng lực cạnh tranh, sự ổn định kinh tế và an ninh của mỗi quốc gia. Dự thảo Luật An ninh dữ liệu do Bộ Công an chủ trì xây dựng, trình Quốc hội khóa XVI tại Kỳ họp thứ 2, nhằm tạo hành lang pháp lý toàn diện để bảo vệ an ninh của chính dữ liệu.
Vì sao cần ban hành Luật?
Về chính trị: Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định bảo đảm chủ quyền quốc gia trên không gian mạng và an ninh dữ liệu là điều kiện tiên quyết trong tiến trình chuyển đổi số.
Về thực tiễn: các vụ tấn công mạng có chủ đích, phần lớn nhắm vào dữ liệu, có xu hướng tăng nhanh qua từng năm. Dữ liệu cá nhân bị rao bán trái phép trên các diễn đàn ngầm ở quy mô lớn; thiệt hại kinh tế do lừa đảo trực tuyến, mã độc tống tiền gây ra rất đáng kể.
Về pháp luật: đã có Luật An ninh mạng, Luật Dữ liệu, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Luật Trí tuệ nhân tạo, nhưng mỗi luật chỉ điều chỉnh một khía cạnh riêng. Chưa có luật nào quy định toàn diện việc bảo vệ an ninh của chính dữ liệu, xuyên suốt từ thu thập, tạo lập, lưu trữ, xử lý, truyền đưa, chia sẻ cho đến khi tiêu hủy.
.jpg)
Một số nội dung trọng tâm của dự thảo Luật An ninh dữ liệu
Nội dung cơ bản của dự thảo Luật
Dự thảo có bố cục 06 chương, 29 điều, với các điểm chính:
Quản lý theo 05 cấp độ rủi ro, từ Cấp độ 1 (thấp nhất) đến Cấp độ 5 (cao nhất), xác định theo khả năng xảy ra sự cố và mức độ thiệt hại. Dữ liệu càng quan trọng thì nghĩa vụ bảo vệ càng chặt chẽ.
Phân định rõ trách nhiệm: Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước; cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp là chủ quản dữ liệu tự xác định cấp độ rủi ro và áp dụng biện pháp bảo vệ tương xứng; Nhà nước thực hiện hậu kiểm là chủ yếu, chỉ tiền kiểm đối với dữ liệu, hệ thống có rủi ro cao.
Hệ thống biện pháp bảo vệ toàn diện: quản lý (đánh giá tác động, kiểm toán, thẩm định, thanh tra, kiểm tra); kỹ thuật (mã hóa, quản lý truy cập, sao lưu, phục hồi, tiêu hủy an toàn); an ninh vật lý; ứng phó, khắc phục sự cố; đào tạo, tuyên truyền; xử lý vi phạm.
Bảo vệ dữ liệu trong công nghệ mới và trí tuệ nhân tạo, trong chuỗi cung ứng dịch vụ dữ liệu, và kiểm soát chặt chẽ, phân hóa theo cấp độ rủi ro đối với việc chuyển dữ liệu xuyên biên giới.
Chính sách ưu tiên phát triển hạ tầng, công nghệ, nguồn nhân lực và công nghiệp an ninh dữ liệu trong nước; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực bảo vệ dữ liệu.
Những điều người dân, doanh nghiệp cần biết
Dự thảo Luật không làm phát sinh quyền sở hữu của Nhà nước đối với dữ liệu không thuộc sở hữu nhà nước, không thay đổi quyền của chủ thể dữ liệu. Quyền của chủ thể dữ liệu cá nhân tiếp tục thực hiện theo pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Phần lớn hoạt động xử lý dữ liệu thông thường (Cấp độ 1, 2) gần như không phát sinh thủ tục hành chính. Hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo chỉ cần áp dụng biện pháp bảo vệ cơ bản theo hướng dẫn chung.
Từ Cấp độ 3 trở lên, chủ quản dữ liệu phải đánh giá tác động, kiểm toán định kỳ; dữ liệu Cấp độ 4, 5 phải được thẩm định trước khi hệ thống vận hành chính thức. Cá nhân chủ động phát hiện, kiểm thử, thông báo lỗ hổng an ninh dữ liệu với thiện chí được khuyến khích, được bảo vệ danh tính, quyền, lợi ích hợp pháp.
Biện pháp mang tính hạn chế quyền chỉ áp dụng khi có căn cứ rõ ràng, ưu tiên biện pháp ít hạn chế nhất, có thời hạn cụ thể và bảo đảm quyền khiếu nại, khởi kiện, được bồi thường.
Ban hành Luật An ninh dữ liệu là bước đi có tính chiến lược, chuyển từ trạng thái bị động, ứng phó sau sự cố sang chủ động phòng ngừa, kiểm soát rủi ro ngay từ đầu; bảo vệ vững chắc chủ quyền dữ liệu quốc gia; đồng thời tạo nền tảng niềm tin để người dân, doanh nghiệp yên tâm tham gia kinh tế số. Nguyên tắc xuyên suốt là an ninh không trở thành rào cản cho phát triển./.
Hoàn Hảo
Về chính trị: Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị xác định bảo đảm chủ quyền quốc gia trên không gian mạng và an ninh dữ liệu là điều kiện tiên quyết trong tiến trình chuyển đổi số.
Về thực tiễn: các vụ tấn công mạng có chủ đích, phần lớn nhắm vào dữ liệu, có xu hướng tăng nhanh qua từng năm. Dữ liệu cá nhân bị rao bán trái phép trên các diễn đàn ngầm ở quy mô lớn; thiệt hại kinh tế do lừa đảo trực tuyến, mã độc tống tiền gây ra rất đáng kể.
Về pháp luật: đã có Luật An ninh mạng, Luật Dữ liệu, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân, Luật Trí tuệ nhân tạo, nhưng mỗi luật chỉ điều chỉnh một khía cạnh riêng. Chưa có luật nào quy định toàn diện việc bảo vệ an ninh của chính dữ liệu, xuyên suốt từ thu thập, tạo lập, lưu trữ, xử lý, truyền đưa, chia sẻ cho đến khi tiêu hủy.
Một số nội dung trọng tâm của dự thảo Luật An ninh dữ liệu
Nội dung cơ bản của dự thảo Luật
Dự thảo có bố cục 06 chương, 29 điều, với các điểm chính:
Quản lý theo 05 cấp độ rủi ro, từ Cấp độ 1 (thấp nhất) đến Cấp độ 5 (cao nhất), xác định theo khả năng xảy ra sự cố và mức độ thiệt hại. Dữ liệu càng quan trọng thì nghĩa vụ bảo vệ càng chặt chẽ.
Phân định rõ trách nhiệm: Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước; cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp là chủ quản dữ liệu tự xác định cấp độ rủi ro và áp dụng biện pháp bảo vệ tương xứng; Nhà nước thực hiện hậu kiểm là chủ yếu, chỉ tiền kiểm đối với dữ liệu, hệ thống có rủi ro cao.
Hệ thống biện pháp bảo vệ toàn diện: quản lý (đánh giá tác động, kiểm toán, thẩm định, thanh tra, kiểm tra); kỹ thuật (mã hóa, quản lý truy cập, sao lưu, phục hồi, tiêu hủy an toàn); an ninh vật lý; ứng phó, khắc phục sự cố; đào tạo, tuyên truyền; xử lý vi phạm.
Bảo vệ dữ liệu trong công nghệ mới và trí tuệ nhân tạo, trong chuỗi cung ứng dịch vụ dữ liệu, và kiểm soát chặt chẽ, phân hóa theo cấp độ rủi ro đối với việc chuyển dữ liệu xuyên biên giới.
Chính sách ưu tiên phát triển hạ tầng, công nghệ, nguồn nhân lực và công nghiệp an ninh dữ liệu trong nước; hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa nâng cao năng lực bảo vệ dữ liệu.
Những điều người dân, doanh nghiệp cần biết
Dự thảo Luật không làm phát sinh quyền sở hữu của Nhà nước đối với dữ liệu không thuộc sở hữu nhà nước, không thay đổi quyền của chủ thể dữ liệu. Quyền của chủ thể dữ liệu cá nhân tiếp tục thực hiện theo pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Phần lớn hoạt động xử lý dữ liệu thông thường (Cấp độ 1, 2) gần như không phát sinh thủ tục hành chính. Hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo chỉ cần áp dụng biện pháp bảo vệ cơ bản theo hướng dẫn chung.
Từ Cấp độ 3 trở lên, chủ quản dữ liệu phải đánh giá tác động, kiểm toán định kỳ; dữ liệu Cấp độ 4, 5 phải được thẩm định trước khi hệ thống vận hành chính thức. Cá nhân chủ động phát hiện, kiểm thử, thông báo lỗ hổng an ninh dữ liệu với thiện chí được khuyến khích, được bảo vệ danh tính, quyền, lợi ích hợp pháp.
Biện pháp mang tính hạn chế quyền chỉ áp dụng khi có căn cứ rõ ràng, ưu tiên biện pháp ít hạn chế nhất, có thời hạn cụ thể và bảo đảm quyền khiếu nại, khởi kiện, được bồi thường.
Ban hành Luật An ninh dữ liệu là bước đi có tính chiến lược, chuyển từ trạng thái bị động, ứng phó sau sự cố sang chủ động phòng ngừa, kiểm soát rủi ro ngay từ đầu; bảo vệ vững chắc chủ quyền dữ liệu quốc gia; đồng thời tạo nền tảng niềm tin để người dân, doanh nghiệp yên tâm tham gia kinh tế số. Nguyên tắc xuyên suốt là an ninh không trở thành rào cản cho phát triển./.
Hoàn Hảo
Các tin khác
-
-
-
-
-
-
-
-
Đang online: 1 Hôm nay: 22347 Trong tuần: 92101 Trong tháng 334603 Tất cả: 29779813
Trang thông tin điện tử Công an tỉnh Cà Mau (congan.camau.gov.vn)
Trụ sở: Số 47, Bùi Thị Trường, phường Tân Thành, tỉnh Cà Mau; ĐT: 0693.809.393
Email: bbtcongancamau@gmail.com
Trưởng Ban biên tập: Thiếu tướng Hồ Việt Triều, Giám đốc Công an tỉnh
Email: bbtcongancamau@gmail.com
Trưởng Ban biên tập: Thiếu tướng Hồ Việt Triều, Giám đốc Công an tỉnh