Có ý kiến cho rằng, việc nâng mức phạt tiền tối đa trong xử phạt vi phạm hành chính từ 01 tỷ đồng lên 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân, từ 02 tỷ đồng lên 03 tỷ đồng đối với tổ chức là khá cao (tăng 1,5 lần), đồng thời thêm nhiều biện pháp cưỡng chế thi hành quy định xử phạt vi phạm hành chính vượt quá khả năng tài chính thực tế của đa số cá nhân và nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ có thể dẫn đến tình trạng trốn tránh việc thực hiện, làm giảm hiệu lực, hiệu quả của việc xử phạt nói riêng và thi hành pháp luật nói chung. Việc tăng mức phạt lên quá cao so với tốc độ tăng trưởng thu nhập hay khả năng chi trả của người dân, doanh nghiệp, có thể ảnh hưởng hoạt động sản xuất kinh doanh của tổ chức và đời sống của người dân, dễ tạo ra những ý kiến, quan điểm trái chiều.

Thực tiễn cho thấy, việc nâng mức phạt tiền trong dự thảo Luật Xử lý vi phạm hành chính xuất phát từ những thay đổi nhanh chóng của đời sống kinh tế - xã hội hiện nay, khi quy mô kinh tế và thu nhập người dân ngày càng tăng trưởng phát triển, thì mức phạt được xây dựng từ nhiều năm trước đã không còn đủ sức răn đe hay phòng ngừa vi phạm. Bên cạnh đó, việc nâng mức phạt tiền để phù hợp với mức tăng lương cơ sở, thu nhập bình quân đầu người, bảo đảm tính răn đe, nghiêm minh, tương xứng với tính chất, mức độ và hậu quả của hành vi vi phạm. Đặc biệt là các lĩnh vực có tính chất phức tạp, dễ gây ra hậu quả nghiêm trọng, dễ gây bức xúc dư luận như: bảo vệ môi trường; an toàn thực phẩm; chất lượng sản phẩm, hàng hóa; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn, cứu hộ; khám bệnh, chữa bệnh ngày càng lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, an toàn và chất lượng cuộc sống của cộng đồng. Ngoài ra, việc tăng mức xử phạt vi phạm hành chính còn phòng tránh lờn luật và trục lợi vi phạm; có những mức phạt cũ thấp hơn rất nhiều so với thu nhập của cá nhân, doanh nghiệp. Tăng mức hình phạt sẽ ngăn chặn tình trạng cá nhân, tổ chức chấp nhận nộp phạt để tiếp tục vi phạm. Tuy nhiên, đây chỉ là mức phạt trần (tối đa) dành cho những lĩnh vực đặc thù, có quy mô lớn hoặc lợi nhuận phi pháp khổng lồ như: thao túng thị trường, xả thải độc hại, vi phạm lớn về phòng, cháy chữa cháy, đất đai...  Nếu pháp luật không kịp thời điều chỉnh khung xử phạt tương xứng với thực tiễn mới, kỷ cương xã hội khó có thể được duy trì. Việc này, cơ quan soạn thảo và các bộ, ngành, cơ quan có liên quan cần thiết phải rà soát, đánh giá kỹ lưỡng để đề xuất mức phạt tiền tối đa phù hợp với đặc thù của từng lĩnh vực để xây dựng một môi trường sống an toàn, văn minh và công bằng, để mọi người dân và tổ chức tự giác tôn trọng, chấp hành pháp luật, hướng tới sự phát triển bền vững của đất nước.

Quốc Khanh